Gwengamp

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Gwengamp
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
An ti-kêr.
An ti-kêr.
Ardamezioù
Anv gallek (ofisiel) Guingamp
Bro istorel Bro-Dreger
Melestradurezh
Departamant Aodoù-an-Arvor
Arondisamant Gwengamp (pennlec'h)
Kanton Gwengamp (pennlec'h)
Kod kumun 22070
Kod post 22200
Maer
Amzer gefridi
Philippe Le Goff
2014-2020
Etrekumuniezh Gwengamp Kumuniezh (sez)
Bro velestradurel Bro Gwengamp
Lec'hienn web Ti-kêr
Poblañsouriezh
Poblañs 7 235 ann. (2012)[1]
Stankter 2 122 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 33′ 48″ Norzh
3° 09′ 00″ Kornôg
/ 48.563333333, -3.15
Uhelderioù kreiz-kêr : 93 m
bihanañ 62 m — brasañ 126 m
Gorread 3,41 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Gwengamp
Map commune FR insee code 22070.png

Gwengamp a zo ur gêr eus Breizh e Bro-Dreger, ur gumun, ur penn-kanton, ha penn-arondisamant. E 2009 e oa 21 645 a dud en unvezh-kêr, ar pevare brasañ en departamant.

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Panell mont-tre

Ya d'ar brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • D’an 8 a viz Gouere 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

Deskadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1981. Ur skol Diwan zo e Gwengamp ivez.
  • E distro-skol 2013 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 197 skoliad (17,4% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[2].

I[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ardamezouriez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

* cf Régis de St Jouan; Daniel Delattre; Froger & Pressensé; "treustellet etre glazur hag arc'hant a beder fezh"

Ardamezioù ar Vreuriezh Wenn, bet savet er XIVvet kantved gant Charlez Bleaz

Stur; ger-ardamez: FUNICULUS TRIPEX DIFFICILE RUMPITUR

War daolenn T.II, p. 10, e levr Sigismond Ropartz, a gaver

  • Nobles Bourgeois (Ancien): "treustellet etre glazur hag arc'hant a beder fezh"
  • Nobles Bourgeois (Moderne): "treustellet etre arc'hant ha glazur a beder fezh"

War adskouer kartenn 1778, er memes levr, e kaver un dresadenn: "treustellet etre arc'hant ha glazur a c'hwec'h pezh", hag e c'hellfe displegañ ar ger Triplex?

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XVIIvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Gwengamp da benn ur bann[4].

XIXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Eil brezel-bed:

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ur gêr mogeriet e oa Gwengamp gwechall, met distrujet e voe an darn vrasañ eus ar mogerioù en XIXvet kantved.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Stêrioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Treuzet eo ar gumun gant an Trev.

Dezougen[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • An ti-gar.

Emdroadur ar boblañs[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Emdroadur poblañs Gwengamp abaoe 1793

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Sport[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E Gwengamp emañ diazezet ar c'hleub mell-droad En Avant de Guingamp, bet kemeret perzh gantañ el Ligue 1 etre 1995 ha 1998, etre 2000 ha 2004 hag en-dro adalek 2013, hag aet e oa ar maout gantañ e kib Frañs e 2009 ha 2014 a-enep Roazhon. Unan eus ar bihanan kêrioù eo Gwengamp e-keñver ment ar stad[8] (18 126 plas gant ur boblañs a 7 200 a dud hepken).

Tud brudet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud bet ganet eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud bet marvet eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gevelliñ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bro Kêr Abaoe
Flag of Ireland.svg Iwerzhon An tSionna 1992
Flag of Germany.svg Alamagn Aue 2011

Liammoù diabarzh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.

Dave ha notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Ofis Publik ar Brezhoneg
  3. Loeiz Herrieu hag all, Istoér Breih pe Hanes ar Vretoned, Dihunamb, an Oriant, 1910
  4. J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105
  5. Pertes USAAF
  6. Éric Rondel, Les Américains en Bretagne, Éditions Astoure, 2008, pajenn192
  7. Le 7 août 1944, Guingamp est libérée - Luc'hskeudennoù
  8. (en)"Which stadiums have a capacity greater than their location's populations?"

Levrlennadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Sigismond Ropartz : Guingamp. Etude pour servir à l'histoire du Tiers-Etat en Bretagne. Prud'homme. Saint-Brieuc. A859; adembannet gant Lafitte Reprints. Marseille. 1982.
  • Régis de Saint-Jouan : Département des Côtes d'Armor. Dictionnaire des communes; éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. 1990.
  • Daniel Delattre : Les Côtes-d'Armor, les 372 communes. 2004
  • Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des Côtes-d'Armor et Ille-et-Vilaine. 2008.