Gwenrann

Eus Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Gwenrann
Gwenrann gwelet eus ar paludoù-holen.
Gwenrann gwelet eus ar paludoù-holen.
Ardamezioù
Anv gallaouek Gèraundd
Anv gallek (ofisiel) Guérande
Bro istorel Bro-Naoned
Melestradurezh
Departamant Liger-Atlantel
Arondisamant Sant-Nazer
Kanton Gwenrann (pennlec'h)
Kod kumun 44069
Kod post 44350
Maer
Amzer gefridi
Stéphanie Phan-Thanh
2014-2020
Etrekumuniezh Tolpad-kêrioù Kab Atlantel
Bro velestradurel hini ebet
Lec'hienn web www.ville-guerande.fr
Poblañsouriezh
Poblañs 16 107 ann. (2018)[1]
Stankter 198 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
47° 19′ 41″ Norzh
2° 25′ 46″ Kornôg
/ 47.3279449, -2.4294376

47° 19′ 41″ Norzh
2° 25′ 46″ Kornôg
/ 47.3279449, -2.4294376

Uhelderioù bihanañ 0 m — brasañ 61 m
Gorread 81,44 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Gwenrann

Gwenrann, pe Gwerrann, zo ur gumun eus Breizh el Liger-Atlantel.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Stummoù skrivet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Erwan Vallerie ː Uuenran, 857; in plebe Keriac, 861; Uuerrann, 865; Uueran, 876; Uuenrann, Uuenran, XIt; Guarranda, Guerrandiae, 1070; Guarranda, 1095; Guerran, Guerrandia, 1112; Garranda, 1129; Guerrann, 1160; Guerrandia, 1194; Garrandia, Guenrandia, 1252; Guerrande, 1263; Guerrandia, Guenrandia, 1330; Guenrant, 1330; Guerrande, 1343; Guerrand, 1355; Gueriande, 1414; Garande, 1450; Garande, 1451; Guerandia, Guerrandia, 1453; Anguerrande,1479[2]

Gerdarzh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gwenrann a zo ur stumm a orin lennek, diwar an henvrezhoneg Uuenrann, ennañ uuen, hag a dalvez « gwenn », « glan », « sakr », ha rann, hag a dalvez « tachenn ». E-kichen ar stumm Gwenrann e kaver ivez, koulz er yezh komzet hag er yezh skrivet, ar stumm hengounel Gwerrann. En hevelep doare hag en anvioù-lec'h all, evel Perroz (e Perroz-Hamon, Perroz-Gireg pe Sant-Ke-Perroz) ez eo aet ar strollad / -nr- / da / -rr- /. En henvrezhoneg e kaved dija ar stumm emdroet Uueran (Kartuler Redon, IXvet kantved). Ha tostoc'h deomp ez eo testeniekaet, da skouer, Guéran e-barzh geriadur Cillart de Kerampoul, Gwerann dindan pluenn Yeun ar Gow, ha Uereñn e brezhoneg ar vro.

Moarvat e ra berzh ar stumm Gwenrann en abeg ma seblant ober dave d’ar paludoù holen.

Ardamezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

En argant e fempzeg brizhenn erminig laket 5, 4 3, 2, 1.[3]

Ardamezioù kadarnet dre reizhadur ar roue Charlez X, d'an 11 a viz Du 1829.

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Feur-emglev 1365[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

De Beaucé.gif Jean de Beaucé

Feur-emglev 1381[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Roll ar sinerien

Abraham.gif Perrot Abraham
Andigne-d.jpg Jean d'Andigné
Anseau.jpg Guillaume Anseau (konestabl Gwengamp)
Barac'h du Rest.jpg Jean de Barac'h (Louaneg)
Le Barbu du Quilliou.gif Jean Le Barbu
Baratier (sceau).jpg Jean Baratier (etre bourc'hizien Dol)
De la Barre 2.gif Robin de la Barre (en eus sinet e Moñforzh)
Angoulvent-d.jpg Berthelot d'Angoulvent
Argentaye-d.jpg Pierre de l'Argentaye
De Coëtquis.gif Yves de Coëtquis
Kernevenoy.gif Mérien de Kernevenoy
De la Marche.gif Jean de la Marche

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XIXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Krouet e voe kumun An Turball e 1865 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Gwenrann [6].

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezel-bed kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 276 gwaz ag ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.l.e. 4,4 % eus he foblañs e 1911 [7].

Eil brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gwenrann.jpg

Ar Brezoneg er Skol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [9].

Ya d'ar brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • D'an 18 a viz Here 2010 e oa bet votet live 1 ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

Deskadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1999.
  • E distro-skol 2020 e oa 26 skoliad enskrivet er skol Diwan (1,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[10].

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Roll ar vaered
Prantad Anv Strollad Karg
Meurzh 2001 Jean-Pierre Dhonneur
Da vezañ klokaet.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Niver a annezidi

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ardamezeg ar familhoù[11][kemmañ | kemmañ ar vammenn]

D'Aragon.gif d'Aragon, pe Daragonis,

aotrounez Buttes, Kerbézot, Menahé

En aour e bevar peul en gul
Aubin-kerbouchard.jpg Aubin

Aotrounez Kerbenet

En glazur e dreustell en aour heuliet gant teir c'hroaz pavek ivez en aour, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg

Avril-de-la-Roche.jpg Avril, pe Apuril,

aotrounez Kerroland ha Trevenegad

En argant e binenn c'heotet; e gab en glazur karget gant teir rozenn en aour

[12]

Gevelliñ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Chapel Itron-Varia Wenn
  • Mirdi ar verc'hodenn.
  • Ti ar baluderien.
  • Terre de sel, mirdi, sal-diskouezadeg ha stal kevelouri ar baluderien.
  • Monumant ar re varv.

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.

Festoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Lennegezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Sonerezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Les Celtiques de Guérande (Festoù keltiek Gwenrann): aozet bep bloaz gant ar c'helc'h keltiek « Bro-Gwenrann », e miz Eost, adalek 1990
  • La Voix des Orgues (Mouezh an Ograoù): sonadegoù en iliz-chabistr Sant-Albin, d’ar Gwener da noz peurliesañ, e miz Gouere hag e miz Eost, adalek 1955
  • Festival Terres Blanches (Festival Douaroù Gwenn): 2005-2012

Festoù all[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • La Fête Médiévale de Guérande (Fest krennamzerel Gwenrann): bep bloaz e miz Mae e-pad daou zevezh
  • Fête des Métais (Fest ar Verourien): bep bloaz e miz Gouere, da vare Gouel Mari-Vadalen, adalek 1980, e-kichen ar gêriadennig "Ar Vadalen"

Pennad kar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Levrlennadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Alain Gallicé, Guérande au Moyen âge : Guérande, Le Croisic, le pays guérandais du milieu du XIVe au milieu du XVIe siècle, Roazhon, Presses universitaires de Rennes, coll. « Histoire », 2003, 411 p.
  • Alain Gallicé, François-Xavier Grelet et Gildas Buron, Guérande : cité médiévale, La Crèche, Geste éditions, 2008, 203 p.
  • Henri Quilgars, Petite histoire du pays et de la ville de Guérande, suivie de Guérande, terre bretonne, Cressé, Éd. des Régionalismes-PyréMonde-Princi Negue, coll. « Monographies des villes et villages de France », 2011 (embannadur kentañ 1922), 126 p.

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
  3. Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. 1996
  4. J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106
  5. Cassini - EHESS - Fichenn kumun Gwenrann
  6. Cassini - EHESS - Fichenn ar gumun
  7. Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
  8. Pertes USAAF
  9. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 267, Kemper, Nouvelles Éditions bretonnes, 1936
  10. Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2019
  11. Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
  12. Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014