Breujoù Breizh

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Ti Breujoù Breizh e Roazhon
Parlamantoù Bro-C'hall e-pad ar Renad kozh

Breujoù Breizh, pe Parlamant Breizh, krouet e 1554 evit ar stumm diwezhañ, a oa un emvod bloaziek ma'n em vode an noblañs, ar gloer hag an Trede-stad. Meur a stumm zo bet dezho. Adalek 1655 e voent diazezet e Roazhon, e ti Breujoù Breizh.

Un harlu a oa bet etre 1675 ha 1690 e Gwened. Divodet e voent de facto]] e miz C'hwevrer 1790 e-kerzh an Dispac'h gall.

Deiziadoù pouezus[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Adalek an XIIIvet kantved e vez gwelet an termeniñ « Parlamant » o tont war-wel evit holl vodadegoù gwizion dug Breizh (baroned, eskibien, abaded). En em gavout a raent evit kemer disentezioù. Ar « Parlement meur » a oa bodadeg holl noblañs an dugelezh, evit kaout un diviz war aferioù lezennel pe evit an tailhoù.
  • 1382 : krouet e voe ur garg evit sikour an dug hag a oa bet anvet « Prezidant Breizh » pe « Prezidant ar Parlamant » hervez ar mammennoù.
  • 1398 : ouzhpenn ar c'huzul-meur e vez krouet ur strollad kuzulierien arbenikaet war ar Gwir.
  • 1408 : ar « Parlamant hollek » – ar vodadeg gant an niver uhelañ a izili – a voe anvet « stadoù Breizh » ; disheñvel eo neuze diouzh ar « Parlamant boaz ».
  • 1477 : an dug Frañsez II a glask difenn gwirioù parlamant Breizh « Grands Jours que on dit le Parlement de Bretagne» e-tal roue ar Frañs.
  • 1485 (22 a viz Gwengolo) : evit chom hep bezañ enouet gant galvadennoù parlamant Pariz an dug Frañsez II a grou ul lez emveliek hag a vez raksoñjet da vodañ e Gwened eus ar 15 a viz Gouhere betek ar 15 a viz Gwengolo bep bloaz (war e seblant n'eo bet bodet nemet ur wech e 1486). An anv Parlamant Breizh implijet betek-henn evit komz a-zivout Stadoù Breizh a vez implijet adal neuze evit komz eus al lez-se.
  • 1492 (7 a viz Gouhere) : ur wech aloubet ha sujet Breizh ar roue gall Charlez VIII a gemer ar galloud war melestradurezh an dugelezh. Sujet e vez ar parlamant breton a vez graet anezhañ « Grands Jours » nemetken. Sujet eo ar parlamant da galvadennoù Pariz. Roet e vez lamm d'ar gañselerezh breton e 1493. Graet e vez eus an aozadur hervez un oredrenañs roueel eus miz Du 1493 : « nostre Parlement et Grand Jours en icelui pays ». Chikan a sav diouzhtu evit gouzout penaos e vefe anvet an aozadur « parlament » evel hini Pariz (ul lez emveliek) hag a vez fiziet enni da zivizout e-fin an holl tabutoù Gwir hag a vez dibad, pe ma z'eo deuet da vezañ parlamant Breizh ur skourr da barlamant Pariz.