Ronan Huon

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Ronan Huon

Un embanner hag ur skrivagner brezhonek eo bet Ronan Huon. Ganet d'an 3 a viz Eost 1922 e Saint-Omer (Pas-de-Calais) - Aet da anaon e Brest (Penn-ar-Bed), d'an 18 a viz Here 2003.

Buhez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ganet eo en un tiegezh brezhonegerion divroet en hanternoz Bro-C'hall e-pad ur pennad abalamour ma oa bet e dad el lu gall, ha gellout a rejont distreiñ d'o bro c'henidik, Lannuon e Bro-Dreger, goude ar Brezel-bed kentañ. Deskiñ a reas komz brezhoneg gant e dud, met ivez gant kouerien an atant e-lec'h ma veze kaset da vakañsiñ bep hañv e-kichen Plougonven. Chom a reas skoachet e Lannuon e-pad an Eil Brezel-Bed evit chom hep bezañ kaset da Alamagn, met heuliañ a reas kentelioù saoznek dre lizher gant Skol-Veur Añje ha Skol-Veur Roazhon. Mont a reas da gelenner e Skol Blistin ivez. Echu ar brezel e studias e Roazhon hag eno e kejas gant brogarourien. Gant Pol ar Gouriereg e savas ken abred ha miz C'hwevrer 1945 ar gelaouenn vrezhonek Tír na nÓg hag houmañ a reas berzh buan a-walc'h. Ronan Huon a rae war-dro al lodenn vrezhonek.

Dimeziñ a reas gant Elen ar Meliner, eus Langedig. Pevar mab o deus bet asambles : Gwenael, Tudual, Riwal ha Herve.

E 1947 e voe anvet da gelenner war ar saozneg e Gwengamp ha dre ma yae da seniñ ar vombard e kelc'h keltiek ar gêr en em gavas gant Claudine Mazeas, Polig Montjarret, Dorig Le Voyer ha Jef Le Penven. Goude ur bloavezh en ur skol en Abertawe (Bro-Gembre) ez eas da gelenner e Landerne, Kemper ha Brest. Eno e kelennas e lise an Harteloire ha da c'houde e lise Kerichen betek ma yeas war e leve.

Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ronan Huon a voe e-touez ar re a savas Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion pe KEAV. En deiz a hiziv, pa reer ur sell war a-dreñv hag e weler na pet ha pet all a zo tremenet dre ar c'hampoù hañv-se, en em renter kont pegen pouezus e voe evit dazont ar brezhoneg. Dre ar c'hampoù-mañ, goude an diskar e fin ar brezel, e chomas bev ar spi en hon yezh.

An embanner[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Evel embanner en ur yezh vinorelaet ez eo bet eus ar re bouezusañ al labour a reas Ronan Huon evit broudañ an danvez-skrivagnerien vrezhonek ha pa veze digalonekaet gant diouer ar varnerien ken izel eo al lennerien hag bihan-dister ar re anezho prest da ezteurel o flijadur pe o displijadur. Ur seurt bazhvalan eo bet Ronan Huon hervez Malo Bouessel du Bourg pa alie an oberourien ha pa reizhe o skridoù diouzh ret gant o asant evit ar fazioù yezh. Hervez kont e oa dezhañ ul labour divankañ diehan ha ne veze tu d'e glokaat ken drailhet e oa yezh skrivagnerien 'zo e-keñver an doare-srivañ, an ereadur hag ar steuñv d'an aliesañ. Soñjal a ra da Filip Oillo (arroudennet gant M. Bouessel du Bourg) en deus aberzhet Ronan Huon al levrioù en dije gallet skrivañ.

Klask a rae Ronan Huon skridoù savet en ur yezh yac'h, met ar reizhañ ma c'helle kinnig ken ne fellas ket dezhañ adembann levrioù hag a chome traoù da c'hwennat enno c'hoazh.

Bodadeg gant burev Al Liamm : Loeiz Bihannig, Yann-Bêr d'Haese, Andrev Latimier, Ronan Huon

E-pad pell e chomas al labour embann ha skignañ un obererezh kaset da benn gant tud ha ne oant ket tud a vicher gopret evit se, betek ma krogas Yann Goasdoue, ha diwezhatoc'h Coop Breizh, d'ober war-dro ar werzh hag ar skignañ er stalioù. E kav an ti e veze renket an holl levrioù ha niverennoù ar gelaouenn Al Liamm. E pakadoù-post e vezent lakaet gant e wreg pa veze tu d'o urzhiañ war-eeun hep tremen dre un ti-skignañ, kaset e vezent d'ar post ha skignet er bed a-bezh. Ne oant ket o-unan ha tud evel Janed Queillé da skouer, o deus roet harp dezho.

Ar gelaouenn lennegel Al Liamm-Tír na nÓg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E 1949 en em deuziñ a reas teir c'helaouenn : Al Liamm, Tír na nÓg ha Kened evit dont da vezañ Al Liamm-Tir-Na-nOg. E 1957 e prenas ar gevredigezh Al Liamm, digant Florentin Goinard, an darn vuiañ eus al levrioù brezhonek embannet gant Skridoù Breizh, an ti-embann stag ouzh Strollad Broadel Breizh. Pa ne oa ket mui al Liger-Atlantel e Breizh hervezo, ne glaskas ket lezioù-barn ar Puradur sevel ur prosez a-enep an ti-embann a oa e vurevioù er Baol.

Embannadurioù Al Liamm[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

An oberour[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Oberennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dalc'het gant melestradur ar gelaouenn Al Liamm hag an embannadurioù stag ne voe ket Ronan Huon evit sevel un oberenn lennegel fonnus. Houmañ a gaver dreist-holl en :

  • Un dastumad barzhonegoù Evidon va-unan (1955) awenet gant gwazhwelouriezh deroù ar goudevezh-brezel,
  • Daou zastumad kontadennoù : An irin glas (1966) hag "Ur Vouezh er Vorenn" (1981), hep mennad politikel ebet hogen dezho dreist-holl ur mennad kenedelour, kaer da lenn,
  • Ur strollad danevelloù, Embannadurioù Al Liamm, 2007. Kavet e vo strollet el levr-mañ holl zanevelloù Ronan Huon bet embannet e-barzh An irin glas, Ur vouezh er vorenn hag e meur a niverenn Al Liamm. Prientet eo bet ar strobad skridoù gant Herve Bihan, Alan Botrel, Tudual ha Riwal Huon. Rakskrid gant Herve Bihan.
  • Labour geriaduriñ : Dictionnaire breton-français français-breton, diwar danvez Roparz Hemon hag e hini (1997).

Enorioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E 1992 e voe roet Kolier an Erminig dezhañ en abeg d'e labour evit ar brezhoneg.

Levrlennadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]