Gwitreg

Kastell Gwitreg

Kumunioù Breizh
Gwitreg

Departamant	Il-ha-Gwilen
Bro hengounel	Bro Roazhon
Arondisamant	Arondisamant Felger-Gwitreg
Etrekumuniezh	Gwitreg-Kumuniezh
Bro 'Voynet'	Bro Witreg – Digoroù Breizh
Pastell-vro votiñ	Pastell-vro Gwitreg
Kanton	penn-kanton daou kanton (Gwitreg-Reter ha Gwitreg-Kornôg)
Kod INSEE	35360
Kod post	35500
Maer Amzer gefridi	Pierre Méhaignerie 2008-2014
Gorread	3 719 ha = 37,1 km²
Hed ha led	48° 07′ Norzh 1° 13′ Kornôg / 48.12, -1.21
Uhelder	keitat : 89 m bihanañ : 67 m brasañ : 127 m
Poblañs hep kontoù doubl	16 712 (2009)
Stankter	450,5 ann./km²

Gwitreg (Vitré e galleg) a zo ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh-Uhel, tost d'an harzoù gant Bro-C'hall, war an hent bras a gas da Bariz. 16 691 a annezidi a oa e 2007.

Annezad: Gwitregad (Gwitregiz), Gwitregadez (-ed)

Taolenn

1 Brezhoneg
- 1.1 Deskadurezh
- 1.2 Kelenn d'an oadourien
2 Istor
3 Emdroadur ar boblañs 1793-2007
4 Gwenn-ha-Du
5 Tud brudet
- 5.1 Tud bet ganet eno
- 5.2 Tud bet marvet eno
6 Monumantoù ha traoù heverk
7 Gevelliñ
8 Liammoù diavaez
9 Notennoù ha dave

Brezhoneg[kemmañ]

Hervez ur studiadenn gant Ofis ar Brezhoneg e vije 150 brezhoneger e korn-bro Gwitreg ^[1] .

Deskadurezh[kemmañ]

E distro-skol 2012 e oa 68 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (3,3% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)^[2].

Kelenn d'an oadourien[kemmañ]

Dalc'het e vez kentelioù-noz brezhoneg gant Skol an Emsav, abaoe miz Gwengolo 2010.

Istor[kemmañ]

Savet eo kêr Gwitreg en-dro d'ar c'hastell-kreñv adal an XI^vet kantved; koulskoude, pa weler ar peulvanoù nepell ha dismantroù un atant galian-roman nes, eo anat eo hir istor pobladur en ardremez. Lec'hiet evel ma oa war harzoù breizh e oa dezhi da zifenn ar vro diouzh an amezeien (Maine, Anjev, Normandi ha Bro-C'hall). Hevelep karg a oa ivez gant kêrioù (Felger, Sant-Albin-an-Hiliber, Gwerc'h-Breizh, Kastell-Briant, Ankiniz ha Klison).

XIII^vet kantved[kemmañ]

Etre 1220 ha 1240 e voe savet mogerioù-difenn. Kreskiñ a reas fabourzhioù: Rachapt, Sainte-Croix, Saint-Martin, La Mériais, Hellerie).

Adalek 1251, gant dimezioù etre an tiegezhioù Gwitreg ha Laval, ha dre vras tiegezhioù uhel Breizh ha re Vro-C'hall, a gaso da stagidigezh Breizh ouzh Bro-C'hall en 1532.

Dispac'h Gall[kemmañ]

Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Gwitreg da benn ur bann ^[3].

XX^vet kantved[kemmañ]

Eil brezel-bed: d'ar 14 a viz Even 1940 e kouezhas un nijerez Fairey Battle, marilhet L5513 ha kodet PM-L, eus ar 103th Squadron eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Gwitreg; he zri nijour a c'hellas en em gavet gant o c'henseurted ^[4] ^[5] ^[6].

Darvoudoù-sport a bep seurt[kemmañ]

30 a viz Mezheven 1985 : 2^l tennad-hent Tro Bro-C'hall etre An Oriant ha Gwitreg ; trec'h eo Rudy Matthijs (Belgia).
1^añ a viz Gouere 1985 : 3^de tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Gwitreg ha Felger (a-benn d'an eur dre skipailh) ; trec'h eo La Vie Claire.
3 a viz Gouere 1995 : 2^l tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Perroz-Gireg ha Gwitreg ; trec'h eo Mario Cippolini (Italia).
5 a viz Gouere 2000 : 5^vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Gwened ha Gwitreg ; trec'h eo Marcel Wüst (Alamagn).
6 a viz Gouere 2000 : loc'hañ a ra 6^vet tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Gwitreg war-du Teurgn (Indre-et-Loire).
7 a viz Gouere 2006 : 6^vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Lisieux ha Gwitreg ; trec'h eo Robbie McEwen (Aostralia).

Emdroadur ar boblañs 1793-2007[kemmañ]

GWITREG	1800	1836	1856	1881	1901	1921	1936	1954	1962	1968	1975	1982	1990	1999	2009
Poblañs	8 809	8 901	8 854	10 314	10 775	8 154	8 506	9 611	10 380	11 343	12 322	13 046	14 488	15 313	16 712
Andon : INSEE, « Vitré »: ROBERT-GUÉDON D., LE GOFF D., BORDILLON H. Ouest-France

Gwenn-ha-Du[kemmañ]

Gwenn-ha-Du

Gant Morvan Marchal, eus Gwitreg, eo bet savet ar Gwenn-ha-Du. Div wern zo evit daou vanniel war mogerioù ar c'hastell, e-lec'h m'emañ an ti-kêr: hini Bro-C'hall ha hini Europa.

N'eus ket a lec'h evit banniel Breizh e ti-kêr Gwitreg.

Tud brudet[kemmañ]

Tud bet ganet eno[kemmañ]

Tud bet marvet eno[kemmañ]

Arthur Le Moyne de la Borderie, istorour Breizh ha diellour, 17 a viz C'hwevrer 1901.

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ]

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.

Gevelliñ[kemmañ]

Gevellet eo gant 8 kêr :

Lymington (Bro-Saoz) abaoe 1981.
Greece (Stad New York, Stadoù-Unanet) abaoe 1990.
Helmstedt (Alamagn) abaoe 1979.
Djenné (Mali) abaoe 1987.
Środa Wielkopolska (Polonia) abaoe 1998.
Talmaciu (Roumania) abaoe 1999.
Terrebonne (Kebec) abaoe 1983.
Villajoyosa (Spagn) abaoe 1989.

Liammoù diavaez[kemmañ]

Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

Gwitreg

a vo kavet e Kerandafar, ar sanailh ma vez klenket dafar ar Wikipedia.

Notennoù ha dave[kemmañ]

↑ Ofis ar Brezhoneg
↑ Ofis ar Brezhoneg
↑ J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106
↑ Pertes RAF
↑ Luc'hskeudennoù
↑ Traces of World War 2 RAF - No. 103 Squadron

[1] Ofis ar Brezhoneg

[2] Ofis ar Brezhoneg

[3] J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106

[4] Pertes RAF

[5] Luc'hskeudennoù

[6] Traces of World War 2 RAF - No. 103 Squadron

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Gwitreg

Taolenn