Penn-ar-Bed

Labour ’zo d’ober c’hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc’h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec’h reiñ hoc’h ali ha netra ken, grit ’ta e pajenn ar gaozeadenn.

Ar prefeti e Kemper

Penn-ar-Bed a zo un departamant eus Frañs hag unan eus pemp departamant Breizh. Krouet eo bet e 1790 diwar rannadenn proviñs Breizh etre pemp departamant. Ar prefeti a zo bet staliet e Kemper. Anvet eo bet diwar un anv kozh roet er Grennamzer da Veg Lokmazhe (e kumun Plougonvelen) bet kredet bezañ ar c'hornôkañ lec'h e kevandir Eurazia, houmañ lakaet da lodenn bennañ ar bed. Hiziv an deiz emañ perzh eus Rannvro Breizh. E ardamezioù a zispak ul leon (ardamez Bro-Leon) tal ouzh ur maout (ardamez Kemper) gant pemp erminig a-us (evit 5 departamant Breizh).

Skoed kuzul departamant Penn-ar-Bed

Istor melestradurel

• 27 a viz Genver 1790 - Diviz kannaded Breizh war harzoù departamant Penn-ar-Bed (rannadur Bro-Dreger koulz hag hini senesaliezh Karaez ha kanton An Arzhanaou distaget diouzh Bro-Wened)
• 20 a viz Eost 1790 - Kemper lakaet da bennlec'h Penn-ar-Bed gant ar Vodadeg Vroadel Bonreizhañ a-enep tuidi Landerne
• 17 a viz Gouere 1793 - Goude m'eo bet kaset d'al lezvarn melestrerien Penn-ar-Bed emañ staliet ar C'hengor melestradurel e Landerne, met chom a ra an darn vuiañ eus ar paperennoù e Kemper adanvet "Montagne-sur-Odet"
• 22 Mae|22 a viz Mae 1794 - 26 melestrer Penn-ar-Bed dibennet e Brest evit bezañ bet kevrededourien
• 5 a viz Du 1794 - Kemper adlakaet da bennlec'h gant ar Goñvañsion Broadel
• 17 a viz C'hwevrer 1800 (28 Pluviôse, An VIII) - Lezenn war ar rannadur melestradurel e Bro-Chall : ur prefed lakaet e penn melestradurioù an departamantoù ha krouidigezh an arondisamantoù gant un isprefed war ar bazenn uhelañ - Roll an arondisamantoù : Kemper, Brest, Kastellin, Montroulez, Kemperle
• 1857 - Staget eo Lokunole da Benn-ar-Bed
• 1926 - Lamet eo Kemperle diouzh roll an arondisamantoù
• 1973 - Brest hag ar c'humunioù war he dro bodet er Kumuniezh kêrioù Brest
• 6 a viz C'hwevrer 1999 - Kentañ lezenn war bodañ ar c'humunioù e kumuniezhioù kumunioù - War ar prantad 2000-2003 e badas an divizoù a-raok ma vo goloet an holl departamant (n'eus nemet teir gumun chomet er-maez eus ur gumuniezh (Enez-Sun, Lokronan hag Enez-Eussa)

Brezhoneg

51 kumun a zo ur skol zivyezhek enno. 3,8% eus bugale an departamant a zo ganti er c'hentañ derez. [1]
Ar skritelladur a zo ul lodenn diouti e brezhoneg e Penn-ar-Bed, dreist-holl skritelloù ar parrezioù.
E 1999 e oa bet graet un enklask gant an INSEE hag e oa bet kavet e oa tro 132 000 brezhoneger e departamant Penn-ar-Bed. Er bloavezh 2005 e oa 4 333 skoliad e hentennoù divyezhek.

Ragistor

E Ploeneg eo bet kavet roudoù koshañ un tan oaled e Europa (deiziataet 400 000 bloaz).

Istor

• Dispac'h gall :

• • Endelc'her a ra departamant Penn-ar-Bed lodenn vrasañ Kerne, kontelezh hag eskopti kozh, Bro-Leon, kontelezh hag eskopti kozh, e Norzh ha lodennig Treger, eskopti kozh e Biz hag ul lodennig eus Bro-Wened, kontelezh hag eskopti kozh, e Gevred.
    

• • Lodennet e voe departamant Penn-ar-Bed etre eizh bann; setu amañ o roll: Brest, Karaez-Plougêr, Kemper, Kemperle, Landerne, Lesneven, Montroulez ha Pontekroaz.

Douaroniezh

• Kêrioù pennañ (pennlec'hioù melestradurel ha kêrioù muioc'h eget 10 000 annezad enno)
  • Kemper (prefeti)
  • Brest
  • Douarnenez
  • Gwipavaz
  • Fouenant
  • Kastellin (isprefeti)
  • Kemperle
  • Konk-Kerne
  • Landerne
  • Montroulez (isprefeti)
  • Plougastell-Daoulaz
  • Plouzane
  • Ar Releg-Kerhuon

Gwelet ivez

• Kuzulierion jeneral Penn-ar-Bed