Mont d’an endalc’had

Sant-Maloù

Eus Wikipedia
(Adkaset eus Sant-Malo)

Sant-Maloù
Gwel diwar nij.
Gwel diwar nij.
Ardamezioùlogo
Anv gallaouek Saent-Malo
Anv gallek (ofisiel) Saint-Malo
Bro istorel Bro-Valoù Bro-Sant-Maloù
Melestradurezh
Departamant Il-ha-Gwilen Il-ha-Gwilen
Arondisamant Sant-Maloù (isprefeti)
Kanton Pennlec'h daou ganton Sant-Maloù-1 ha Sant-Maloù-2
Kod kumun 35288
Kod post 35400
Maer
Amzer gefridi
Gilles Lurton
2020-2026
Etrekumuniezh Tolpad-kêrioù Bro Sant-Maloù
Bro velestradurel Bro Sant-Maloù
Lec'hienn web www.ville-saint-malo.fr
Poblañsouriezh
Poblañs 46 995 ann. (2020)[1]
Stankter 1 285 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 38′ 30″ Norzh
1° 59′ 16″ Kornôg
/ 48.6418, -1.9878
Uhelderioù kreiz-kêr : 8 m
bihanañ 0 m — brasañ 51 m
Gorread 36,58 km²
Lec'hiañ ar gêr
Sant-Maloù

Sant-Maloù a zo ur gêr eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen. Pennlec'h Arondisamant Sant-Maloù ha daou ganton eo. Kêr-benn Bro-Sant-Maloù eo, war aber ar Renk.

Aled e oa anv ar gêr e mare ar Goriosolited, araok kemer anv ar manac'h brezhon Maloù er VIvet kantved. Brudet eo Sant-Maloù evit bezañ bet porzh ar verdeerien, ar gourserien hag an ergerzherien er XVIIvet kantved ha XVIIIvet kantved. Bombezet taer e voe gant ar Gevredidi e-pad an Eil Brezel-Bed. Priziet eo ar Sant-Maloù intramuros gant an douristed hiziv hon deiz.

An anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Sant-Maloù

Stummoù skrivet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Erwan Vallerie (1995) ː Saint Malou, 1287; 1294; Saint-Malo, 1304; Sainct Malou, 1333; Saint Malou, 1294; Saint Malo, 1341; 1345; 1364; Saint Malou, 1365; 1373; Saint Mallou, 1378; 1384; Saint Malou, 1406; 1415; Saint Malo, Saint Maslou, 1415; Saint M̥alou, 1420; 1422

Gerdarzh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Dont a ra an anv Sant-Maloù eus ar manac'h Maloù, lakaet da sant a voe eskob kentañ kêr.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

An heol o vont da guzh e Sant-Maloù

Ur porzh a sko war Pleg-mor Sant-Maloù (Mor Breizh) eo, e genoù ar Renk.

Kumunioù amezek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ardamezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

« En gul e oged en aour o tifoupañ diouzh ar beg ha diouzh al lezioù, leinet gant un erminig tremenant en gwirion, gwakoliet etre aour hag erminig »
• Ger-stur : Semper fidelis
D'Hozier, 1696 – Medalenn al Lejion a enor
Kroaz Sant-Mikael hag ardamezioù ar gêr

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1790: gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer e voe lakaet Sant-Maloù da benn ur bann[2].
  • Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Saoult, person parrez Sant-Maloù, hag he holl vikeled; person Parame a savas a-eneb d'al le ivez[3].

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezel-bed kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Mervel a reas 401 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,24% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911[4].

Repuidi Brezel Spagn e Breizh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Degemeret e voe meur a diegezh repuidi er gumun[5].

Eil Brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezel Korea[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezelioù didrevadennañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezel Indez-Sina[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  • C'hwec'h milour a varvas[19].
Brezel Aljeria[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  • Seizh milour a varvas[20].

Broioù all[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Kendeuziñ kumunioù: goude an Eil brezel-bed e oa aet kalz war zigresk niver annezidi Sant-Maloù. Diwar se e oa bet divizet e 1967 kendeuziñ ar gumun gant Parame ha Sant-Servan.

Monumantoù ha lec'hioù istorel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ur sell war Sant-Maloù

Betek 2005 e oa al label "Kêr a istor hag a c'hlad" gant Sant-Maloù met aet eo diganti.

Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bro Niver a soudarded
Rouantelezh-Unanet Dianv: 1 (Morlu)
Hollad 1

Ur martolod eus Morlu ar Rouantelezh-Unanet eo. Marvet eo e-pad an Eil brezel-bed[26].

Poblañs[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Emdroadur ar boblañs 1793-2012[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

[27]

  • E 1968 e voe staget Parame (8 811 annezad e 1962) ha Sant-Servan (14 963 annezad e 1962) ouzh Sant-Maloù.

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Pierre de Lanoys, marc'heg an Templ, serjant eskopti Sant-Maloù. Bet aterset e-kerzh miz Ebrel 1310.

Tud bet ganet eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Delwenn Roparzh Surcouf e Sant-Maloù, graet gant Alfred Caravaniez e dibenn an XIXvet kantved.

Tud bet marvet eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ardamezeg ar familhoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Henry Baude

Alouer Sant-Maloù e 1668

En argant e zri fenn bleiz diframmet en sabel

Sevenadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gwel eus Sant-Maloù
  • Ur skol divyezhek zo bet savet en Deskadurezh-Stad e 2000.
  • E distro-skol 2022 e oa 44 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (1,3 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[28].
  • Evit gouzout muioc'h diwar-benn stad ar brezhoneg e Sant-Maloù, sellit ouzh lec'hienn Ofis Publik ar Brezhoneg, pajenn "Embannadurioù" (br)[2].

Sport[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Darvoudoù-sport a bep seurt[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gevelliñ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bro Kêr Abaoe
Enez-Voris Port Louis 1999

Pennadoù kar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. (fr)J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106
  3. (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajennoù 12 ha 19
  4. (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  5. (fr)Isabelle Le Boulanger, L'Exil espagnol en Bretagne 1937-1940, Coop Breizh, 2016, pajenn 290
  6. (fr)[1] Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  7. (fr)ABSA
  8. (fr)Pertes RAF
  9. (fr)Pertes RAF
  10. (fr)Tombe du Sergeant Moore Luc'hskeudennoù
  11. (fr)Pertes RAF
  12. (fr)Pertes RAF
  13. (fr)Pertes RAF
  14. (fr) Resisadennoù
  15. (fr)Pertes USAAF
  16. (fr)Pertes USAAF
  17. (fr)Pertes RAF
  18. (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
  19. (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  20. (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  21. (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  22. (fr)Memorial Genweb
  23. (fr)Memorial Genweb
  24. (fr)Memorial Genweb
  25. (fr)Université de Lille
  26. (fr)Commonwealth War Graves Commission
  27. (fr)EBSSA
  28. (fr)Ofis Publik Ar Brezhoneg

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]