Andel

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Andel
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
An iliz katolik.
An iliz katolik.
Anv gallaouek Andèu
Anv gallek (ofisiel) Andel
Bro istorel Bro-Sant-Brieg
Melestradurezh
Departamant Aodoù-an-Arvor
Arondisamant Sant-Brieg
Kanton Lambal
Kod kumun 22002
Kod post 22400
Maer
Amzer gefridi
Nicole Poulain
2014-2020
Etrekumuniezh Lambal Douar ha Mor
Bro velestradurel Bro Sant-Brieg
Lec'hienn web www.andel.fr
Poblañsouriezh
Poblañs 1 114 ann. (2016)[1]
Stankter 91 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 29′ 27″ Norzh
2° 33′ 59″ Kornôg
/ 48.4908333333, -2.56638888889

48° 29′ 27″ Norzh
2° 33′ 59″ Kornôg
/ 48.4908333333, -2.56638888889

Uhelderioù kreiz-kêr : 108 m
bihanañ 32 m — brasañ 122 m
Gorread 12,2 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Andel


Andel a zo ur gumun eus Bro Sant-Brieg e kanton Lambal, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Norzh Breizh.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Kumunioù amezek : Plangonwal, Sant-Araon, Maroue, Koedmaeg, Morieg

Anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • J-Y Le Moing (1990) : " Andel, 1157, Bulletin d'information des maires; Andel, 1200; Anciens évêchés de Bretagne & Prieuré St Martin de Lamballe".
  • B. Tanguy : Andel, XIIvet
  • E. Vallerie : Andel, 1145; Andel, 1405; Andel, 1516
  • Embannadurioù Flohic (1998) : " diouzh latin doliacus ou andoliacus, désignant les sites caractérisés par un méandre".

Ardamezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

N'ez eus ket

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Kent 1790.

  • In Mezheven 1719 : abalamour d'an dienez, daou garrad gwinizh a oa harzet ha kaset dre heg d'ar marc'had Lambal.

xixvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1875 : distrujet oa bourk Andel gant un tangwall

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezel-bed kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 36 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 6,09 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 [2].

Eil Brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Pevar den a varvas abalamour d'ar brezel [3].

Brezel Indez-Sina[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Mervel a reas ur gwaz e 1946 [4].

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ar Brezoneg er Skol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [5].

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Yann-Vadezour. (1737; 1591)
  • Chapel ar Spered Santel (c. 1769)
  • Chapel sant Reun ar C'hloz-Nevez (XVIIIvet)
  • Maner Lourmel, aet da di-feurm
  • Maner la Ville-Corhen (war dro 1600), aet da di-feurm
  • Maner la Forrière, gwechal Maison-Basse de la Ville-Corhen; aet da di-feurm

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Niver a annezidi

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Jakez-Nikolaz Hingant, ganet er Forges Andel an 10 Gwengolo 1745, rektour Andel kent an Dispac'h, kannad an Iliz ouzh Stadoù Jeneral (1790). Nac'her, e yeas da Jersey. Pa deut ar peoc'h en dro, eo bet person Andel. Aet da Anaon an 3 Gwengolo 1822.
  • Bonaventure Le Saulnier du Vauhello, ganet e Sant-Brieg an 9 Ebrel 1751; alvokad ouzh Breujoù Breizh, 1777; prokulor jeneral Aodoù an Hanternoz, 1792; toull-bac'het e-kerzh ar Spont-Bras, 1793-1794; alvokad ar Chouanted hag an Divroidi; aet da Anaon e Lambal an 21 Here 1826.
  • Hyppolite Le Saulnier du Vauhello, ganet e Sant-Brieg ar In Meurzh 1796; kabiten lestr; en eus savet skridoù diwar dourlec'hiadurezh. Aet da Anaon e Pariz an 11 Gouere 1858, hag interet e Andel.
  • Bonaventure-Marie Le Saulnier de la Cour, ganet e Sant-Brieg ar 5 Ebrel 1821. Kabiten fourgadenn; major jeneral e Brest. Aet da Anaon e Brest ar 14 Ebrel 1880. E gwreg e oa merc'h bezamiral baron Grivel, par Bro-C'hall.

Levrioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • François Falc'hun : Les noms de lieux celtiques. Première série. Vallées et plaines. Editions armoricaines. Roazhon. 1966 (chap. II : dol, dolen. p. 26 / 35)
  • Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
  • Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
  • Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Memorial Genweb
  3. Monumant ar re varv
  4. Monumant ar re varv
  5. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 267, Kemper, Nouvelles Éditions bretonnes, 1936