Bibl

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Bibl Gutenberg (bloavezh dianav)
U.S. Library of Congress
Tamm eus heuliad a bennadoù a-zivout ar
Gristeniezh

Istor ar Gristeniezh
Kronologiezh ar Gristeniezh
An ebestel
Ar Senedoù-Iliz
An Disivoud Meur
Brezelioù ar Groaz
An Adreizhadur

An Dreinded
Doue an Tad
Doue ar Mab . Doue ar Spered Santel

Ar Bibl
Testamant Kozh
Testamant Nevez . Ar pevar aviel

Doueoniezh kristen
Kouezhadenn an Den · Gras Doue
Salud · Didamalladur
Azeul kristen
Ilizoniezh · Esc'hatologiezh

Iliz Kentañ

Kristeniezh ar C'hornôg
Iliz katolik roman
Protestantiezh . Iliz Bro-Saoz

Kristeniezh ar Reter
Iliz Ortodoks ar Reter
Ilizoù ar Reter . Iliz Asirian ar Reter

Anvadurioù kristen
Emsavioù kristen

Ar Bibl zo un hollad skridoù a zo sakr d'ar relijionoù yuzev ha kristen.
Kemmañ avat a ra kanon ar Bibl hervez ar relijionoù  : darn ne zegemeront ket lod levrioù en o c'hanon, pe a laka al levrioù en un urzh all, a rann lod levrioù pe a ouzhpenn levrioù. Er Bibloù kristen ez eus etre 66 levr — evit ar c'hanon protestant — ha 81 levr — evit ar c'hanon ortodoks etiopian. Met an holl anezho a vod an Testamant Kozh, da lavaret eo ar Bibl hebraek, hag an Testamant Nevez.

Kalz a studiadennoù a gaver diwar-benn ar Bibl peogwir eo diazez ar Yuzevegezh da gentañ, hag ar Gristeniezh da c'houde. Er Bibl ivez emañ gwrizioù an Islam.

An Aeled da skouer a c'heller studiañ ennañ.

Gerdarzh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ar ger Bibl a zeu eus ar ger gregach βιϐλία (ta biblia), un anv-kadarn lies hag a dalv kement hag « al levrioù », ar pezh a ziskouez eo liesseurt e orin. Tremenet eo d'ar brezhoneg dre ar ger latin bíblia, "levr", ha deuet evel-se da vout ur ger unan. Ul levr tev ez eo : ul levraoueg evit gwir, peogwir e konter 72 lodenn en Testamant Kozh.

An Testamant Kozh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Er Bibl hebraek[1] e kaver 24 levr (39 diwar ar 46 eus ar Bibl degemeret gant an Iliz Katolik) renket e teir lodenn hag en un doare disheñvel diouzh hini Bibl ar Gatoliked.

I – AL LEZENN (Ar pemp levr)
II – AR BROFEDED

A.

B.

Notenn : re embannadur ar Bibl gant an Tour-tan eo stummoù an anvioù.
III – AR SKRIDOÙ
Notenn : ne vez dalc'het er Bibl hebraek nemet al levrioù bet skrivet ha miret en hebraeg.

Evit ar gatoliked e vez renket an Testamant Kentañ (an Testamant Kozh) en un doare all, ha kavout a reer ennañ skridoù all bet skrivet pe miret e gresianeg, 46 levr en holl.

I – Pemp levr al Lezenn
II – Al Levrioù istorel

Levr Jozue • Levr ar Varnerien • Levr Rout • Daou levr Samuel • Daou levr ar Rouaned • Daou levr an Danevelloù • Levr Ezra • Levr Nehemia • Levr Tobit • Levr Youdit • Levr Ester (gant al lodenn c'hresianek) • Daou levr ar Vakabeed.

III – Al Levrioù a varzhoniezh hag a furnez

Levr Job • Ar Salmoù • Ar C'hrennlavarioù • Ar Prezeger (Kohelet)Kanenn ar C'hanennoùLevr Ar FurnezFurnez Sirac'h.

IV – Al Levrioù profedel

Yeshaia • Yirmia • Levr ar C'heinvanoù • Levr Barouc'h • Yehezkel • Daniel (gant al lodenn c'hresianek) • Hoshea • Yoel • Amos • Ovadia • Yona • Mic'ha • Nahoum • Havakouk • Sefania • Hagai • Zec'haria • Malac'hi.

An Testamant Nevez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ne gaver an Testamant Nevez nemet er Bibl kristen ; 27 levr zo ennañ.

Ar Bibl e brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • E 1827 e oa bet embannet an droidigezh kentañ eus an Testamant Nevez, troet gant Yann-Frañsez ar Gonideg, war c'houlenn pastored eus Kembre, Thomas Price ha David Jones. Un droidigezh eus ar Bibl en e bezh gant ar Gonideg a voe embannet e 1866, goude e varv.
  • E 1847 e voe embannet e Brest un droidigezh eus an Testamant Nevez gant ar pastor kembreat John Jenkins (1807-1872), a voe adembannet meur a wech. Sikouret e oa bet gant Gwilherm Rikou, ha harpet gant Kevredigezh ar Bibl war an douar bras.
  • E 1883 e voe embannet troidigezh an Testamant Nevez adarre, graet gant ar pastor protestant Gwilh ar C'hoad (1845-1914). Ar Bibl en e bezh a voe troet gantañ goude, hag embannet e 1897 gant an Trinitarian Biblical Society, eus Londrez, en anv "Unvaniez Drinderian ar Bibl evit ar Vretouned". Liv brezhoneg Treger, ar yezh kaozeet gant Gwilh ar C'hoad, a gaver war an droidigezh-se. E 2004 e oa bet embannet ur stumm adwelet eus ar skrid-se, gant Unvaniezh ar Bibl en Anjev hag e Breizh, a zo un aozadur kristen protestant avielour.
  • Etre 1953 ha 1981 e voe embannet e ti Al Liamm ul lodenn eus an Testamant Kozh hag an Testamant Nevez en e bezh gant ur skipailh troerien, beleion gatolik, renet gant Maodez Glanndour. Troet eo diwar an destenn c'hresianek eus ar Bibl (Septuaginta).
  • Etre 1981 ha 1986 e voe embannet e ti An Tour-Tan un droidigezh nevez eus an Testamant kozh gant Job Lec'hvien ha Pêr ar Gall, pemp levrenn dezhi. Un droidigezh ger-ha-ger eo tost da vat, diwar an destenn hebraek, p'o deus klasket an droerien mirout urzh ar frazennoù hebraek an aliesañ m'o deus gaellet ober.
  • Etre 1982 ha 1988 e voe embannet un droidigezh nevez eus an Testamant nevez evit al liderezh hag ar bastorelezh, gant "Kenvreuriez ar Brezoneg" Eskopti Kemper ha Leon (dindan ren Aotrou 'n Eskob Visant Fave) : Aviel Jezuz-Krist e 1982, gant ti-embann Ar Skol dre Lizer ; Testamant Nevez - eil lodenn e 1988, gant Kenvreuriez ar Brezoneg.
  • E 2004 e voe embannet gant Ti embann Minihi Levenez An Testamant Nevez, Kelou Mad Jezuz or Zalver troet gant Pierre Guichou. Un droidigezh diwar ar gresianeg ez eo, kempennet en ur brezhoneg na vefe ket re uhel.

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Troet gant Per ar Gall ha Job Lec'hvien, An Tour-Tan, 1981, p.1 ; gant an droienn Bibl hebreek eo e ra Maodez Glanndour e p. 5 levr Izaia, embannet e 1981 gant Al Liamm.
  2. Troidigezh dindan renerezh Maodez Glanndour, Al Liamm, 1971, pp. 357-385
  3. Op. cit., pp. 387-413
  4. Op. cit., pp. 415-432
  5. Op. cit., pp. 433-443
  6. Op. cit., pp. 445-454
  7. Op. cit., pp 455-462
  8. Op. cit., pp 463-469
  9. Op. cit., pp 471-477
  10. Op. cit., pp 479-482
  11. Op. cit., pp 483-490
  12. Op. cit., pp 491-496
  13. Op. cit., pp 497-500
  14. Op. cit., pp 501-502
  15. Op. cit., pp 503-528
  16. Op. cit., pp 534-544
  17. Op. cit., pp 545-552
  18. Op. cit., pp 553-557
  19. Op. cit., pp 559-567
  20. Op. cit. pp 569-570
  21. Op. cit. pp 573-575
s:Degemer:Brezhoneg

Sellet er Wikimammenn : Bibl.


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.