Karaez-Plougêr

Kumunioù Breizh
Karaez-Plougêr
Departamant	Penn-ar-Bed
Bro hengounel	Kerne - Poc'hêr
Arondisamant	Arondisamant Kastellin
Etrekumuniezh	Kumuniezh kumunioù ar Poc'hêr
Bro 'Voynet'	Bro Kornôg Kreiz-Breizh
Pastell-vro votiñ
Kanton	Karaez-Plougêr (penngêr)
Kod INSEE	29024
Kod post	29270
Maer Amzer gefridi	Kristian Troadeg 2001-2014
Gorread	2 581 ha = 25 81 km²
Hed ha led	48.28°, -3.58°
Uhelder	keitat : 104 m bihanañ : 69 m brasañ : 169 m
Poblañs hep kontoù doubl	7 667 (2007)
Stankter	war-dro 296

Karaez, pe Karaez-Plougêr, zo ur gumun eus Breizh, pennlec'h kanton Karaez, ha kêr-benn Poc'hêr e Kerne.

E Penn-ar-Bed emañ, gennet etre tri departamant abaoe an dispac'h gall : Penn-ar-Bed, Mor-Bihan hag Aodoù-an-Arvor, ar pezh zo bet drastus evit hec'h armerzh.

Istor

Dispac'h Gall

• Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Karaez da benn ur bann .

Darvoudoù-sport a bep seurt

• 6 a viz Gouere 2011 : 5^vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Karaez hag ar C'hab Frehel ; trec'h eo Mark Cavendish (Enez-Vanav).

Etimologiezh

Dont a ra anv Karaez eus an anv: Caer Ahes. Kaer : lec'h kreñvet.

Monumantoù ha traoù heverk

• Dourbont roman
• Pont Toull Vihan
• Iliz-parrez Sant Treveur
• Iliz Sant Pêr, Plougêr
• Maner Kernigez
• Ti ar Senechal
• Pont ar Veilh Veur
• Kouent an Aogustined
• Kouent Karmez
• Kouent an Ospitalierezed
• Ar mirva henoniezh
• Plasenn an Tour d’Auvergne
• Chapel Santez Anna
• Kastell Kerampuilh
• Ar C’hastell Ruz
• Marc'h-tan kozh
• Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

Bro	Niver a soudarded
Kanada	1 (Aerlu)
Hollad	1

Mervel a reas d'an 13 a viz C'hwevrer 1943 e-pad an Eil Brezel Bed .

• 

  Iliz Sant Pêr, parrez Plougêr

• 

  Marc'h-du kozh, plasenn an Ti-gar

Sport

E Karaez ez eus ur strollad mell-droad anvet Dernières Cartouches de Carhaix, ur skipailh atleterezh, ur skipailh handball, a skipailhoù sportoù all ivez.

Tud brudet

Tud bet ganet eno

• Vefa de Bellaing, bet ganet Geneviève (Jenovefa e brezhoneg) Charbonnier de Sireuil, songarourez, emsaverez yezh ha sevenadur Breizh ha barzhez (Soaz Kervahe hec'h anv-pluenn) 19 a viz Gwengolo 1909.

Emdroadur ar boblañs 1962-2006

Niver a annezidi

Brezhoneg

• E 1921, d'an 2 a viz Gwengolo, e voe votet un het gant kuzul-kêr Karaez evit goulenn ma vije kelennet ar brezhoneg er skolajoù hag el liseoù hag e vije posupl tremen un arnodenn vrezhonek er vachelouriezh.

Ya d'ar brezhoneg

• D'ar 27 a viz Gwengolo 2004 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
• D'ar 14 a viz Meurzh 2005 e oa bet roet da gumun Karaez al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
• D'an 31 a viz Genver 2009 e oa bet roet da gumun Karaez al label Ya d'ar brezhoneg live 3.

Buhez foran

• Unan eus ar c'humunioù e-penn a-raok evit lakaat ar brezhoneg war wel er vuhez foran eo Karaez abaoe ar bloavezhioù 1980 da nebeutañ. Bet eo ar gumun gentañ o staliañ panelloù heñchañ divyezhek, pa oa maer Jean-Pierre Jeudy. Gant Kristian Troadeg, maer abaoe 2001, ez eus bet graet ur c'hammed all war-raok ha votet ez eus bet un destenn politikerezh yezh a-unvouezh. Ur bodad trakêr a vod dileuridi eus Ofis ar Brezhoneg, kevredigezhioù brezhonek ar gumun hag hiniennoù kar-o-yezh zo bet savet dindan renerezh Visant Abaziou eilmaer brezhoneger e-karg eus ar sevenadur.

• E 1999 eo bet staliet sez Ofis ar Brezhoneg, benveg politikerezh yezh Rannvro-Breizh e Karaez, gant ar Rannvro.

Deskadurezh

• Skolioù divyezhek a zo eno abaoe 1985.
• E 2006 e kaver Diwan hag an div hentenn divyezhek er gumun : Div Yezh ha Dihun. 13 % eus bugale kêr zo skoliataet e Diwan hag en deskadurezh divyezhek (21,49% er c'hentañ derez).
• E distro-skol 2009 e oa enskrivet e Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 23,3% eus bugale ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez .
• E Karaez eo bet staliet al lise Diwan kentañ e Breizh.
• E 2011 ez eus kaoz da serriñ an hentenn vrezhonek en eil derez er skolioù Stad.
• E distro-skol 2010 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 452 skoliad (23,2% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) .
• Al liesdegemer"Galipette/Toutig penn" en deus sinet Live 1 karta Divskouarn.
• Al Liesdegemer "La main dans la main" en deus sinet ul live tost da live 1 karta Divskouarn.

Gouelioù dibar

• Gouel an Erer Kozh, e miz Gouere
• Bagadañs, e miz Gouere
• Saloñs al Levrioù ha Romantourien Breizh, en diskaramzer

Melestradurezh

Listenn maered Karaez
Maread	Anv	Strollad	Perzh
1792 –	Théodore Le Gogal
a-raok 1845 – goude 1845	Bernard		Kuzulier-meur
a-raok 1853 – goude 1867	Révault		Kuzuliad-kêr e 1866
a-raok 1877 – goude 1880	Joseph Nédellec		noter. Kuzulier-meur hag kannad
a-raok 1900 – goude 1900	Anthoine
1906 – mae 1945	Ferdinand Lancien	Strollad radikal-sokialour	Senedour
c'hwevrer 1957 – meurzh 1977	Jean Rohou	dehou diseurt	tisaver labourioù foran
meurzh 1977 – mezheven 1995	Jean-Pierre Jeudy	Strollad komunour Gall	Kuzulier-meur kanton Karaez-Plouger.(1973-1979)
mezheven 1995 – meurzh 2001	André Le Roux	Unvaniezh evit an demokratelezh Gall	apotiker
meurzh 2001 – bremañ	Christian Troadec	kleiz diseurt	kazetenner
N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù.

An ti-kêr ha skritell divyezhek da-geñver un tennad eus an Dro-C'hall war varc'h-houarn (2011).

Gevellerezh

Gevellet eo kêr gant :

• Oiartzun en Euskal Herria
• Waldkappel en Alamagn
• Carraig Mhacaire Rois en Iwerzhon
• Dawlish e Bro-Saoz
• Rijnwoude en Izelvroioù
• El Arroub e Palestina

Liammoù diavaez

• (br) Lec'hienn an ti-kêr
• (br) Karaez-Plougêr war lec'hienn Geobreizh
• L'Ouest en mémoire (Ina) - Daspun etrevroadel ar c'hoarioù kelted e Karaez-Plouguer 1990
• L'Ouest en mémoire (Ina) - Gouel an erer kozh 1995
• L'Ouest en mémoire (Ina) - Ar spered Kreiz Breizh 1998
• (INA) 7 a viz Gouere 1995. Sellet d'ar 27 a viz Mezheven 2011, 7 a viz Gouere 1995. Sellet d'ar 27 a viz Mezheven 2011