Mor-Bihan

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
At-work.jpg Labour ’zo d’ober c’hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc’h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec’h reiñ hoc’h ali ha netra ken, grit ’ta e pajenn ar gaozeadenn.
Ardamez ar Mor-Bihan

Departamant ar Mor-Bihan a zo un departamant eus Frañs e Su Breizh.

Taolenn

Melestradurezh[kemmañ]

Orin an anv[kemmañ]

Pa oa bet krouet departamant ar Mor-Bihan e 1790 e voe darbet dezhañ bezañ anvet Côtes-du-Sud (Aodoù-ar-C'hreisteiz), peogwir e oadres a-dal d'an departamant all Côtes du Nord.

A-benn ar fin e voe anvet Morbihan diwar anv ar Mor Bihan, anv brezhonek ar pleg-mor a gaver er c'hreisteiz da gêr Gwened. Ar Mor Bras a vez graet eno eus ar Meurvor Atlantel hag ar Mor Bihan eo al lenn-vor, morlenn pe pleg-mor.

Istor[kemmañ]

Dispac'h gall[kemmañ]

E 1790 eo bet anvet Departamant ar Morbihan an darn-vuiañ eus eskopti Gwened hag ar gêr-mañ a zo chomet he fennlec'h ivez.

XXvet kantved[kemmañ]

Roll ar brefeded 1936-1946[1][kemmañ]

Prantad Anv
1936 - Gouere 1941 Henri Piton
Gouere 1941 - 14 a viz Du 1941 Robert Cousin
14 a viz Du 1941 - 28 a viz Here 1942 Paul Grimaud
28 a viz Here 1942 - 24 a viz Genver 1944 Pierre Marage
24 a viz Genver 1944 - 4 a viz Eost 1944 Roger Constant
4 a viz Eost 1944 - 1946 Jacques Onfroy

Douaroniezh[kemmañ]

Mor-Bihan.gif
  • Poblañs : 643 873 annezad (1999)
  • Stankter: 94 annezad/km²
  • Gorread : 6 823 km²

Ur rann eus rannvro Breizh eo ar Mor-bihan. Bevennet eo gant departamantoù Penn-ar-Bed er c'hornôg, Aodoù-an-Arvor er norzh, an Il-ha-Gwilen er reter, al Liger-Atlantel er gevred, hag ar Meurvor Atlantel er su.

Meur a aber a gaver war aodoù ar Mor-Bihan, hag anvet e vezont stêr e bro-Gwened. E-leizh a inizi a zo er pleg-mor en deus roet e anv d’an departamant : Enizenac'h hag An Arzh eo ar re vrasañ anezho.

Er-maez d’an aodoù ez eus pemp enez bras a-walc’h, peder anezho a zo annezet :

Hañv-goañv e vez klouar-tre an hin. Lec’hioù 'zo e-giz Ledenez Kiberen pe ar Gerveur a zo brav-eston o hin (mikro-hin).

Brezhoneg[kemmañ]

Evel Aodoù an Arvor, departamant ar Mor-Bihan a zo divyezhek. Komzet vez brezhoneg er c'hornog ha gallaoueg (pe gallo) er reter.

Niver a vrezhonegerion :[kemmañ]

  • ouzhpenn 48 000 brezhoneger en tu-hont da 18 vloaz en departamant-mañ (diwar an enklask Etude de l'histoire familiale savet gant EBSSA e 1999)
  • 3183 skoliad a oa er skolioù Diwan hag er skolioù divyezhek brezhoneg-galleg en distro-skol 2005 :
    • 451 skoliad er skolioù Diwan e-barzh 6 skol hag ur skolaj ;
    • 1803 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh kristen ;
    • 929 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh Stad;
  • 36 kumun a zo ur skol Diwan pe ur skol zivyezhek enno. 3,8% eus bugale an departamant a zo skoliataet en div yezh er c'hentañ derez [2].

Gwelet ivez[kemmañ]

Liammoù diavaez[kemmañ]

Notennoù ha daveennoù[kemmañ]

  1. Archives départementales du Morbihan, Guide des sources des archives publiques contemporaines sur la seconde guerre mondiale et la reconstruction dans le Morbihan, pajenn 49 , Gwened, Mae 2010
  2. Ofis ar brezhoneg