Gwerrann

Eus Wikipedia
(Adkaset eus Gwenrann)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Gwerrann
Gwerrann gwelet eus ar paludoù-holen.
Gwerrann gwelet eus ar paludoù-holen.
Ardamezioù
Anv gallaouek Gèraundd
Anv gallek (ofisiel) Guérande
Bro istorel Bro-Naoned
Melestradurezh
Departamant Liger-Atlantel
Arondisamant Sant-Nazer
Kanton Gwerrann (pennlec'h)
Kod kumun 44069
Kod post 44350
Maer
Amzer gefridi
Stéphanie Phan-Thanh
2014-2020
Etrekumuniezh Tolpad-kêrioù Kab Atlantel
Bro velestradurel hini ebet
Lec'hienn web www.ville-guerande.fr
Poblañsouriezh
Poblañs 15 873 ann. (2017)[1]
Stankter 195 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
47° 19′ 41″ Norzh
2° 25′ 46″ Kornôg
/ 47.3279449, -2.4294376

47° 19′ 41″ Norzh
2° 25′ 46″ Kornôg
/ 47.3279449, -2.4294376

Uhelderioù bihanañ 0 m — brasañ 61 m
Gorread 81,44 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Gwerrann

Gwerrann, pe Gwenrann, a zo ur gumun eus Breizh el Liger-Atlantel.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Stummoù skrivet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Erwan Vallerie ː Uuenran, 857; in plebe Keriac, 861; Uuerrann, 865; Uueran, 876; Uuenrann, Uuenran, XIt; Guarranda, Guerrandiae, 1070; Guarranda, 1095; Guerran, Guerrandia, 1112; Garranda, 1129; Guerrann, 1160; Guerrandia, 1194; Garrandia, Guenrandia, 1252; Guerrande, 1263; Guerrandia, Guenrandia, 1330; Guenrant, 1330; Guerrande, 1343; Guerrand, 1355; Gueriande, 1414; Garande, 1450; Garande, 1451; Guerandia, Guerrandia, 1453; Anguerrande,1479

Gerdarzh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dont a ra Gwerrann eus ur stumm henvrezhoneg Uuenrann, ennañ uuen, hag a dalvez « gwenn », « glan », « sakr », ha rann, hag a dalvez « tachenn ». Aet eo ar strollad / -nr- / da / -rr- / a-raok ma’z afe / w- / da / gw- /. En henvrezhoneg e kaved dija ar stumm emdroet Uueran (Kartuler Redon, IXvet kantved), ha testeniekaet mat eo ar stumm Gwerrann (Guéran e-barzh geriadur Cillart de Kerampoul, hag ar stumm kemmet Uereñn e brezhoneg ar vro).

E-kichen ar stumm Gwerrann, hengounel ha reizh hervez an istor, e kaver ivez ar stumm adaozet Gwenrann. Moarvat e ra berzh ar stumm-se en abeg ma seblant ober dave d’ar paludoù holen.

Ardamezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

En argant e fempzeg brizhenn erminig laket 5, 4 3, 2, 1.

Ardamezioù kadarnet dre reizhadur ar roue Charlez X, an 11 a viz Du 1829.

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Feur-skrid 1364[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Feur-skrid 1381[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Roll ar sinerien

Perrot Abraham
Jean d'Andigné
Berthelot d'Angoulvent
Anseau.jpg Guillaume Anseau, konestabl Gwengamp

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XIXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Krouet e voe kumun An Turball e 1865 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Gwerrann [4].

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezel-bed kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 276 gwaz ag ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.l.e. 4,4 % eus he foblañs e 1911 [5].

Eil brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gwenrann.jpg

Ar Brezoneg er Skol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [7].

Ya d'ar brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • D'an 18 a viz Here 2010 e oa bet votet live 1 ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

Deskadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1999.
  • E distro-skol 2019 e oa 32 skoliad enskrivet er skol Diwan (2,3 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[8].

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Roll ar vaered
Prantad Anv Strollad Karg
Meurzh 2001 Jean-Pierre Dhonneur
Da vezañ klokaet.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Niver a annezidi

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ardamezeg ar familhoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

D'Aragon.gif d'Aragon, pe Daragonis,

aotrounez Buttes, Kerbézot, Menahé

En aour e bevar peul en gul

Gevelliñ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Mirdi ar verc'hodenn.
  • Ti ar baluderien.
  • Terre de sel, mirdi, sal-diskouezadeg ha stal kevelouri ar baluderien.
  • Monumant ar re varv.

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.

Festoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Lennegezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Sonerezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Les Celtiques de Guérande (Festoù keltiek Gwerrann): aozet bep bloaz gant ar c'helc'h keltiek « Bro-Gwenrann », e miz Eost, adalek 1990
  • La Voix des Orgues (Mouezh an Ograoù): sonadegoù en iliz-chabistr Sant-Albin, d’ar Gwener da noz peurliesañ, e miz Gouere hag e miz Eost, adalek 1955
  • Festival Terres Blanches (Festival Douaroù Gwenn): 2005-2012

Festoù all[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • La Fête Médiévale de Guérande (Fest krennamzerel Gwerrann): bep bloaz e miz Mae e-pad daou zevezh
  • Fête des Métais (Fest ar Verourien): bep bloaz e miz Gouere, da vare Gouel Mari-Vadalen, adalek 1980, e-kichen ar gêriadennig "Ar Vadalen"

Pennad kar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Levrlennadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. 1996
  • Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
  • Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106
  3. Cassini - EHESS - Fichenn kumun Gwerrann
  4. Cassini - EHESS - Fichenn ar gumun
  5. Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
  6. Pertes USAAF
  7. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 267, Kemper, Nouvelles Éditions bretonnes, 1936
  8. Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2019