Marc'heien an Daol Grenn

Marc'heien an Daol Grenn zo, e kelc'h lennegel Danvez Breizh, un urzh marc'heien mejennel karget gant ar Roue Arzhur da glask ar Graal ha da zifenn e rouantelezh. En em vodañ a reont ouzh an Daol Grenn evit aroueziañ an ingalded etrezo. Tudennoù pennañ ar c'helc'h arzhuriek zo anezho. E 1155 e kaver ar meneg skrivet kentañ anezho er Romant de Brut skrivet gant ar barzh norman Wace. Skignet eo bet ar vojenn arzhuriek en Europa a-bezh adalek fin an XIIvet kantved, dre oberenoù Chrestien de Troyes dreist-holl.
Kalz marc'heien disheñvel zo bet meneget gant an oberennoù o deus kontet o istor. Gallout a reont bezañ kerent da Arzhur, enebourien gozh bet adunvanet gantañ, tud eus Enez Vreizh pe eus broioù all. Ar re vrudetañ eo Lanselod, Peredur (El lennegezh kembraek) / Perceval (?), Yvain (?), Gaovan, Kae, Tristan, Galaad hag an treitour Mordred.
E-barzh istorioù fin ar c'helc'h arzhuriek er XVvet kantved, en o zouez an oberenn bennañ Le Morte d'Arthur, eo torret an urzh e kavailhadoù hag a ra brezel an eil re d'ar re all pa'z eo dizoloet an avoultradenn etre Lanselod hag ar rouanez Gwenivar, gwreg Arzhur.
Roll ar varc'heien vrudetañ
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]| Marc'heien an Daol Grenn | ||||
|---|---|---|---|---|
| Anv saoznek pe vrezhonek | Anvioù all | Oberenn gentañ ma vezont meneget | Oberennoù krennamzerel all | Notennoù |
| Accolon ? | Sir Accolon of Gaul | kelc'h Post-Vulgate, t-d XIIIvet kantved | Le Morte d'Arthur | karet gant Morgana, lazhet dre zarvoud en un duvell gant ar Roue Arzhur. |
| Aglovale ? | Agloval, Sir Aglovale de Galis | The Life of Sir Aglovale de Galis | mab henañ Pellinore. | |
| Agravain ? | Agravaine | Lancelot-Graal, Le Morte d'Arthur | eil mab ar Roue Lot (eus Lothian pe Orkney) ha Morgause, c'hoar Arzhur. | |
| Arzhur | Arzhur Pendragon, Arthur e saozneg ha galleg, Arturus e latin, Roue Arzhur | Y Gododdin, t-d VIvet kantved | kalz | Roue meur ar Vretoned, rener Loegria hag aotroù Kamelot. |
| Bagdemagus ? | Lanselod, marc'heg e garr, bloavezhioù 1170 | Tad Meleagant ha rener Gorre. | ||
| Bedivere ? | Bedevere, Bedwyr e kembraeg, Bédoier e galleg | Pa Gwr yw y Porthawr, t-d an Xvet kantved | Vita Cadoc, Kulhwch hag Olwen, Englynion y Beddau, Triadoù Enez Preden, Historia Regum Britanniae, Le Morte d'Arthur, kalz re all | Ro Kaledvoulc'h da Itron al Lenn endro ; breur Lucan. |
| Bors the Younger ? | Bohort e galleg | Mab Bors an Henañ, tad Elyan ar Gwenn ; kenderc'hel a ra war-lerc'h Arzhur e skridoù zo. | ||
| Brunor ? | Breunor le Noir, La Cote Male Taile ("The Badly-shaped Coat") | Marc'heg gant dilhad e dad muntret war e gein; breur Dinadan ha Daniel. | ||
| Cador ? | (latin: Cadorius) | Historia Regum Britanniae, Hunvre Rhonabwy | desavet Gwenivar gantañ, tad Constantine; taolet evel kenderv Arzhur e skridoù zo. | |
| Calogrenant ? | Colgrevance | Yvain ou le Chevalier au lion, bloavezhioù 1170 | Le Morte d'Arthur | Kenderv an aotroù Yvain. |
| Karadeg | latin: Caractacus, kembraeg : Caradog Freichfras, hag a dalv Karadog e vrec'h kreñv, saozneg : Caradoc ha Carados of Scotland, galleg : Carados Briefbras | Perceval, the Story of the Grail, ar Mabinogi | Rebellet en doe enep Arzhur pa voe eñ deuet roue, ha goude e skoazias anezhañ. Div dudenn a-wechoù : Karadog an Henañ (ur roue) ha Karadog ar Yaouankañ (ur marc'heg). | |
| Claudin | Lancelot-Grail, Le Morte d'Arthur | Mab vertuzus d'ar roue fallakr Claudas. | ||
| Konstantin III Preden | Historia Regum Britanniae, t-d. 1136 | Le Morte d'Arthur | kenderv Arzhur hag an hini war e lerc'h war an tron; mab Cador. | |
| Dagonet | farouell Arzhur. | |||
| Daniel von Blumenthal | Daniel von Blumenthal, 1220 | marc'heg kavet e ganadur Arzhur el lennegezh alamanek. | ||
| Dinadan | Komz-plaen Tristan, bloavezhioù 1230 | Le Morte d'Arthur | mab an Aotroù Brunor an henañ. | |
| Ector ? | Hector, Antor, Ectorius | Lancelot-Graal, deroù XIIIvet kantved | Le Morte d'Arthur | desavet Arzhur gantaañ dre urzh Marzhin ; tad Kae. |
| Elyan the White ? | galleg : Helyan le Blanc | Mab Bors | ||
| Erec ? | N'eo ket sklaer ; e Erec et Enide evit ar wech kentañ, t-d 1170 | Gwelout Geraint ac Enid | Mab Roue Lac. | |
| Esclabor | roue Saracen en harlu ; tad Palamedes, Safir ha Segwarides. | |||
| Feirefiz | Parzival gant Wolfram von Eschenbach, deroù an XIIIvet kantved | Hantervreur Percival; niz Arzhur. | ||
| Gaheris ? | Le Morte d'Arthur | mab ar Roue Lot ha Morgause, breur Gaovan, Agravaine ha Gareth, hag hantervreur Mordred. | ||
| Galaad | Lancelot-Graal, deroù an XIIIvet kantved | kelc'h Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur | mab bastard an Aotroù Lanselod hag Elaine of Corbenic ; bet kavet gantañ ar Graal Santel | |
| Galehault ? | Galehalt, Galehaut | Lancelot-Graal, deroù XIIIvet kantved | ur roue estren hanter-ramz, bet enebour ar Roue Arzhur ha deuet da vezañ tost ouzh Lanselod. | |
| Galeschin ? | Galeshin | Er c'helc'h Vulgate | Mab Elaine of Garlot hag ar roue [Budig II Breizh]]; niz Arzhur. | |
| Gareth ? | Beaumains e galleg | Le Morte d'Arthur, Idylls of the King | ur mab all d'ar Roue Lot ha da Morgause ; e kartantez gant Lyonesse. | |
| Gaovan | latin: Walwanus, kembraeg : Gwalchmai, iwerzhoneg : Balbhuaidh | Kulhwch hag Olwen, td. XIvet kantved | Conte du Graal, kelc'h Lancelot-Graal, Komz-plaen Tristan,Sir Gawain and the Green Knight, Le Morte d'Arthur ha kalz romantoù berr e saozneg grenn | ur mab all d'ar Roue Lot ha da Morgause ; tad Gingalain. |
| Geraint | Geraint ac Enid | karantez Enid. | ||
| Gingalain ? | Guinglain, Gingalin, Gliglois, Wigalois, etc., Le Bel Inconnu pe The Fair Unknown ivez | Le Bel Inconnu | Mab Gaovan. | |
| Gornemant ? | Gurnemanz | Perceval, the Story of the Grail | Parzival | Mentor Perceval. |
| Griflet ? | Girflet, Jaufre | Jaufré | ur c'henderv da Lucan ha Bedivere. | |
| Hector de Maris | Ector de Maris | Quest du Saint Graal (kelc'h Vulgate) | hanter-vreur Lanselod, mab d'ar Roue Ban ; Bors ha Lionel eo e gendirvi. | |
| Hoel | kembraeg : Hywel fab Emyr Llydaw, Howel | Hunvre Rhonabwy, Geraint ac Enid | Mab Budig II Breizh ; tad sant Tudwal. | |
| Kae | kembraeg : Cai, latin: Caius | Pa Gur yv y porthaur? Xvet kantved | kalz | Mab da Ector, advreur Arzhur. |
| Lamorak ? | Komz-plaen Tristan, t-d. 1235 | kelc'h Lancelot-Graal | mab ar roue Pellinore, breur Tor, Aglovale, Percival ha Dindrane ; karantez Morgause. | |
| Lanselod | Lancelot du Lac, Lancelot of the Lake, Launcelot | Érec et Énide, t-d 1170 | Lanselod, marc'heg e garr, Lancelot-Graal, kalz re all | Mab ar Roue Ban eus Bro-C'hall, brudet evit bezañ kemeret ar rouanez Gwenivar evel pried kleiz, tad Galaad ; ar marc'heg pennañ er romantoù diwezhañ. |
| Lanval ? | Landevale, Launfal, Lambewell | Lanval gant Marie de France, fin an XIIvet kantved | Sir Landevale, Sir Launfal, Sir Lambewell | Enebour da Wenivar. |
| Leodegrance ? | Leondegrance | tad Gwenivar, roue Cameliard (?). | ||
| Lionel ? | Lancelot-Graal, deroù an XIIIvet kantved | mab ar Roue Bors eus Gaunnes (pe Galia) ha breur Bors ar Yaouankañ. | ||
| Lucan | Sir Lucan the Butler | Le Morte d'Arthur | servijour ar Roue Arzhur ; breur Bedivere, kenderv Griflet. | |
| Maleagant ? | Malagant, Meleagant, marteze Melwas | n'ouzher ket, un dudenn heñvel anvet "Melwas" a zo en oberenn Buhez Gweltaz er XIIvet kantved | Lancelot-Graal, kelc'h Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur | skraper Gwenivar. |
| Mordred | Modred, kembraeg : Medrawd, latin: Medraut | Annales Cambriae, t-d. 970 | kalz | e troioù-kaer an Daol Grenn eo mab anpriedel Azhur ha Morgause. |
| Morholt ? | Marhalt, Morold, Marhaus | barzhonegoù Tristan gant Béroul ha Thomaz Bro-Saoz, XIIvet kantved | barzhonegoù Tristan gant Eilhart von Oberge, Gottfried von Strassburg, Komz-plaen Tristan, Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur | marc'heg iwerzhonat, enebour Tristan hag eontr Izold. |
| Morien | Moriaen | marc'hegiezh nederlandek Morien, XIIIvet kantved | Mab Aglovale hanter-vorian. | |
| Palamedes | Sarazin, mab ar Roue Esclabor, breur Safir ha Segwarides. | |||
| Pelleas ? | Pellias | kelc'h Post-Vulgate, bloavezhioù 1230 | Le Morte d'Arthur | E karantez gant Ettarre, ha goude karet gant Nimue. |
| Pellinore ? | Lancelot-Graal, kelc'h Post-Vulgate | Roue Listenoise ha mignon da Arzhur. | ||
| Percival ? | kembraeg : Peredur ; Perceval, Parzifal | Percival e-barzh Erec et Enide, t-d. 1170 | Perceval, the Story of the Grail, Lancelot-Graal, kalz re all | Kavet gantañ ar Graal Santel ; mab ar roue Pellinore gant kontadennoù ao. |
| Safir ? | Le Morte d'Arthur gant Thomas Malory, Komz-plaen Tristan | Mab ar roue Esclabor ; breur Segwarides ha Palamedes. | ||
| Sagramore ? | Sagramor | Lancelot-Graal, kelc'h Post-Vulgate, Komz-plaen Tristan, Le Morte d'Arthur | marc'heg hollvezant an Daol Grenn ; meur a istor ha orin a zo lakaet en e gont. | |
| Segwarides | Le Morte d'Arthur, Komz-plaen ''Tristan'' | mab Esclabor; breur Safir ha Palamedes. | ||
| Tor ? | Le Morte d'Arthur | Mab ar Rou Ars, advabed gant Pellinore. | ||
| Tristan | latin/predeneg : Drustanus; kembraeg : Drystan; portugaleg : Tristão; spagnoleg : Tristán ; Tristran, Tristram, etc. | Roman de Tristan gant Beroul | an daou Folies Tristans, Chevrefeuil gant Marie de France, Eilhart von Oberge, Gottfried von Strassburg, Komz-plaen Tristan, kelc'h Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur | Mab pe kar da Roue Marc'h, karantez Izold. |
| Urien | Uriens | tudenn istorel | Triadoù Enez Preden | Roue Rheged (pe Gorre), tad Yvain (Owain mab Urien) ha pried Morgana. |
| Yvain ? | kembraeg : Owain ; Ywain, Ewain or Uwain | tennet eus an dudenn istorel Owain mab Urien | Historia Brittonum, Yvain ou le Chevalier au lion | Mab d'ar roue Urien |
| Yvain the Bastard ? | Ywain the Adventurous, Uwain le Avoutres | Mab anpriedel Urien | ||
| |||||||||||||||||||||||
