Kemper

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask

Kemper
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
Iliz-Veur Sant-Kaourintin Kemper gwelet eus an Oded.
Iliz-Veur Sant-Kaourintin Kemper gwelet eus an Oded.
Ardamezioù
Bro istorel Bro-Gernev - Bro C'hlazig
Melestradurezh
Departamant Penn-ar-Bed (prefeti) (penngêr)
Arondisamant Kemper
Kanton Pennlec'h 3 c'hanton
Kod kumun 29232
Kod post 29000
Maer
Amzer gefridi
Ludovic Jolivet
2014-2020
Etrekumuniezh Kemper Kumuniezh
Bro velestradurel Bro Gerne
Lec'hienn web Ti-kêr
Poblañsouriezh
Poblañs 63 235 ann. (2011)[1]
Stankter 749 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
47° 59′ 48″ Norzh
4° 05′ 47″ Kornôg
/ 47.996667, -4.096389
Uhelderioù kreiz-kêr : 6 m
bihanañ - 5 m — brasañ 151 m
Gorread 84,45 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Kemper
Map commune FR insee code 29232.png

Kemper (Quimper e galleg) a zo ur gumun e mervent Breizh, kêr-benn gozh Kerne, ha prefeti departamant Penn-ar-Bed. Kemperiz e vez graet eus an annezidi.

Anv[kemmañ]

E-lec'h ma kej doureier ar Stêr Deir, an Oded hag ar Jed, emañ kêr hag e-se ur c'hember (eus ken + ber e teu an anv), orin an anv. Cymer e kembraeg a zo dezhañ ur ster nes: kej hag en iwerzhoneg eo bet goveliet comhar evit kenlabour.

Kumunioù amezek[kemmañ]

Rod an avelioù Gwengad, Plogoneg Landrevarzeg Brieg Rod an avelioù
Pluguen, Ploneiz N An Erge-Vras
K    Kemper    R
S
Ploveilh Gouenac'h, Pluwenn Sant-Evarzeg

Douaroniezh[kemmañ]

Eil kêr pobletañ Penn-ar-Bed eo Kemper war-lerc'h Brest, hag an hini gentañ eus Bro-Gerne.

Al lanv a sav a-hed traoñienn an Oded betek kêr. Kemper zo evel ur porzh e foñs an aber, ur saviad armerzhel eus ar re bennañ. Setu perak eo ur c'hroashent kozh-tre.

Sevenadur[kemmañ]

Sevenadur poblek[kemmañ]

Sonerezh[kemmañ]

E Kemper e vez kavet ur bern bagadoù. Tri outo a son e kentañ rummad: Bagad Kemper bet kampion Breizh, Bagad Ar Meilhoù Glaz ha Bagad Penhars. Kavet e vez ivez Bagad Kerne, Bagad an Erge Vras, Bagad Ar Re Gozh ha Bagad Sant Padrig.

Dañs[kemmañ]

Kelc'hioù keltiek a zo ivez. Kelc'h Keltiek Eostiged ar Stangala e-touesk ar re anavezetañ. Kampion Breizh kengevredigezh Kendalc'h e oa ar c'helc'h e 2006. Ar c'helc'hioù all a zo Dañserien Kemper eus kengevredigezh War 'l Leur ha Keltiad Kemper.

Poblañs[kemmañ]

Emdroadur ar boblañs
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006
45989 52496 55977 56907 59437 63238 64900
Niver kemeret adalek 1968 : Poblañs hep kontoù doubl
Emdroadur ar boblañs abaoe 1790 (Kemper hag ar c'humunioù bet staget outi e 1960: an Erge-Vihan, Kerfeunteun ha Penharz)

Brezhoneg[kemmañ]

Ya d'ar brezhoneg[kemmañ]

Skolioù[kemmañ]

  • Div skol Diwan a zo eno abaoe 1977 e Kerfeunteun ha Penharz.
  • Ur skolaj Diwan zo ivez e Penharz.
  • Klasoù divyezhek ivez e Skol Jacques Prevert e Kerfeunteun hag e skolaj Brizeux.
  • E Kemper emañ Kelenn, an aozadur stummañ skolaerien ha kelennerien skolaj ha lise kaset en-dro gant Diwan.
  • E distro-skol 2013 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 554 skoliad (5,9% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) [2].

Armerzh[kemmañ]

Monumantoù ha touristerezh[kemmañ]

Iliz-Veur Kemper, XIIIvet, XIVvet ha XIXvet Kantved
Ar straed Kereon
C'hoariva Kerne
Le Quartier, kreizenn arzoù a-vremañ
An Ursulined, ar savadur m'emañ mediaoueg Kemper
Ar prefeti war vord an Oded
C'hoarilec'h Max Jacob

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.

Istor[kemmañ]

Anvioù kêr[kemmañ]

Koshañ anv a gaver eo hini Aquilonia e 1022 (Sanctae Mariae in Aquiloniae civitate), met dizemglev zo diwar-benn pelec'h resis edo ar gêr-se. P'emañ aquilo anv latin an avel Norzh e soñj lod e oa an anv-se hini ur c'harter e Norzh ar gêr galian-ha-roman, houmañ war riblenn Su an Oded.

E 1085 e kaver roud eus Quimpercorentin ken eo staget kreñv ouzh ar gêr-eskopti memor e eskob kentañ sant Kaourintin.

E Quimper-Corentin en deus ijinet Yann ar Feunteun e c'hellfe erruout gwall dro ar charretour stanket el lagenn.

Dispac'h Gall[kemmañ]

  • Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Kemper da benn ur bann [3].
  • Krouet e voe kumunioù Kemper, Kerfeunteun, an Erge-Vihan ha Penharz e 1790. Rannet e voe parrez Lokmaria e miz Meurzh 1790 etre kumun Kemper ha kumun an Erge-Vihan.
  • Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Coz, Ollitraut, Serandour ha Le Gac, "oc'h ober skol er c'hloerdi", ha gant Guillaume, Saozanet, Poyer, Le Bour ha Feillat, "oc'h ober skol er c'helenndi"; nac'het e voe gant Le Gac, "rejent (adrener) er c'helenndi" [4].

XIXvet kantved[kemmañ]

XXvet kantved[kemmañ]

Darvoudoù-sport a bep seurt[kemmañ]

Tud brudet[kemmañ]

Tud bet ganet eno[kemmañ]

Tud bet marvet eno[kemmañ]

Tud o deus tremenet un tamm eus o buhez eno[kemmañ]

Mirdioù[kemmañ]

  • Mirdi an Arzoù Kaer.

Gevelliñ[kemmañ]

Liammoù diavaez[kemmañ]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.

Dave ha notennoù[kemmañ]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. http://www.opab-oplb.org/98-kelenn.htm
  3. J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105
  4. Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 50 ha 51
  5. Michel Guéguen ha Louis-Pierre Le Maître, L' Aigle sur la mer - Concarneau 1939 - 1945, levrenn III, 1988, pajenn 65