Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion

Kastellin, miz Gouere 2009 : Strollad ar Vro Bagan o c'hoari evit tud KEAV

Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion (KEAV), krouet e 1952, zo ur gevredigezh hag a ra war-dro aozañ ur skol-hañv^[1] ha stajoù da zeskiñ ha da studial brezhoneg. Komz brezhoneg a-hed an devezhioù eo ar reolenn ret, ken e c’hell ar stajidi ren ar vuhez en ur pleustriñ ar yezh e pep degouezh. An ober pennañ eo ar skol-hañv, enni daou staj sizhun-pad war ur pemzektez gant meur a live e miz Gouere^[2]. Anavezet eo KEAV evel un aozadur-stummañ ez-ofisiel.

Istor

"Sizunieg vrezonek Sant-Wazeg" ha kampoù-hañv da-heul

Savet e voe ur c'hamp-hañv brezhonek e presbital Sant-Wazeg e 1931. Degemeret e voe ar berzhidi gant person ar barrez, an aotrou Gwilhou Saout. Hervez Pêr Denez e kemeras perzh un dousennad tud, en o zouez, Loeiz Andouard, Raymond Delaporte, Deneza Guieyesse, Job Gwennegan, Armand Keravel, Yann Gerlann, Frañsez Kervella-Kernu, Célestin Lainé, Robert Le Helloco hag Olier Mordrel, an holl anezho deuet da glask gounit arnodenn ar Simbol. Dont a reas ivez Marc'harid Gourlaouen d'un emvod ma voe divizet sevel ur servij kentelioù brezhonek dre lizher gant ar c'hevarzhe, Ober e anv. E 1935 e voe dalc'het ur c'hamp-hañv brezhonek e Plougouskant dindan atebeg ofisiel Herberc'hti Yaouankiz Vreizh (Auberges de jeunesse de Bretagne), gant sikour Jermen Breton ha hini Ober. E 1936 ez eas ar gampourien da Lopereg hag, e 1937, 1938 ha 1939, da greizenn-dudi Milin Penfoull, e Loperc'hed, hag eno e teuas Vefa de Bellaing. E 1938 e voe lakaet e plas arnodenn ar Simbol hini an Trec'h, kaset an dremenidi da goad Trewarez, e Sant-Wazeg^[3].

Deroù

Ur c'hamp-hañv hollvrezhonek a voe digoret d'an 3 a viz Eost 1948 e Kleder (Penn-ar-Bed) gant Ronan Huon, Vefa de Bellaing ha Zavier Langleiz. Paol Kalvez en doa kemeret ur perzh bras en aozañ. Da zigentañ e oa ur c'hamp evit familhoù an Emsav a felle dezhe tremen ur sizhunvezh vakañsoù e brezhoneg penn-da-benn ha degemeret e oa an dud digenvez a-us 17. Lod kaer anezhe n'o deveze ket digarez da glevet kement-se a vrezhoneg a-hed ar bloaz, lod zoken pa ne oant ket o chom e Breizh. Sikour a reas KEAV ar familhoù-se da zerc'hel bev ar yezh a-hed ar bloaz.

Displeget eo bet meur a wezh gant Ronan Huon ha Vefa de Bellaing e oa bet dipitet un toullad brezhonegerien deuet da gamp-hañv Bodadeg ar Sonerion, e Sarzhav, e 1947, pa voe graet an obererezhioù e galleg nemetken. Dalc'het e voe un emvod e lec'h Kelc'h keltiek Roazhon e miz Genver 1948, pa ne vije ket bet aotreet un obererezh breizhek eus ar seurt estreget dindan disglavier un aozadur anavezet. Ne voe ket savet ar c'hevarzhe ez-ofisiel a-raok 1952.

Skrivet e voe da Yves Berthévas, maer Kleder, ur mignon d'an Emsav hervez komzoù Vefa de Bellaing, a respontas e c'hellfe feurmiñ ar skol bublik ha pa erruas ouzhpenn 90 den^[4] e voe implijet parzhioù ar skol gatolik ivez. Digoret e voe ar c'hamp e diwezh Gouere, just goude klozadur Gouel ar Bleun-Brug e Kastell-Paol, ken o doe tro pennadurezhioù an Emsav da zont da weladenniñ. Aesaet e voe pa veze kentelioù war ar brezhoneg diouzh ar beure hepken, ha pourmenadennoù ha diduamantoù a veze graet goude lein

Adalek ar penn-kentañ ez eus bet Kelted tramor (13 diwar 57 stajiad e 1948), Kembreiz peurvuiañ, o kemer perzh er c'hamp, diwar-se e raer "etrekeltiek" anezhañ. Hervez diazezourien KEAV, paneve sikour ar re-se ne vefent ket deuet a-benn da sevel tra pe dra diouzhtu goude an Eil Brezel-bed. Tud eus broioù all a vez resevet ingal.

Meur a wezh ez eus deuet skrivagnerien vrezhonek, pe evit ober kentelioù ha prezegennoù, pe evit ober ur weladenn. En derou e teuas Roperzh ar Mason (Sarzhav), Jarl Priel, ha pelloc’h Pierrette Kermoal, Pêr Denez, Goulc'han Kervella, Erwan Evenou, Kristian Brisson, Filip Oillo, Martial Ménard hag all.

Pennaennoù difiñv

Staliet e voe KEAV diwar beder bennaenn ha n'eus ket bet kemm dezho :

Brezhoneg eo ar yezh komzet gant an holl hep en em harpañ war ar galleg. Implijet e vez yezhoù keltiek all pe reoù all diouzh ezhommoù an eskemmoù
N'eus goprad ebet, koulz evit an deskadurezh hag an aozadur war al lec'h, ken e tlee pep stajiad kemer ur perzh e labourioù pemdeziek : naetaerezh, keginañ, leuniañ an asiedoù, derc'hel ar bar, labour melestradurel, hag all…
Darn eus an abadennoù-noz (c'hoariva, kan, sonerezh, dañs) a vez prientet gant ar stajidi harpet gant ar gelennerien. Ar prezegennoù a vez graet evit netra dindan atebeg ar gevredigezh
Digor eo da bep brezhoneger ha ne vez ket sellet ouzh e vennozhioù personel. Goulenn a ra an dud a ren ar gevredigezh ma vez diskouezet un doujañs gwir d'ar re all

Klokaat ha kreñvañ deskadurezh ar brezhoneg

Ouzhpenn kelc'h ar familhoù diazez e teuas muioc'h-mui a dud hag e voe o fal deskiñ brezhoneg en un doare efedus, da skouer tud enskrivet e Skol Ober pe er c'hentelioù-noz, ken ez eo deuet KEAV da vezañ ur gwir staj yezh komzet ha skrivet, kentoc'h eget ur c'hamp vakañsoù e brezhoneg. Met e teu kalz a familhoù asamblez gant o vugale atav. Rannet eo bet pemzektez ar bloavezhioù kentañ etre div sizhuniad^[5], met posubl eo dont war an holl prantad.

Er bloavezioù '80 ha '90 e voe levezonet emdroadur ar skol-hañv gant diorroadur an deskadurezh vrezhonek (skolioù Diwan adalek 1977 ha skolioù divyezhek un nebeud bloavezhioù goude), pa zeue muioc'h-muiañ a vistri-skol pe danvez mistri.

Lec'hioù ar skolioù-hañv

E-pad pell amzer e veze klasket kemmañ lec'h bep bloaz, Plonevez-Porzhe (1949), Plouenan (1950 ha 1960), Pleheneg (1951) Ploueg-ar-Mor (1952 ha 1956), Plozeved (1953 ha 1958), Porsal (1954), Kledenn-ar-C'hab (1955), Plougouloum (1957), Rostrenenn (1959). Gant an diaes ma oa deuet kavout unan a-feson (abalamour ma oad krog da zihan a lojañ ar vugale er skolioù) e voe dibabet azalek 1977 chom e skolaj Sant-Alan e Skaer. E 1990 ez eas KEAV da skol Joliot-Curie, e Skaer bepred, betek 2007.

E 2008 ne c'hellas mui KEAV derc’hel ar skol-hañv e Skaer pa ne c'halle ket ar skol eno e zegemer ken, ha dalc'het e voe an div sizhunvezh staj e skol labour-douar an Nivod, e Lopereg. Abaoe 2009 e vez graet e Lise labour-douar an Aon Kastellin, e-kreiz miz Gouhere. E 2026 e rankas Skol-hañv KEAV mont da vezañ dalc’het e Montroulez, e-barzh Lise labour-douar Sousounioù, ur c’helenndi meret asamblez gant hini Kastellin.

Skol-hañv hollvrezhonek

Obererezh pennañ KEAV eo aozañ ar skol-hañv div sizhunvezh a vez dalc'het e miz Gouhere ha ma ne vez komzet nemet brezhoneg evit ma "soubañ er yezh" an Ouzhpenn ar c'hentelioù diwar-benn ar yezh e vez kinniget d'ar stajidi ober a bep sort traoù e brezhoneg : mont da vale, da welet brezhonegerien eus ar c'hornad m'emañ ar skol-hañv ha neuze da gontañ gante, sellet ouzh arvestoù (c'hoariva, kontadennoù ha kement zo). Kentelioù zo bremañ hag a vez kinniget evel stalioù-labour : c’hoariva brezhoneg, video, sevel podkastoù, skrivañ faltazi pe pennadoù kelaouiñ, dibunañ kontadennoù hag all.

An devezhioù-studi

E-pad ar goañv, diouzh ar bloavezhioù, e vez aozet daou devezh-studi diwar-benn poentoù yezh ha traoù e-ser an deskadurezh vrezhonek. Meur a wezh e vezent dalc’h e savadur Amzer Nevez, e Plañvour.

Ur seurt devezhioù-studi nevez zo bet kinniget e 2026 war demoù hollekoc'h eget ar poentoù yezh. Savet eo bet asambles gant arnodva Celtic BLM Skol-veur Roazhon 2, ken e oa ar brezegennerien skolveuridi nemetken. Dalc'het e oa bet d'an 28 a viz 2026, e Langedig^[6].

An dibennoù-sizhun

Dibennoù-sizhun evit pleustriñ ar brezhoneg a vez kinniget d’ar familhoù bugale brezhonegerien dezho dindan an talbenn « Brezhoneg er familhoù » abaoe ar bloavezh 2017 ha dalc'het e vezont e lec'hioù dishañvel tro-ha-tro, met pep brezhoneger a c’hell kemer perzh enno.

Animatourien, kelennerien

A-youl-vat eo ar re a labour evit KEAV, na pa vefent kelennerien pe animatourien a bep sort, nemet ur genurzhierez hanter-amzer.

Setu un toulladig eus an niver bras a dud o deus bet kemeret perzh : deskadurezh, prezegennoù, melestradurezh…

Kelennerien nevez a vez bep bloaz, ha dibosubl eo menegiñ an holl abaoe 1948.

Kentelioù SADED e K.E.A.V. embannet gant Preder

E deroù ar bloavezhioù 1960, pa veze darempredet KEAV gant izili SADED, a-raok ma voe savet o hini e 1968, e voe embannet kaieroù gant anv KEAV:.

Kamp etrekeltiek ar vrezhonegerion 1964, (Kentelioù ar Rummad Uhel), Gwenael Maze, Ronan Ar Glew, Erwan Gwegen, Mari Elen Maze, Goulven Pennaod, Loeiz Lemoine, Ivona Konan, 1964.
Kamp etrekeltiek ar vrezhonegerion 1965, Erwan Gwegen, Goulven Pennaod, Abennez, Olivier Loyer, 1965.
Kamp etrekeltiek ar vrezhonegerion 1966 (Kentelioù ar Rummad Uhel), Abennez, Mari Elen Maze, Gab Cherel, Ronan Jolais, Gwernegan, Yeun Gourves, Tangi Louarn, 1966.

Pennadoù gant skolidi SADED e K.E.A.V. embannet gant Preder

Areizh 01 (K.E.A.V. 1967), Bernez An Nail, Pierrette Kermoal, Gireg Konan, Ivona Konan, Gi Kreac'h, Erwan Evenou, Yann-Fañch Furic.
Areizh 02 (K.E.A.V. 1967), Gwernegan, Ronan Jolais, Line Bourdier, Yeun Gourves, Gwion ar Menteg.

Liammoù diavaez

Lec'hienn KEAV
1948 Ronan Huon : kentañ skol-hañv KEAV
2006 : Le Télégramme, 24/07/2006]
Fanny Chauffin, « Mark Kerrain : labour vat a vez graet gant KEAV ». E-barzh Agence Bretagne Presse, 17 Gouere 2013. Atersadenn Mark Kerrain pa oa o kelenn e skol-hañv KEAV.
Gil Penneg, Jean-Jacques Bihan. Kamp Etrekeltiek ar Vrezhonegerien Le Télégramme, 26 Mae 2015
Fanny Chauffin, « Marv eo Gwen Huon, rener KEAV, mignon d’ur bern brezhonegerien ». Agence Bretagne Presse, 23 Ebrel 2021. Mortuaj Gwenael Huon, rener KEAV e-pad 30 bloavezh.
Fanny Chauffin, "Keav : 400 den e korf div sizhun !". E-barzh Agence Bretagne Presse, 29 Gouere 2023. Skol-hañv 2023.
J. -L. Le Floc’h, "KEAV, daou zevezh e Menez Are". E-barzh Agence Bretagne Presse, 22 Du 2021.] Rentañ-kont dibenn-sizhun ar familhoù e Boneur, 2023.

Levrlennadurezh

Pêr Denez, "Notennoù diwar-benn istor Ober". E-barzh Al Liamm, niv. 65, Du-Kerzu 1956.
Pêr Denez, "Istor Ober : notennoù klokaat". E-barzh Al Liamm, niv. 66, Genver-C'hwevrer 1957.
Vefa de Bellaing, "Le camp des Bretonnants". E-barzh Ar Vro, niv. 10, Mezheven 1961, p. p. 25-33.

Notennoù ha daveennoù

↑ Etre an daou vrezel e veze kaoz eus kampoù-hañv, ar muiañniver anezho evit ar grennarded hag an dud yaouank a blije kampiñ dindan teltennoù dezho.
↑ A-raok 1967 e veze dalc’het ar skol-hañv e miz Eost. Cf. Notenn Al Liamm, niv. 121, Meurzh-Ebrel 1967, p. 212.
↑ Tennet eo bet an titouroù diwar pennadoù savet gant Pêr Denez (Al Liamm, niv. 65 ha 66, 1956-57).
↑ Niver roet gant Vefa de Bellaing e-barzh pennad Ar Vro, e 1961.
↑ Teir sizhuniad zo bet aozet tro ar bloaz 2000.
↑ "L'association Keav a réuni 53 personnes à l'Ema". E-barzh Le Télégramme, 3 Meurzh 2026.
1 2 Bet renerez ha melestrourez ar skol-hañv e-pad pell.
↑ Bet rener ar skol-hañv e-pad pell.

[1] Etre an daou vrezel e veze kaoz eus kampoù-hañv, ar muiañniver anezho evit ar grennarded hag an dud yaouank a blije kampiñ dindan teltennoù dezho.

[2] A-raok 1967 e veze dalc’het ar skol-hañv e miz Eost. Cf. Notenn Al Liamm, niv. 121, Meurzh-Ebrel 1967, p. 212.

[3] Tennet eo bet an titouroù diwar pennadoù savet gant Pêr Denez (Al Liamm, niv. 65 ha 66, 1956-57).

[4] Niver roet gant Vefa de Bellaing e-barzh pennad Ar Vro, e 1961.

[5] Teir sizhuniad zo bet aozet tro ar bloaz 2000.

[6] "L'association Keav a réuni 53 personnes à l'Ema". E-barzh Le Télégramme, 3 Meurzh 2026.

[Renerez-7] 1 2 Bet renerez ha melestrourez ar skol-hañv e-pad pell.

[8] Bet rener ar skol-hañv e-pad pell.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]