An Alre

Kumunioù Breizh
An Alre
Departamant	Mor-Bihan
Bro hengounel	Bro-Gwened
Arondisamant	Arondisamant An Oriant
Etrekumuniezh	An Alre Kumuniezh
Bro 'Voynet'	Bro an Alre
Pastell-vro votiñ
Kanton	Kanton an Alre
Kod INSEE	56007
Kod post	56400
Maer Amzer gefridi	Michel Le Scouarnec (Strollad Komunour Gall) 2008-2014
Gorread	691 ha = 6,91 km²
Hed ha led	47° ..' .." Norzh, 02° ..' .." Kornôg
Uhelder	keitat : 37 m bihanañ : 0 m brasañ : 43 m
Poblañs hep kontoù doubl	12 435 (2007)
Stankter	1 799,6 ann./km²

An Alre a zo ur gumun eus Bro-Gwened (stumm ofisiel: Auray), e Breizh, e departamant ar Mor-Bihan.

Douaroniezh

Lec'hiadur An Alre

Emañ An Alre e penn un aber, Stêr an Alre, e-lec'h m'en em vesk dourioù al Loc'h gant dour sall ar mor. Bevennet eo gant Brec'h er gwalarn, Plunered er reter, ha Krac'h er mervent.

Istor

Ar c'hastell

Savet e voe ur voudenn feodel gant ar Vretoned er V^vet kantved. Ken abred ha 1082 e vez graet meneg eus « Castrum Alrea » e kartennaoueg Kemperle. Diskaret e voe ar voudenn-se gant an Normaned. E 1201 e voe savet ur c'hastell dezhañ ramparzhioù e he lec'h gant Arzhur 1añ Breizh. Diskaret e voe e 1558 war urzh Herri IV Frañs.

XIV^vet kantved

E 1364 e voe lakaet fin da vrezel hêrezh Breizh etre an tiegezhioù Moñforzh ha Bleiz gant Emgann an Alre. Lazhet e voe Charlez Bleiz eno ha tapet e voe Beltram Gwesklin da brizoniad. Savet e voe ul leandi gant Yann Voñforzh war lec'h an dachenn emgann.

XVII^vet kantved

Trede porzh Breizh e oa An Alre e 1631 war-lerc'h Kemperle hag an Henbont.

XVIII^vet kantved

D'ar 4 a viz Kerzu 1776, e penn kentañ brezel dieubiñ Amerika, e tilestras Benjamin Franklin en Alre, deuet ma oa da c'houlenn sikour Frañs gant Loeiz XVI.

Dispac'h Gall

Gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet An Alre da benn ur bann, nav c'hanton ennañ: An Alre, Landevant, Lokmaria-Kaer, Pleñver, Pleuwigner, Plunered, Kiberen hag "An Inizi" (Edig, Ar Gerveur, Houad) .

XIX^vet kantved

• Tizhet eo An Alre gant an hent-houarn e 1862 .

XX^vet kantved

• Brezel-bed kentañ: 226 milour eus An Alre a varvas evit Bro-C'hall, 43 e 1914, 56 e 1915, 50 e 1916, 26 e 1917, 44 e 1918 ha 4 e 1919, goude arsav-brezel an 11 a viz Du 1918 .

XX^vet kantved

• Eil Brezel-bed: d'ar 27 a viz Gouere 1944 e kouezhas un nijerez (Spitfire Vb marilhet AD470 ha kodet LA-?) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force') en Alre; mervel a reas he nijour ha douaret e voe e Gwidel

.

Emdroadur ar boblañs 1962-2006

Niver a annezidi

Monumantoù ha traoù heverk

• Porzh kozh Sant-Sten
• Porzh eus ar Grennamzer ha kêr gozh gant e-leizh a dier-prenn kozh.
• Pont maen kozh a-us d'al Loc'h.
• Mozoleon Kadoudal e Kerleano e-lec'h ma vez miret relegoù Jorj Kadoudal.

Tud brudet

• Loeiz Herrieu, skrivagner brezhonek, bet marvet eno d'an 22 a viz Mae 1953.

Brezhoneg

Deskadurezh

• Abaoe 1999 ez eus ur skol Diwan en Alre.
• E distro-skol 2009 e oa enskrivet er skol Diwan 3,5% eus bugale ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez .
• E distro-skol 2010 e oa 50 skoliad enskrivet er skol Diwan (3,1% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). [1]

Kelenn d'an oadourien

• Ouzhpenn ugent vloaz 'zo e vez graet war dro ar brezhoneg (kentelioù noz, filajoù,...) gant Kerlenn Sten Kidna.

Gevelliñ

Utting (Bavaria)

Caisleán an Bharraigh (Iwerzhon)

Liammoù diavaez

• (br) an Alre war lec'hienn Geobreizh
• (fr) An Alre ha porzh Sant-Sten
• (fr) Lec'hienn ar gumun (e galleg)
• (br) Kerlenn Sten Kidna
• (br) Diwan an Alre