Arthur Le Moyne de La Borderie

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
La Borderie

Arthur Le Moyne de La Borderie (bet graet alies anezhañ Arthur de La Borderie), Den meur war istor Breizh eus Gwitreg (1827-1901), tad istorouriezh vodern Breizh. Ar Borderie a zo ivez anv un takad douar e kumun Étrelles. Bet eo bet ivez un den a bolitikerezh, kuzulier ti-kêr, ha dilennad Il-ha-Gwilun e takad Gwitreg. Levezoniñ kalz a raio an emsav rannvroelour ha da-c'houde an hini broadelour. Moaian a zo da lavarout en deus c’hoazh ul levezon vras hiziv e-touez ar Vrezhoned evito da gompren gwelloc'h o istor. Setu al labour ramzel kaset a-benn gantañ : e c'hwec'h levrenn (miliadoù a bajennoù) pellgargapl war lec’hienn bibnum. Univ Rennes2.(hag o zrugarekaat a rankomp evit al labour skaniñ).

Buhez Arzhur ar Borderie[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Goude studioù war ar gwir e skol-veur Roazhon ez a da skol Chartrez. An hini kentañ (gwellañ) e voe d’an arnodennoù e 1852. En dielloù departamant Naoned e labouro eus 1853 da 1859. Seveniñ a raio kevredigezh arkeologiezh hag istorel Il-ha-Gwilun, bez' e vo prezidant eus 1863 da 1890, e labourioù fonnus, war amzeriou kozh Breizh a roio brud vat dezhañ da vezañ enoret evel istorour meur Breizh. Diskoachañ a raio dielloù lies war an amzer-grenn hag o studiañ spis a-benn displegañ darvoudoù ar rouantelezh hag an dugelez vrezhon. A-hervez en dije klasket kuzhat ha diverkañ alies levezon ar Franked hag ar C’hallaoued war an ensavadurioù breizhat. Levezoniñ kalz a raio an emsav rannvroelour o tont ha da-c'houde an hini broadelour betek hiziv-an-deiz. Nerzh a gaso d’an enklaskoù war gement tachenn ha levezoniñ a raio ur bern tud war o sell eus istor Breizh. Rener e oa eus ar gelaouenn en devoa krouet d’an oad a 25 bloaz : Revue de Bretagne et Vendée embannet adalek 1867 betek 1900.

Den politikel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dilennet e vo da guzul departamant Il-ha-Gwilun eus 1864 betek 1871 hag adal ar memes bloavezh dilennet kannad e Gwitreg betek 1876. Kiriek e vo eus ar poellgor studi parlamantel bizskrivet entre 1872 ha bet embannet e 1874, o labourat war aktaoù ar gouarnamant difenn broadel, spisoc’h c'hoazh war Kamp-bac’h Konli : lec’h ma voe dalc’het prizonidi vrezhon en ur c’hamp bac’h un 50 mil bennak, stanket e doareoù spontus ha dizenel e 1871, ha ma varvo gant an naon hag eus ar c’hleñvedoù ur bern anezho. (Un engravadur brudet eus kamp-bac’h Konli a zo da welout e mirdi Kemper, graet gant Jan Moulin). Ur politiker eus an tu-dehoù ez oa, katolik ha roueelour, ne c’hwitae ket an tu bewech da flemmañ pe da vurutellañ ar pennaenou republikan gall. E 1875 e voto enep d’ar c'hraf a anv Wallon hag a gadarnao stumm republikan an ensavadurioù, ne gemero ket perzh e votadegoù al lezennou bonreizhel ha zeuio da heul. N’en em ginnigo ket adarre e 1876. E 1873 ec’h adsavo ar gevredigezh vrezhon hag a oa bet dispennet dindan ren gouarnamant Napoleon III e 1859, rak douetañs en devoa outi.

Liamm diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Setu amañ e labour, miliadoù a bajennoù war istor Breizh, aes da bellgargañ : Levraoueg Skol-veur Roazhon 2