Bronn (kumun)

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Disambiguation.svg Ur pennad Broons zo ivez.
Bronn
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
Plasenn Bronn.
Plasenn Bronn.
Ardamezioù
Anv gallaouek Bron
Anv gallek (ofisiel) Broons
Bro istorel Bro Sant-Maloù
Melestradurezh
Departamant Aodoù-an-Arvor
Arondisamant Dinan
Kanton Bronn (pennlec'h)
Kod kumun 22020
Kod post 22250
Maer
Amzer gefridi
Serge Rouxel
2014-2020
Etrekumuniezh Dinan Tolpad-kêrioù
Bro velestradurel Bro Dinan
Lec'hienn web http://www.broons.fr
Poblañsouriezh
Poblañs 2 886 ann. (2017)[1]
Stankter 82 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 19′ 05″ Norzh
2° 15′ 34″ Kornôg
/ 48.3181, -2.2595

48° 19′ 05″ Norzh
2° 15′ 34″ Kornôg
/ 48.3181, -2.2595

Uhelderioù kreiz-kêr : 94 m
bihanañ 45 m — brasañ 143 m
Gorread 35,21 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Bronn

Bronn (Broons e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Bro Sant-Maloù ha pennlec'h kanton Bronn, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Norzh Breizh.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

War ar Rosette, Damiette, he Frémeur en em gav Bronn

Anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Stummoù skrivet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Erwan Vallerie (1995) : "Brohun, 1182; Broon, 1184; Broun, 1199; Broon, 1205; Broon, 1210; Bron, Broum, 1224; Broon, 1252; Brom, 1375; Broon, 1411; Broon, 1420; Bron, 1654; Bron, 1636"

Gerdarzh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Teir martezeadenn zo, hini ebet o vezañ kadarnaet betek-henn :

Ma bourg Bronn emãn war un uhel, ar voudenn Gwesklin e oa en un draonienn gleb.

Mes, ar voudenn a zo bet krouet pell goude ar bourg.

Ardamezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

COA fr Broons (Côtes-d'Armor).svg En argant e erez daoubennek en sabel, pigoset ha krabanet en gul ; ur c'housourin valirant.
(Siell Beltram Gwesklin, 1361) [3]

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bronn e oa ur barrez eus eskopti Sant-Maloù [4], ha staget ouzh hini Sant-Brieg goude an Dispac'h Gall.

Krenn-amzer[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • War dro 1260, dimeziñ a ra Janed, herez Roperzh, aotrou Bronn, da Roperzh Iñ Gwesklin,
  • Mervel a reas, er bloaz 1353, Roperzh II Gwesklin, mab-bian Roperzh Iñ, ha tad Beltram Gwesklin
  • war dro 1355, Beltram Gwesklin, aotrou Bronn, a lak da sevel ur c'hreñvlec'h ur c'hilometr diouzh ar bourg
  • feur-emglev 27 Mezheven 1387 ː lezel a ra konestabl Klisson, evit adkavout dieub, aotrouniezh Bronn d'an dug Yann IV.
  • adkemeret eo an aoutrouniezh Bronn gant konestabl Klisson, war lec'h barn ar Roue Charlez V, an 20t Gouere 1388.
  • dre lizheroù roet e Gwened an 8 Mae 1420, kontez Montfort, dugez Breizh, a ro urzh da ziskar mogerioù Bronn.
  • seiziz a zo laket war ar ch'astell, an 27 Mae 1420, itron Klizon mestrez warnañ, ha tapet evit kontan Dug Yann Vt, gant Charlez Montforzh, aotrou Frinaudour.
  • 20 Gwengolo 1420, aotret eo bet Charlez Monforzh ha Jakez Dinan war c'hastell ha aotrouniezh Bronn.
  • war dro 1423, aotrouniezh Bronn a zo ad-prenet gant Aotrou de Brézé, hag he werzhas da Yann de la Villeblanche.
  • 13 a viz Du 1455, aotrou Henry la Villeblanche, aotrou Broon, e oa galvet ouzh Breuzoù Meur, renet e Gwened gant an dug Pêr II [5]

XVIt kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Goude trec'h ar roue Herri IV war al (Ligue), kastell Bronn a zo diskaret da vat. [6]

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XIXt kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Dre gemenn an 30t Eost 1839, aotreet eo an diazez Filles de Marie de la Présentation de Broons.
  • 2 Mezheven 1895 ː sakret eo ar vein diazez iliz Sant-Pêr.
  • 20 a viz Du 1898 ː sakret eo an Iliz sant-Pêr [9]

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 17 Eost 1902 ː digoret eo delwenn du Guesclin roet gant Kêr-Dinan, gant Teodor Botrel.
  • 11 Eost 1935 ː beniget eo tour an iliz Sant-Per

Brezel-bed kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 113 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 3,99 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 [10].

Eil Brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Mervel a reas naontek den eus ar gumunn abalamour d'ar brezel [11].

Trevadennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Dindan douar Brangolo (Mare ar C'houarn)
  • Chapel Itron-Varia en Noes a Leslien (1454)
  • Chapel ar Vadalen (1697)
  • Maner Milons de la Ville-Morel (porched XVt kantved)
  • Maner Noe-Dervel (XVt kantved)
  • Kroaz la Normandais (krenn-amzer uhel)
  • Kroaz la Ville-Bougault (1587)
  • Tossen krenn-amzer Linée, anvet Tossen Pré-Robert (krenn-amzer)
  • An delwenn Beltram Gwesklin a zo diskaret gant un darzhadenn. [12]
  • Monumant ar re varv.

Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bro Niver a dud
Flag of the United Kingdom.svg Rouantelezh-Unanet 1 (Tirlu)
Hollad 1

Marvet eo e miz Mezheven 1940, e-pad an Eil brezel-bed [13] .

Roll maered ar gumun[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Emdroadur ar boblañs 1778-2006[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Demografiezh
1778 1836 1850 1870 1880 1890 1906 1916 1922 1936 1946 1954 1962 1968 1975 1982 1990 1999
2077 2527 2559 2738 2844 2733 2867 2835 2439 2447 2442 2430 2172 2256 2432 2389 2327 2382
Abaoe 1962 : Poblañs hep kontoù doubl

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Beltram Gwesklin, ganet eno e-tro ar bloaz 1320
  • Olier Klison,
  • Beltram ar Park, kabiten Broon e 1406
  • Gabriel-Henri-René de Neuville, bet ganet e Bronn an 9t Gouere 1744, alvokad ouzh Breujoù, senechal Yugon, kannad Sant-Brieg ouzh Stadoù ar Iñ Ebrel 1789; kuzulier jeneral, 1790, art da Anaon e Sant-Brieg ar 16t a viz Du 1791.
  • Charles Rathier, bet ganet e Bronn an 11 a viz Du 1747; person parrez an Intron-Varia, kannad e Breujoù Meur Bro-C'hall hag er Vodadenn vonreizhañ vroadel. Beleg touer. En em ziskargas nepell goude. Aet da Anaon e Bronn ar 16 a viz Du 1791
  • René-Mathurin Gillet, bet ganet e Bronn an 28 Mezheven 1762; kannad Mor-Bihan ouzh ar Convention (Gwengolo 1792), hag ouzh ar Pemp-Kant (13 Here 1795).
  • Tad Teodor Botrel (1858-1925) e oa ginnidig eus Bronn.

Ardamezeg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Beltram Gwesklin
Olier Klison
Beltram ar Park

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bronn war Geobreizh

Levrlennadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Universels Gisserot. 2000.
  • Albert Dauzat & Charles Rostaing : Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. Larousse, 1963; Guénégaud; 1978.  
  • Daniel Delattre : Les Côtes d'Armor. Les 372 communes. Éditions Delattre. 2004.
  • Embannadurioù Flohic : Le patrimoine des communes des Côtes d'Armor.  1998.
  • Jean-Yves Le Moing : Les noms de lieux bretons de Haute Bretagne. Coop-Breizh. 1990.
  • Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes d'Armor et Ille et Vilaine. 2008.
  • A. Marteville & P. Varin, warlec'hienn Ogée, 1843.
  • J.-B. Ogée : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne; 1780;
  • Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. Ar Men. 1992.

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Émile Le Giemble, Petite histoire de Broons et des Broonais, Paris, Éditions Le Livre d'histoire,‎ 2004 (ISBN 978-2-84373-451-9) pajenn 12.
  3. Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes d'Armor & Ille-et-Vilaine, Froger & Pressenssé, 2008 (ISBN 978-2-908752-83-0)
  4. J.-B. Ogée
  5. Régis de Saint-Jouan
  6. Régis de Saint-Jouan
  7. J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105
  8. Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajennoù 13 hag 20
  9. Régis de Saint-Jouan
  10. Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  11. Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  12. Régis de Saint-Jouan
  13. Commonwealth War Graves Commission