Pleuzal

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Pleuzal
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
An iliz katolik.
An iliz katolik.
Anv gallek (ofisiel) Ploëzal
Bro istorel Bro-Dreger
Melestradurezh
Departamant Aodoù-an-Arvor
Arondisamant Gwengamp
Kanton Pontrev (betek 2015)
Bear (abaoe 2015)
Kod kumun 22204
Kod post 22260
Maer
Amzer gefridi
Guy Connan (UMP)
2014-2020
Etrekumuniezh Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù
Bro velestradurel Bro Gwengamp
Poblañsouriezh
Poblañs 1 273 ann. (2015)[1]
Stankter 49 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 43′ 02″ Norzh
3° 12′ 06″ Kornôg
/ 48.7172222222222, -3.2016666666667

48° 43′ 02″ Norzh
3° 12′ 06″ Kornôg
/ 48.7172222222222, -3.2016666666667

Uhelderioù kreiz-kêr : 78 m
bihanañ 2 m — brasañ 94 m
Gorread 26,24 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Pleuzal


Pleuzal a zo ur gumun eus Breizh e Treger, e kanton Bear e departamant Aodoù-an-Arvor.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • War lez kleiz aber an Trev emañ Pleuzal.

Kumunioù amezek : Hengoad; Planiel; Plourivoù; Kemper-Gwezenneg; Pontrev; Sant-Kleve; Ploueg-Pontrev; Peurid-ar-Roc'h

Anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

B. Tanguy : Ploisal, Ploisaul, 1294; Ploysal, Ploihal; 1330; Ploesal, 1461. [2]

Talvoudegezh : diwar *Sal = kastell; pe diwar Saul, anv den diouzh ar Bibl.

B. Tanguy n'en eus ket taolet pled hag emañ Pleuzal war un hent roman eus Runan da Bleuvihan, (dre ar Manac'hti, etre Hengoad ha Planiel), ar pezh e zisplegfe ar wrizienn latin *sal = lojeiz war un hent roman (aet da saozneg Hall, hag e Breizh en anvioù lec'hioù evel Ar Sal, Kersalioù)

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Kent 1790[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

J.B Ogée (1780) : Ploezal : ouzh 1 lev 1/2 su-gevred Landreger, e eskopti; 28 lev 1/3 diouzh Roazhon, hag 1 lev 1/2 diouzh Pontrev, e eil-dileuriadurezh. Diouzh beli Lannuon amañ ar barrez, 3200 anezad (communiants) enni, en ur gontañ ar re Pontrev, e drev. [3]

---------

  • 1394 : kastell ar Roc'h-Ugu a zo tapet gant konestabl a Glison.
  • 29 Mae 1451 : Aotrou Ar Roc'h-Ugu ha Koad-Meur a zo savet bannielour (*) gant dug a Vreizh.
  • 9 Here 1746 : sakret eo chapel Sant-Tudi (hirie diskaret) [4]

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezel-bed kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 119 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 5,16 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 [5].

Brezel diabarzh Rusia[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Ur martolod a varvas e 1919.

Eil Brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 2 Mae 1944 : harzet eo 16 den eus Pleuzal gant an Alamanted.
  • 10 Mae 1944 : ur makiz a zo savet e koad Kerprigent
  • Kemeret e voe 2 500 Lur en ti-post, gant izili eus ar Rezistañs moarvat, d’ an 3 a viz Even 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg [6].
  • 7 Gouere 1944 : taget eo ar makiz gant an Alamanted. Meur a dud a zo lazhet. Tamolodiñ a ra ar re all etrezek Landeberon. Ur monumant a zo bet savet e 1945, e Ti-Nu, lec'h ar makiz,
  • Mervel a reas seitek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel [7].

-----------------------------

  • 3 Here 1965 : digoret eo ar C'hastell ar Roc'h-Ugu, goude bet kempennet gant an Departamant.

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Tossen Ribourden (Arem)
  • Tossenoù Pont ar Vouden, ar Wern, Ti an Aod Don (Krenn-amzer uhel)
  • Maner Kerello (XVIvet)
  • Kroaz al Lezlec'h (penn kentañ XVIvet)
  • Kroaz Keriel (fin XVIvet)
  • Maner Kermarker (fin XVIvet - penn kentañ XVIIvet), enrollet 29 Kerzu 1927. Hirie aet da di-feurm
  • Maner Feunteun-Gaer (penn-kentañ XVIIvet)
  • Kastell Kericuff (penn-kentañ XVIIvet)
  • Maner ar Wern (XVIIvet). en e foull.
  • Chapel Sant-Ke (XVIIvet)
  • Chapel Sant-Yann (XVIIvet). En stad dister e 1990.
  • Ti Prad-Lann (XVIIvet)
  • Chapel Sant-Pêr ha Sant-Paol (1734), en stad dister e 1990.
  • Kroaz Kernevez (XVIIIvet)
  • Iliz katolik Sant Pêr.
  • Monumant ar re varv.
  • Lez kleiz aber an Trev a zo bet enrollet ar 25 C'hwevrer 1964

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Niver a annezidi

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ar Brezoneg er Skol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [8].

Deskadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Stourm zo bet evit digeriñ un hentad divyezhek er gumun[9] met ur skol divyezhek kentañ (skol bublik) zo bet digoret e 2009.
  • E distro-skol 2017 e oa 17 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (14,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[10].

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Yann Kadeg, oberour an Trajedien sacr, embannet er XVIIvet kantved, a oa ur beleg genidik eus Pleuzal.
  • Ifig-Mari Gallou, Pleuzal , 11.Gouere 1853 / In Du 1930. Maer Pleuzal, 1900-1919, kannad, 1921-1928;
  • Ifig-Mari-Aleksandr Herve, Pleuzal, 14 Gouere 1883 / 24 Mae 1941. Maer Pleuzal, 1925; prezidant Kuzul arondisamant Gwengamp; kannad, 1936-1942. Touiñ a reas ouzh Marichal Petain.
  • Ifig Herri, Pleuzal, 31 Meurzh 1899 / 8 Meurzh 1970. Maer Pleuzal. Bet dilennet an 21 Here 1945 hag an 2 Mezheven 1946 ouzh bodadenn-guzuliañ, ha goude, e Kerzu 1946, ezel ouzh Kuzul ar Republik

Ardamezeg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Acigne-d.jpg
Familh d'Acigné, baroned ar Roc'h-Ugu ː En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour.
  • Ger-ardamez : Neque terrent monstra [11]

Levrioù talvoudus[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
  • Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. Ar Men. 1992.
  3. Jean-Baptiste Ogée : Dictionnaire de Bretagne; 1780.
  4. Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes . Département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990.
  5. Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  6. Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajenn 277, Dastumadenn Guerres et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
  7. Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  8. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
  9. pennad Ouest-France
  10. Ofis Publik ar Brezhoneg
  11. Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. 1890