Bear

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Bear
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
Iliz katolik Gwenezan.
Iliz katolik Gwenezan.
Ardamezioù
Anv gallek (ofisiel) Bégard
Bro istorel Bro-Dreger
Melestradurezh
Departamant Aodoù-an-Arvor
Arondisamant Gwengamp
Kanton Bear (pennlec'h)
Kod kumun 22004
Kod post 22140
Maer
Amzer gefridi
Gérard Le Caër
2014-2020
Etrekumuniezh Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù
Bro velestradurel Bro Wengamp
Lec'hienn web Ti-kêr
Poblañsouriezh
Poblañs 4 752 ann. (2015)[1]
Stankter 131 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 37′ 43″ Norzh
3° 17′ 59″ Kornôg
/ 48.6286111111, -3.29972222222

48° 37′ 43″ Norzh
3° 17′ 59″ Kornôg
/ 48.6286111111, -3.29972222222

Uhelderioù kreiz-kêr : 142 m
bihanañ 45 m — brasañ 176 m
Gorread 36,41 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Bear
Map commune FR insee code 22004.png

Bear (distaget: [ˈbeːar]) a zo ur gumun ha penn-kanton eus Breizh e Treger, war an hent etre Lannuon ha Gwengamp.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Begar, 1130 , 1146, 1170, 1184-1189, 1202, 1238

sellet peurliesañ diwar saozneg beggar "klasker-bara" .

Bernard Tanguy en eus ur mennozh all : heñval diouzh germaneg bigard "jardrin kloz e-kichen un ti"

Bégard d'hier à aujourd'hui, p. 26-2 : "Ma'z ez eus ar ger Begar en dielloù diwar an ti se adalek kreiz an XIIvet kantved, ne oa deut ar ger Beggar e saozneg nemet e-kerzh ar XIIIvet ha XIVvet kantved, hag he-se ne c'hall ket bet kemeret evit lez-anv d'ur c'hlasker-boued bennak e vije bet marteze e lec'h se" (tr. JC Even)

Ardamezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Blason de la ville de Bégard (Côtes-d'Armor).svg
Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en argant, ouzh 2 ha 3 en glazur e rozenn en aour.[2]

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Hervez René Couffon, ar plou diazez Plegauguern e oa enni : Bear, Gwenezan, Trezelan, Botlezan, Koadaskorn, Lanneven, Sant-Norvez.

Evit ar pezh a sell talvoudegezh an anv Plegauguern, Couffon o heuliañ R. Largillière, p. 188, a gomz eus ur vreuriez eus 1750 eus Lomikael-an-Traezh, laret "de Guénoson", hag e vefe adkavet en anv Gwenezan.

-----------

Miz Mezheven e penn kentañ Gouere 1487, Yann Koadmen, gouarnour Gwengamp, e dapas aotrouien breton eus tu Gall en abati Bear hag e lazhas meur anezho.

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Krouet e voe ar gumun e 1790. E 1792 e voe bodet e parrez Bear parrezioù bihan a oa tro-dro da abati Itron-Varia Vear, Bodlezan, Trezelan, Sant-Norvez ha Gwenezan. D'ar 26 a viz Mae 1793 e voe bodet an holl gumunioù bihan-se da vont d'ober ur gumun vras ha nevez, Bear[3].
  • 3 a viz Du 1791, gwerzet eo an abati evel madoù ar stad d'ur c'henwerzher eus Pariz

xixvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 21 Here 1809, ar pemp iliz ar barrez a zo lakaet en gwerz gant un dekred eus an impalaeriezh. Gwerzhet int bet ar 16 Ebrel 1810
  • 1868 : savet eo iliz Sant-Rivoal Trezelan
  • 4 Gouere 1880 : beniget eo ar maen kentañ chapell ar Gwir-Salver
  • 21 Kerzu 1896 : tan distruj e-barzh iliz Itron-Varia

xxvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 13 Gwengolo 1903 : beniget eo ar maen kentañ an iliz nevez Itron-Varia
  • 24 Kerzu 1905 : beniget eo an iliz nevez Itron-Varia

Brezel-bed kentañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 241 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 5,04 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 [4].

Eil Brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • D'ar 1añ a viz Mae 1944 e voe manifestet er vourc’h betek monumant ar re varv gant ur 15 bennak a dud o kanal La Marseillaise [5].
  • Kemeret e voe 7 590 Lur en ti-post, gant pevar ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’an 23 a viz Mae 1944 tro 17 eur 15, un eil skipailh pevar den a zeuas un hanter-euriad goude, met gober a reas tro-wenn; 6 995 Lur a voe tapet d'ar 24 a viz Mae gant daou zen ha 32 000 Lur d'an 30 a viz Mae hervez danevelloù sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg [6].
  • 20 Mezheven 1944 : taget eo Kommandantur Bear gant pemp FTP eus makiz Plouizi (R de St Jouan)
  • 3 Gouere 1944 : goude ur skarbouklenn etre tud an FTP hag an Alamanted, harzet e vez pemzek tud. (R de St Jouan)
  • 31 Gouere 1944 : daou ti-feurm, enno Krec'h-Kaer, a zo devet gant an Alamanted (R de St Jouan)
  • 8 Eost 1944 : tapet eo pemzek Alaman gant tud O.R.A.F ha F.T.P.E (R de St Jouan)
  • Mervel a reas 37 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel [7].

Trevadennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

--------------------

  • 14 Mae 1953 : sakret eo an iliz nevez Itron-Varia (R de St Jouan)
  • 28 Du 1970 : digoret savadurioù nevez an ospital (kemmesk adalek se) (R de St Jouan)

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Peulven Kergezhenneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

(enrollet 1887)

Peulven Paskiou[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Abati Bear[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Iliz Itron-Varia, Bear[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Iliz santez Tumel, Bolean / Botlezan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XVIvet, 1702, 1728. Enrollet 5 Here 1981 ha 19 C'hwevrer 1964

Iliz santez Jenovefa, Gwenezan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XVIvet, XVIIvet; enrollet 19 C'hwevrer 1964; kalvar (XVIvet-XVIIvet) enrollet 28 Ebrel 1964

Iliz sant Rivoal, Trezelan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Chapel sant Meven, Lanneven[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XVIvet; enrollet 19 C'hwevrer 1964

Chapel sant Nikolaz[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

fin XVIIIvet; kempennet e 1985.

Maner ar Rechoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

fin XVIvet; en stad fall

Maner Koadgourae[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XVvet; enrollet 24 Kerzu 1943

Maner ar Roc'h-Huon[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

penn kentañ XVIIvet

Maner Park-Lann[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

1716

Maner Trevoureg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

1727

Maner Kervolken[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XVIIvet

Ti ar Rest[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

savet gant mein eus 1615 o tont diouzh iliz Sant-Norvez

Kouldri Maner Kernaudour[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Kroazhioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Kervolken (XVII); Sant-Nikolaz (XVII), en stad fall; Run-ar-Groazh (1659); Kenkiz (1726); Poulloger (1753); Gwern-Nevez (1758); Rukro(k?), XVII ?

Monumant ar re varv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bear2.gif

Ya d'ar brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • D’ar 26 a viz Here 2004 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

Deskadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Ur skol zivyezhek kentañ (skol bublik) zo bet digoret e 2007.
  • E distro-skol 2017 e oa 147 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (17,8% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) [8].

Bugaligoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • E 2007 atav he deus divizet magouri Bear sinañ karta Divskouarn evit diorren implij ar yezh er vagouri (ar vagouri gentañ en Aodoù-an-Arvor).
  • d'an 23 a viz C'hwevrer 2008 eo bet sinet live 1 karta Divskouarn gant "Ti Poupigoù", an ti liesdegemer.

Emdroadur ar boblañs[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

adalek 1962 betek bremañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Niver a annezidi

abaoe 1793[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

[9]

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Roll maered ar gumun
Mare Anv Strollad Karg
Meurzh 2008 → bremañ Gérard Le Caer Strollad Komunour Gall Kuzulier Kanton Bear abaoe 2008
Meurzh 1983 Meurzh 2008 Noël Bernard Strollad Komunour Gall Mezeg-loened, Kuzulier Kanton Bear 1976-2001
1973 1983 Yves Le Pichouron [10]
1944 1973 François Clec'h
1941 1944 Pierre Person
1910 1940 Pierre Person
1904 1910 Louis Le Ravazet
1888 1904 Louis Person
1881 1888 Jean Louis Tassel
1878 1881 Yves Le Calvez
1875 1877 Marc Jézéquel
1875 1875 Yves Le Calvez
1865 1875 Yves Marie Le Guyader
1848 1865 Guillaume Tassel
1848 1848 Vincent LeTiec
1840 1848 Antoine Person
1833 1840 François Penanhoat
1832 1833 Henry Le Calvez
1812 1832 Jean Louis Le Gac
1808 1812 Yves Scolan
1800 1808 Vincent LeTiec
1793 1800 François Le Bonniec Maer da c'hortoz, bet maer Sant-Norvez adalek 1790 betek 1793
N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù.

[11].

Tud brudet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud bet ganet eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Adrien Hamon : livour. Bear, 16 Gwengolo 1876 / 15 Meurzh 1963

Tud bet marvet eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud bet beziet enno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gevelliñ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bro Kêr Abaoe
Flag of Wales.svg Kembre Llanelwy 1993

Levrioù ha studiadennoù talvoudus[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • René Couffon : Recherche sur les églises primitives. Bulletins et Mémoires. Société d'Émulation des Côtes du Nord. 1945-1946
  • Hervé Le Goff : Bégard ou le petit Citeaux de l'Armorique. De l'abbaye à la commune(1130-1793)
  • Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Diwar tu-kein ardamezioù manati sistersian Bear, XIIvet kantved
  3. Régis de Saint-Jouan, Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie, 1990
  4. Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  5. Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajenn 217, Dastumadenn Guerre et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
  6. Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajennoù 256, 257, 258 ha 269, Dastumadenn Guerre et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
  7. Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  8. Ofis Publik ar Brezhoneg
  9. Cassini-EHESS hag EBSSA
  10. Le Télégramme
  11. Bégard d'hier à aujourd'hui, pajennoù 222 ha 223