Kemper
-
Gant ar ger "Kemper" e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Kemper (disheñvelout).
| Kemper | ||
|---|---|---|
 Kumun eus Breizh |
||
 Iliz-Veur Sant-Kaourintin Kemper gwelet eus an Oded. |
||
.svg) |
||
| Melestradurezh | ||
| Bro istorel | Bro-Gernev - Bro C'hlazig | |
| Departamant | Penn-ar-Bed (prefeti) (penngêr) | |
| Arondisamant | Kemper | |
| Kanton | Pennlec'h 3 c'hanton | |
| Kod kumun | 29232 | |
| Kod post | 29000 | |
| Maer Amzer gefridi |
Bernard Poignant 2008-2014 |
|
| Etrekumuniezh | Kemper Kumuniezh | |
| Bro velestradurel | Bro Gerne | |
| Lec'hienn web | Ti-kêr | |
| Poblañsouriezh | ||
| Poblañs | 63 550 ann. (2010[1]) | |
| Stankter | 753 ann./km² | |
| Douaroniezh | ||
| Kenurzhiennoù | ||
| Uhelderioù | krenn : 6 m bihanañ - 5 m — brasañ 151 m |
|
| Gorread | 84,45 km² | |
|
||
 |
||
Kemper (Quimper hec'h anv melestradurel) a zo ur gumun e mervent Breizh, kêr-benn Kerne ha prefeti departamant Penn-ar-Bed. Kemperiz e vez graet eus an annezidi.
Taolenn |
Anv [kemmañ]
E-lec'h ma kej doureier ar Stêr Deir, an Oded hag ar Jed emañ kêr hag e-se ur c'hember (eus ken + ber e teu an anv), orin an anv. Cymer e kembraeg a zo dezhañ ur ster nes: kej hag en iwerzhoneg eo bet goveliet comhar evit kenlabour.
Kumunioù amezek [kemmañ]
Douaroniezh [kemmañ]
Eil kêr pobletañ Penn-ar-Bed eo Kemper war-lerc'h Brest, hag an hini gentañ eus Bro-Gerne.
Al lanv a sav a-hed traoñienn an Oded betek kêr. Kemper zo evel ur porzh e foñs an aber, ur saviad armerzhel eus ar re bennañ. Setu perak eo ur c'hroashent kozh-tre.
Sevenadur [kemmañ]
Sevenadur poblek [kemmañ]
Sonerezh [kemmañ]
E Kemper e vez kavet ur bern bagadoù. Tri outo a son e kentañ rummad: Bagad Kemper bet kampion Breizh, Bagad Ar Meilhoù Glaz ha Bagad Penhars. Kavet e vez ivez Bagad Kerne, Bagad an Erge Vras, Bagad Ar Re Gozh ha Bagad Sant Padrig.
Dañs [kemmañ]
Ur bern kelc'hioù keltiek zo ivez, an hini anavezetañ eo Kelc'h Keltiek Eostiged ar Stangala. Kampion Breizh e oa ar c'helc'h e 2006. Ar c'helc'hioù all eo Dañserien Kemper ha Keltiad Kemper.
Poblañs [kemmañ]
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 45989 | 52496 | 55977 | 56907 | 59437 | 63238 | 64900 |
| Niver kemeret adalek 1968 : Poblañs hep kontoù doubl | ||||||
Brezhoneg [kemmañ]
Ya d'ar brezhoneg [kemmañ]
- D’ar 6 a viz C’hwevrer 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun ha roet d'ar gumun war-un-dro al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
- D’ar 16 a viz Mae 2012 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
Skolioù [kemmañ]
- Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1977.
- Ur skolaj Diwan zo ivez.
- Klasoù divyezhek ivez.
- E Kemper emañ Kelenn, an aozadur stummañ skolaerien kaset en-dro gant Diwan.
- E distro-skol 2009 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 5,0% eus bugale ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez [2].
- E distro-skol 2010 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 527 skoliad (5,3% eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) [3].
Armerzh [kemmañ]
Monumantoù ha touristerezh [kemmañ]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
Istor [kemmañ]
Anvioù kêr [kemmañ]
Koshañ anv a gaver eo hini Aquilonia e 1022 (Sanctae Mariae in Aquiloniae civitate), met dizemglev zo diwar-benn pelec'h resis edo ar gêr-se. P'emañ aquilo anv latin an avel Norzh e soñj lod e oa an anv-se hini ur c'harter e Norzh ar gêr galian-ha-roman, houmañ war riblenn Su an Oded.
E 1085 e kaver roud eus Quimpercorentin ken eo staget kreñv ouzh ar gêr-eskopti memor e eskob kentañ sant Kaourintin. E Quimper-Corentin en deus ijinet Yann ar Feunteun e c'hellfe erruout gwall dro ar charretour stanket el lagenn.
Dispac'h Gall [kemmañ]
Dispac'h Gall [kemmañ]
- Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Coz, Ollitraut, Serandour ha Le Gac, "oc'h ober skol er c'hloerdi", ha gant Guillaume, Saozanet, Poyer, Le Bour ha Feillat, "oc'h ober skol er c'helenndi"; nac'het e voe gant Le Gac, "rejent (adrener) er c'helenndi" [5].
XIXvet kantved [kemmañ]
- 1864: tizhet eo Kemper gant an hent-houarn.
XXvet kantved [kemmañ]
- Eil Brezel-bed: dieubet e voe Kemper gant ar Rezistañs d'an 8 a viz Eost 1944.[6].
- 1960 : bodet e voe kumunioù Kemper, Kerfeunteun, an Erge-Vihan ha Penharz da vont d'ober ur gumun vras hepken, Kemper.
Darvoudoù-sport a bep seurt [kemmañ]
- 4 a viz Gouere 1958 : 9vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Kemper ha Sant-Nazer ; trec'h eo André Darrigade.
- 30 a viz Mezheven 1962 : 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Kemper ha Sant-Nazer ; trec'h eo Huub Zilverberg (Izelvroioù).
- 27 a viz Mezheven 1965 : 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Kemper hag Ar Baol-Skoubleg ; trec'h eo Guido Reybrouck (Belgia).
- 15 a viz Gouere 1991 : 10vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Roazhon ha Kemper ; trec'h eo Phil Anderson (Aostralia).
- 16 a viz Gouere 1991 : 11vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Kemper ha Sant-Ervlan ; trec'h eo Charly Mottet.
- 11 a viz Gouere 2004 : 8vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Lambal ha Kemper ; trec'h eo Thor Hushovd (Norvegia).
Tud brudet [kemmañ]
Tud bet ganet eno [kemmañ]
- Alan Kainhart, kont Kerne
- Alan Fergant, dug Breizh
- Hoel II, dug Breizh
- Michel Marion (circa 1450)
- Élie Fréron (1718)
- René Madec (1738)
- René Theophile Hyacinthe Laenneg, medisin, 17 a viz C'hwevrer 1781
- Joseph Bigot (1807)
- Anna Vezmeur, leanez skrivagnerez vrezhonek, 28 a viz Mae 1823
- Pierre-Alexis Ronarc'h (1865)
- Max Jacob (1876)
- Charles Chassé, arzvarnour, buhezskriver ha skrivagner breizhat, 1añ a viz Genver 1883.
- Pierre de Belay (1890)
- Charles Hernu (1923)
- Pêr Toulhoat, orfebour-bravigour anezhañ, 1añ a viz Gwengolo 1923
- Nicolas Genka Eugène Nicolas (1937).
- Jean Failler, skrivagner breizhat, bet krouet tudenn Mary Lester gantañ, 26 a viz C'hwevrer 1940
- Dan ar Braz Daniel Le Bras (1949)
Tud bet marvet eno [kemmañ]
- Sant Yann Diarc'hen (Ar Santig Du)
- Mari-Loeiza Tromel (Marion ar Faoued he lesanv), krouget d'an 2 a viz Eost 1755
- Pierre-Paul de la Grandière (1876)
- Joseph Bigot (1894)
- Fañch an Uhel, gwerinoniour ha barzh brezhonek, 26 a viz C'hwevrer 1895.
- Jean-Marie Déguignet, skrivagner eus Vreizh, 29 a viz Eost 1905.
- Alfred Beau (1907)
- Frédéric Le Guyader (1926)
- Victor Lucas (1958)
- Pêr-Jakez Helias, skrivagnour breizhat, barzh ha den a radio breizhat, 13 a viz Eost 1995
Tud o deus tremenet un tamm eus o buhez eno [kemmañ]
- Joseph-François Dupleix
- Yves-Marie Audrein
- Jacques Cambry
- Teodor a Gervarker
- Anatol ar Braz
- Ernest Ponthier de Chamaillard
- Jef Le Penven
- Julien Gracq
Mirdioù [kemmañ]
-
Eured e Kemper gant Eugène Boudin, 1857, er mirdi
-
Porzh Kemper gant Eugène Boudin, 1858, er mirdi
- Mirdi an Arzoù Kaer.
Gevelliñ [kemmañ]
Liammoù diavaez [kemmañ]
Dave ha notennoù [kemmañ]
- ↑ Roennoù ofisiel 2010 war lec'hienn an EBSSA
- ↑ Ofis ar Brezhoneg
- ↑ Ofis ar Brezhoneg
- ↑ J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105
- ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 50 ha 51
- ↑ Michel Guéguen ha Louis-Pierre Le Maître, L' Aigle sur la mer - Concarneau 1939 - 1945, levrenn III, 1988, pajenn 65
