Mont d’an endalc’had

Marc'heien an Daol Grenn

Eus Wikipedia
Ezhomm zo da vrezhonekaat ar pennad-mañ : treiñ an traoù manet en ur yezh all, pe lakaat en doare-skrivañ peurunvan ha netra ken, pe ober gant gerioù brezhonekoc'h ivez ouzhpenn.
Ar Roue Arzhur hag e varc'heien en dornskrid italian eus an XIVvet kantved Klask ar Graal Santel

Marc'heien an Daol Grenn zo, e kelc'h lennegel Danvez Breizh, un urzh marc'heien mejennel karget gant ar Roue Arzhur da glask ar Graal ha da zifenn e rouantelezh. En em vodañ a reont ouzh an Daol Grenn evit aroueziañ an ingalded etrezo. Tudennoù pennañ ar c'helc'h arzhuriek zo anezho. E 1155 e kaver ar meneg skrivet kentañ anezho er Romant de Brut skrivet gant ar barzh norman Wace. Skignet eo bet ar vojenn arzhuriek en Europa a-bezh adalek fin an XIIvet kantved, dre oberenoù Chrestien de Troyes dreist-holl.

Kalz marc'heien disheñvel zo bet meneget gant an oberennoù o deus kontet o istor. Gallout a reont bezañ kerent da Arzhur, enebourien gozh bet adunvanet gantañ, tud eus Enez Vreizh pe eus broioù all. Ar re vrudetañ eo Lanselod, Peredur (El lennegezh kembraek) / Perceval (?), Yvain (?), Gaovan, Kae, Tristan, Galaad hag an treitour Mordred.

E-barzh istorioù fin ar c'helc'h arzhuriek er XVvet kantved, en o zouez an oberenn bennañ Le Morte d'Arthur, eo torret an urzh e kavailhadoù hag a ra brezel an eil re d'ar re all pa'z eo dizoloet an avoultradenn etre Lanselod hag ar rouanez Gwenivar, gwreg Arzhur.

Roll ar varc'heien vrudetañ

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Marc'heien an Daol Grenn
Anv saoznek pe vrezhonek Anvioù all Oberenn gentañ ma vezont meneget Oberennoù krennamzerel all Notennoù
Accolon ? Sir Accolon of Gaul kelc'h Post-Vulgate, t-d XIIIvet kantved Le Morte d'Arthur karet gant Morgana, lazhet dre zarvoud en un duvell gant ar Roue Arzhur.
Aglovale ? Agloval, Sir Aglovale de Galis The Life of Sir Aglovale de Galis mab henañ Pellinore.
Agravain ? Agravaine Lancelot-Graal, Le Morte d'Arthur eil mab ar Roue Lot (eus Lothian pe Orkney) ha Morgause, c'hoar Arzhur.
Arzhur Arzhur Pendragon, Arthur e saozneg ha galleg, Arturus e latin, Roue Arzhur Y Gododdin, t-d VIvet kantved kalz Roue meur ar Vretoned, rener Loegria hag aotroù Kamelot.
Bagdemagus ? Lanselod, marc'heg e garr, bloavezhioù 1170 Tad Meleagant ha rener Gorre.
Bedivere ? Bedevere, Bedwyr e kembraeg, Bédoier e galleg Pa Gwr yw y Porthawr, t-d an Xvet kantved Vita Cadoc, Kulhwch hag Olwen, Englynion y Beddau, Triadoù Enez Preden, Historia Regum Britanniae, Le Morte d'Arthur, kalz re all Ro Kaledvoulc'h da Itron al Lenn endro ; breur Lucan.
Bors the Younger ? Bohort e galleg Mab Bors an Henañ, tad Elyan ar Gwenn ; kenderc'hel a ra war-lerc'h Arzhur e skridoù zo.
Brunor ? Breunor le Noir, La Cote Male Taile ("The Badly-shaped Coat") Marc'heg gant dilhad e dad muntret war e gein; breur Dinadan ha Daniel.
Cador ? (latin: Cadorius) Historia Regum Britanniae, Hunvre Rhonabwy desavet Gwenivar gantañ, tad Constantine; taolet evel kenderv Arzhur e skridoù zo.
Calogrenant ? Colgrevance Yvain ou le Chevalier au lion, bloavezhioù 1170 Le Morte d'Arthur Kenderv an aotroù Yvain.
Karadeg latin: Caractacus, kembraeg : Caradog Freichfras, hag a dalv Karadog e vrec'h kreñv, saozneg : Caradoc ha Carados of Scotland, galleg : Carados Briefbras Perceval, the Story of the Grail, ar Mabinogi Rebellet en doe enep Arzhur pa voe eñ deuet roue, ha goude e skoazias anezhañ. Div dudenn a-wechoù : Karadog an Henañ (ur roue) ha Karadog ar Yaouankañ (ur marc'heg).
Claudin Lancelot-Grail, Le Morte d'Arthur Mab vertuzus d'ar roue fallakr Claudas.
Konstantin III Preden Historia Regum Britanniae, t-d. 1136 Le Morte d'Arthur kenderv Arzhur hag an hini war e lerc'h war an tron; mab Cador.
Dagonet farouell Arzhur.
Daniel von Blumenthal Daniel von Blumenthal, 1220 marc'heg kavet e ganadur Arzhur el lennegezh alamanek.
Dinadan Komz-plaen Tristan, bloavezhioù 1230 Le Morte d'Arthur mab an Aotroù Brunor an henañ.
Ector ? Hector, Antor, Ectorius Lancelot-Graal, deroù XIIIvet kantved Le Morte d'Arthur desavet Arzhur gantaañ dre urzh Marzhin ; tad Kae.
Elyan the White ? galleg : Helyan le Blanc Mab Bors
Erec ? N'eo ket sklaer ; e Erec et Enide evit ar wech kentañ, t-d 1170 Gwelout Geraint ac Enid Mab Roue Lac.
Esclabor roue Saracen en harlu ; tad Palamedes, Safir ha Segwarides.
Feirefiz Parzival gant Wolfram von Eschenbach, deroù an XIIIvet kantved Hantervreur Percival; niz Arzhur.
Gaheris ? Le Morte d'Arthur mab ar Roue Lot ha Morgause, breur Gaovan, Agravaine ha Gareth, hag hantervreur Mordred.
Galaad Lancelot-Graal, deroù an XIIIvet kantved kelc'h Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur mab bastard an Aotroù Lanselod hag Elaine of Corbenic ; bet kavet gantañ ar Graal Santel
Galehault ? Galehalt, Galehaut Lancelot-Graal, deroù XIIIvet kantved ur roue estren hanter-ramz, bet enebour ar Roue Arzhur ha deuet da vezañ tost ouzh Lanselod.
Galeschin ? Galeshin Er c'helc'h Vulgate Mab Elaine of Garlot hag ar roue [Budig II Breizh]]; niz Arzhur.
Gareth ? Beaumains e galleg Le Morte d'Arthur, Idylls of the King ur mab all d'ar Roue Lot ha da Morgause ; e kartantez gant Lyonesse.
Gaovan latin: Walwanus, kembraeg : Gwalchmai, iwerzhoneg : Balbhuaidh Kulhwch hag Olwen, td. XIvet kantved Conte du Graal, kelc'h Lancelot-Graal, Komz-plaen Tristan,Sir Gawain and the Green Knight, Le Morte d'Arthur ha kalz romantoù berr e saozneg grenn ur mab all d'ar Roue Lot ha da Morgause ; tad Gingalain.
Geraint Geraint ac Enid karantez Enid.
Gingalain ? Guinglain, Gingalin, Gliglois, Wigalois, etc., Le Bel Inconnu pe The Fair Unknown ivez Le Bel Inconnu Mab Gaovan.
Gornemant ? Gurnemanz Perceval, the Story of the Grail Parzival Mentor Perceval.
Griflet ? Girflet, Jaufre Jaufré ur c'henderv da Lucan ha Bedivere.
Hector de Maris Ector de Maris Quest du Saint Graal (kelc'h Vulgate) hanter-vreur Lanselod, mab d'ar Roue Ban ; Bors ha Lionel eo e gendirvi.
Hoel kembraeg : Hywel fab Emyr Llydaw, Howel Hunvre Rhonabwy, Geraint ac Enid Mab Budig II Breizh ; tad sant Tudwal.
Kae kembraeg : Cai, latin: Caius Pa Gur yv y porthaur? Xvet kantved kalz Mab da Ector, advreur Arzhur.
Lamorak ? Komz-plaen Tristan, t-d. 1235 kelc'h Lancelot-Graal mab ar roue Pellinore, breur Tor, Aglovale, Percival ha Dindrane ; karantez Morgause.
Lanselod Lancelot du Lac, Lancelot of the Lake, Launcelot Érec et Énide, t-d 1170 Lanselod, marc'heg e garr, Lancelot-Graal, kalz re all Mab ar Roue Ban eus Bro-C'hall, brudet evit bezañ kemeret ar rouanez Gwenivar evel pried kleiz, tad Galaad ; ar marc'heg pennañ er romantoù diwezhañ.
Lanval ? Landevale, Launfal, Lambewell Lanval gant Marie de France, fin an XIIvet kantved Sir Landevale, Sir Launfal, Sir Lambewell Enebour da Wenivar.
Leodegrance ? Leondegrance tad Gwenivar, roue Cameliard (?).
Lionel ? Lancelot-Graal, deroù an XIIIvet kantved mab ar Roue Bors eus Gaunnes (pe Galia) ha breur Bors ar Yaouankañ.
Lucan Sir Lucan the Butler Le Morte d'Arthur servijour ar Roue Arzhur ; breur Bedivere, kenderv Griflet.
Maleagant ? Malagant, Meleagant, marteze Melwas n'ouzher ket, un dudenn heñvel anvet "Melwas" a zo en oberenn Buhez Gweltaz er XIIvet kantved Lancelot-Graal, kelc'h Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur skraper Gwenivar.
Mordred Modred, kembraeg : Medrawd, latin: Medraut Annales Cambriae, t-d. 970 kalz e troioù-kaer an Daol Grenn eo mab anpriedel Azhur ha Morgause.
Morholt ? Marhalt, Morold, Marhaus barzhonegoù Tristan gant Béroul ha Thomaz Bro-Saoz, XIIvet kantved barzhonegoù Tristan gant Eilhart von Oberge, Gottfried von Strassburg, Komz-plaen Tristan, Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur marc'heg iwerzhonat, enebour Tristan hag eontr Izold.
Morien Moriaen marc'hegiezh nederlandek Morien, XIIIvet kantved Mab Aglovale hanter-vorian.
Palamedes Sarazin, mab ar Roue Esclabor, breur Safir ha Segwarides.
Pelleas ? Pellias kelc'h Post-Vulgate, bloavezhioù 1230 Le Morte d'Arthur E karantez gant Ettarre, ha goude karet gant Nimue.
Pellinore ? Lancelot-Graal, kelc'h Post-Vulgate Roue Listenoise ha mignon da Arzhur.
Percival ? kembraeg : Peredur ; Perceval, Parzifal Percival e-barzh Erec et Enide, t-d. 1170 Perceval, the Story of the Grail, Lancelot-Graal, kalz re all Kavet gantañ ar Graal Santel ; mab ar roue Pellinore gant kontadennoù ao.
Safir ? Le Morte d'Arthur gant Thomas Malory, Komz-plaen Tristan Mab ar roue Esclabor ; breur Segwarides ha Palamedes.
Sagramore ? Sagramor Lancelot-Graal, kelc'h Post-Vulgate, Komz-plaen Tristan, Le Morte d'Arthur marc'heg hollvezant an Daol Grenn ; meur a istor ha orin a zo lakaet en e gont.
Segwarides Le Morte d'Arthur, Komz-plaen ''Tristan'' mab Esclabor; breur Safir ha Palamedes.
Tor ? Le Morte d'Arthur Mab ar Rou Ars, advabed gant Pellinore.
Tristan latin/predeneg : Drustanus; kembraeg : Drystan; portugaleg : Tristão; spagnoleg : Tristán ; Tristran, Tristram, etc. Roman de Tristan gant Beroul an daou Folies Tristans, Chevrefeuil gant Marie de France, Eilhart von Oberge, Gottfried von Strassburg, Komz-plaen Tristan, kelc'h Post-Vulgate, Le Morte d'Arthur Mab pe kar da Roue Marc'h, karantez Izold.
Urien Uriens tudenn istorel Triadoù Enez Preden Roue Rheged (pe Gorre), tad Yvain (Owain mab Urien) ha pried Morgana.
Yvain ? kembraeg : Owain ; Ywain, Ewain or Uwain tennet eus an dudenn istorel Owain mab Urien Historia Brittonum, Yvain ou le Chevalier au lion Mab d'ar roue Urien
Yvain the Bastard ? Ywain the Adventurous, Uwain le Avoutres Mab anpriedel Urien