Eil Brezel-bed

Eus Wikipedia
(Adkaset eus Eil Brezel Bed)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Second world war europe animation small.gif
Kerzh an Eil Brezel-bed en Europa
  • ██ URSS betek 1941
  • ██ Kevredidi & URSS adalek 1941
  • ██ Ahel & Frañs Vichy1941
  • ██ Neptu
  • Trec'hioù armeoù an Ahel (1939-1942)
    Bugel sinaat o leñvañ goude bombezadeg Shangai gant an aerlu japanat e 1937
    The Montreal Daily Star Montréal : Germany Quits, 7 Mae 1945

    An Eil Brezel-Bed a voe ur brezel a badas etre miz Gwengolo 1939 ha miz Gwengolo 1945 er bed a-bezh. Degaset eo bet gant an emglevioù kamm sinet da-heul ar Brezel-bed kentañ ha gant ar c'hoant ledanaat ha bezañ mistri war o dachennoù-levezon a oa gant broadoù pennañ an Ahel (Alamagn an Nazied, Italia ar Faskourien hag Impalaerezh Japan). Kroget eo d'an 3 a viz Gwengolo 1939 diwar brezelioù lec'hel kent : brezel Spagn adalek an 18 a viz Gouere 1936, ar brezel etre Japan ha Sina d'ar 7 a viz Gouere 1937 hag aloubadeg Polonia gant Alamagn hag URSS (adalek ar 1añ a viz Gwengolo 1939). En un doare ofisiel e krog gant ar brezel ar Frañs hag ar Rouantelezh-Unanet d'an 3 a viz Gwengolo 1939, an URSS e miz Even 1941, abalamour d'an dagadenn alaman, hag ar Stadoù-Unanet d'ar 7 a viz Kerzu 1941, da-heul Pearl Harbor. Lodenn vrasañ broioù ar Bed a zo bet tapet doare pe zoare er brezel-se hag emgannoù a zo bet war bep kevandir. Diwar neuze e stourmas mui pe vui daou du an eil a-enep d'egile : ar gevredidi hag an Ahel. Lakaet e voe un termen d'ar brezel en Europa d'an 8 a viz Mae 1945 goude kodianadur hep diviz an IIIde Reich, hag er bed a-bezh gant kodianadur hep diviz Impalaeriezh Bro-Japan, bro ziwezhañ an Ahel o vrezeliñ, d'an 2 a viz Gwengolo 1945. Brezel brasañ Mad-den eo bet. Tro 100 million a soudarded eus 61 vro o deus stourmet war un 22 vilion kilometrad karrez bennak. 62 villion a dud a zo bet lazhet, siviled al lodenn vrasañ anezho. Estreget ur brezel etre broioù e voe un emgann etre ideologiezhioù ivez, ha setu perak e kenlabouras tud zo gant an enebourien er broioù aloubet pe, er c'hontrol, e voe strolladoù o vont a-enep pennoù-meur o bro e-giz en Alamagn, da skouer. Ur Brezel hollek e voe : kemer a reas perzh ennañ ar soudarded koulz hag ar siviled ha lakaat a reas ar broioù a bep tu da implijout ar muiañ ma c'helljont o nerzhioù armerzhel, politikel, speredel hag o danvez madoù. Biskoazh n'eo bet jedet en un doare resis ar sammad distrujoù bet degaset gant an Eil Brezel-Bed met a-dra-sur ez a en tu all da zistrujoù an holl vrezelioù renet gant Mad-den abaoe ma'z eus anezhañ. Efedoù spontus en deus degaset e speredoù ar poblañsoù ken feuls e voe ar mare-se. Torfedoù-brezel a voe a bep tu, hag int liammet ouzh ur feulster a-berzh an armeoù hag ar polisoù ha ne oa ket bet gwelet biskoazh betek-henn. Diwar youl an Nazied e Alamagn hag hini Impalaeriezh Japan dreist-holl e voe ivez graet torfedoù euzhus a-vil-vern a-enep pobloù a-bezh, ha muntret un niver brasoc'h a dud eget e-pad lazhadegoù kent. Da-geñver an torfedoù-se e oa bet deportet tud e kampoù-bac'h da skouer, kampoù labour ha kampoù ar marv, enno kambreier gaz savet gant an Nazied a-benn lazhañ poblañsoù a-bezh (Yuzevien, Slaved, Tziganed) pe c'hoazh rummadoù tud resis (heñvelrevidi, Testoù Jehovah, tud nammet, ha kement zo). En Azia ivez, ar renad japanat Shōwa a lakaas 10 million a Sinaiz da labourat evit ar c'hKōa-in er Manchoukouo, 200 000 plac'h eus Korea hag ar Reter-pellañ a voe kaset da « frealziñ » ar soudarded ha muntroù siviled a-vil-vern a c'hoarvezas e meur a lec'h, evel e Sina e-pad lazhadeg Nankin da skouer. Gant an Nazied e voe ivez muntret ingal an holl re a yae a-enep d'o folitikerezh e mod pe vod hag respontet e voe d'an tagadennoù a-enep an arme alaman oc'h heskinañ ar siviled. An unanenn japanat 731 ha medisined nazi evel an SS Josef Mengele a arnodas ivez gant Mad-den en un doare euzhus. Bombezadegoù bras a-enep d'ar poblañsoù a c'hoarvezas, gant an Ahel da gentañ (Coventry e Bro-Saoz, Rotterdam en Izelvroioù ; Shanghai, Guangzhou ha Chongqing en Azia) ha gant ar Gevredidi war-lerc'h (Dresden hag Hamburg en Alamagn, Tokyo gant napalm). Evit ar wezh kentañ e voe implijet ar vombezenn atomek a-enep d'ur vro : div vombezenn A kaset gant ar Stadoù-Unanet war siviled o deus tarzhet, an hini gentañ tri devezh war-lerc'h eben, e Hiroshima hag e Nagasaki (Japan). An Eil Brezel-Bed a reas eus ar Stadoù-Unanet hag eus URSS, ar broioù brasañ a oa bet trec'h en emgann-se, riezoù dreist o galloudoù ha lakaet da vistri war ar bed e-pad ar 40 vloaz war-lerc'h. Gwanaet e voe ivez impalaerezhioù Europa ha kregiñ a reas ar prantad didrevadenniñ en Azia, en Afrika hag er broioù arab betek ar bloavezhioù 60. Ar brezel bras diwezhañ-se, pa echuas, a lakaas da ziwan ur mare adsavadur ha berzh ekonomikel ha tamm-ha-tamm ur raktres unaniezh politikel peoc'hel.

    Tud pennañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

    Trede Reich Trede Reich

    Adolf HitlerJoachim von RibbentropJoseph GoebbelsHermann GöringHeinrich HimmlerErwin RommelWilhelm KeitelHasso Von ManteuffelErich Von MansteinOtto SkorzenyKarl DönitzHeinz GuderianAlfred JodlPaul Ewald Von KleistAlbert KesselringWalter Von BrauchitzFranz HalderPaul HausserHermann HothHans Günther Von KlugeWalter ModelFranz Von PapenFriedrich PaulusGert Von Rundstedt

    Banniel Polonia Polonia

    Edward Rydz-ŚmigłyWładysław Sikorski

    Flag of Italy.svg Italia

    Benito MussoliniPietro BadoglioGaleazzo Ciano di CortelazzoAngelo IachinoJunio Valerio Borghese

    Banniel URSS Unaniezh Soviedel

    Jozef StalinViatcheslav MolotovKliment VorochilovGregor JoukovIvan KonievRodion MalinovskiKirill Meretskov

    Banniel ar Stadoù-Unanet Stadoù-Unanet

    Franklin Delano RooseveltDwight D. EisenhowerGeorge PattonOmar BradleyWilliam HalseyThomas Cassin KinkaidDouglas MacArthurGeorge MarshallTroy MiddletonChester Nimitz

    Banniel ar Rouantelezh Unanet Rouantelezh-Unanet

    Winston ChurchillBernard MontgomeryLouis MountbattenSir Harold AlexanderSir Claude AuchinleckSir Alan CunninghamSir Andrew CunninghamSir Arthur HarrisFrank Messervy

    Banniel Belgia Belgia

    Leopold III (Belgia)Hubert PierlotJulien Lahaut

    Albania Albania

    Enver Hoxha

    Frañs Frañs

    Philippe PétainCharles de GaullePierre LavalJean MoulinAlphonse JuinPhilippe LeclercCharles HuntzigerHenri GiraudMarie-Pierre KœnigJean de Lattre de TassignyCharles MastJoseph de Goislard de MonsabertCharles Noges

    Banniel Norvegia Norvegia

    Vidkun Quisling

    Banniel Sina Sina

    Lin BiaoMao ZedongZhou Enlai

    Yougoslavia Yougoslavia

    Pêr II eus YougoslaviaDraja Mihailovitch

    Banniel Japan Japan

    Renya MutaguchiShoji NishimuraJisaburo OzawaSakuraiSaburo SakaiTaikaishi SakaiKeiji ShibasakiKenji DoiharaHirohitoHeitaro KimuraIwane MatsuiAkiraMutoKenryo SatoYoshijiro UmezuTakasumi OkaKingoro HashimotoYasuhito ChichibuNobuhito TakamatsuTsuneyoshi TakedaShiro IshiiKoki HirotaHideki TojoKuniaki KoisoYoshijiro UmezuToshio ShiratoriShigenori TogoKanji IshiwaraMitsumasa YonaiIsoroku Yamamoto

    Tudennoù all[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

    E Breizh

    Olier MordrelFrañsez Debauvais

    Politikourien pe vrezelourien

    Albert SpeerRudolf HössReinhard Heydrich

    Skrivagnerien

    Anne FrankPrimo LeviHannah Arendt

    Lec'hioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

    AuschwitzDukarkEl AlameinHiroshimaKatynMonte CassinoNagasakiPearl HarborStalingrad

    Emgannoù pennañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

    Koulzad brezel Polonia (1939)Emgann NorvegiaEmgann Bro-C'hallEmgann FrañsEmgann AbbevilleEmgann DukarkEmgann Bro-SaozEmgann KretaOberiadur-brezel BarbarossaTaol BarbarossaSeziz LeningradEmgann StalingradEmgann KourskEmgann Bir HakeimDilestradeg DieppeEmgann GuadalcanalDilestradeg Norzh AfrikaPutsch an 8 a viz Du 1942Taol TorchEmgann El AlameinDilestradeg Sikilia. 1943-1945Taol ShingleDilestradeg NormandiTaol Market Garden • Dilestradeg Provañs (Taol Anvil Dragoon) • Emgann AuthionEmgann Monte CassinoDieubidigezh Belgia hag an Izelvroioù. 1944-1945Emgann an Ardenned (pe Battle of the Bulge) • Emgann Hurtgen ForestEmgann BerlinEmgann LeyteEmgann PeleliuEmgann Saipan (1944) • Emgann Iwo JimaEmgann OkinawaEmgann TaierzhuangEmgann WuhanEmgann Changsha

    Emgannoù war vor

    Emgann Mers el KebirEmgann Rio de la PlataEmgann kentañ NarvikEil emgann NarvikEmgann an Atlantik (1940)Emgann Beg MatapanArsailh war Pearl HarborEmgann Mor KouralEmgann MidwayEmgann GuadalcanalEmgann plegmor Leyte

    Bombezadegoù pennañ

    HamburgTaol GomorrahBerlinDresdenRuhrgebietKölnBaedekerLondrez (Blitz ha bombezadegoù V1 (fuc'hell)V1 ha V2) • ChongqingShangaiBombezadeg HiroshimaBombezadeg NagasakiTōkyōVarsoviaRotterdamCoventry

    Dielloù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]