Louergad

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Louargat. Panneau d'agglomération.jpg
Louergad
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
Iliz katolik Itron-Varia an Erc'h e bourk Louergad.
Iliz katolik Itron-Varia an Erc'h e bourk Louergad.
Anv gallek (ofisiel) Louargat
Bro istorel Bro-Dreger
Melestradurezh
Departamant Aodoù-an-Arvor
Arondisamant Gwengamp
Kanton Benac'h (betek 2015)
Kallag (abaoe 2015)
Kod kumun 22135
Kod post 22540
Maer
Amzer gefridi
Brigitte Le Guesclou-Godfroy[1]
2014-2020
Etrekumuniezh Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù
Bro velestradurel Bro Gwengamp
Lec'hienn web Ti-kêr
Poblañsouriezh
Poblañs 2 354 ann. (2015)[2]
Stankter 41 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 33′ 59″ Norzh
3° 20′ 14″ Kornôg
/ 48.5663888889, -3.33722222222

48° 33′ 59″ Norzh
3° 20′ 14″ Kornôg
/ 48.5663888889, -3.33722222222

Uhelderioù kreiz-kêr : 190 m
bihanañ 100 m — brasañ 301 m
Gorread 57,23 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Louergad


Louergad a zo ur gumun eus Breizh, e Treger, hag e kanton Kallag e departamant Aodoù-an-Arvor.

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bras-mat eo takad kumun Louergad, eus Sant-Eler en norzh betek Koad an Noz ha Koad an Hae er su. Er reter e kaver Menez Bre, uhelenn vrudet Bro-Dreger hag eno, ivez, emañ mammenn ar Gindi, hag a ra an harz etre Pederneg ha Louergad.

Kumunioù amezek :

Plûned; Bear; Pederneg; Treglañviz; Gurunuhel; Benac'h; Tregrom

Ar Yeodi[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ar Gindi[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Stummoù kozh :

  • Louergat, 1160; Loeargal (= Loeargat), 1170; Loargart, c. 1330; Louargat, fin XIVvet, 1461; e brezhoneg Louargad, Louergad[3]
  • Loergat, 1304; Loargat, 1330[4]

Lavaret ez eus e oa savet an anv diwar ur sant Ergad, met n'eus bet kavet roud ebet anezhañ er barrez.

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Hervez René Couffon, ar plou diazez Plouserf e oa enni : Louergat, Tregrom, Gurunuhel, Sant-Elar, Benac'h, Pont-Melvez

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Menez Bre[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

302 m a uhelder, war zouar ar barrez evit an hanter.

Peulvan Pergad[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

10,30 m a uhelder ha 12,40 m a dro (?) e rez an douar, unan eus ar re vrasañ en Europa, hirie an eil e bro C'hall hag e Breizh.<re>Fernand Niel : Dolmens et Menhirs. Que sais-je ? n 764. PUF. 1966</ref>

Peulven Krec'h Even (toullet)[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Boul Kervikael[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Meurvaen galian eus Oadvezh an houarn.

Iliz katolik Itron-Varia an Erc'h[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tour eus ar XVIvet kantved;

Lennet e vez iliz Louergad a zo dindan anv : "Notre Dame des Neiges", deut diouzh "Itron Varia an Erc'h".

Anilis fabulae ! Komzoù se a zeu diwar ur stumm fall da lenn An Nec'h (cnech) = ar run, an dossenn = da lavarout, ken eeun ha tra, m'emañ Louergad e traoñ ar Menez-Bre.

Chapel ha kalvar Sant-Mikael[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Chapel sant Yann ha sant Fieg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

(XVIIvet kantved)

Chapel sant Paol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

(XVIIIvet kantved)

Chapel sant Jelvestr[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

(XVIIIvet kantved)

Mouden Penn ar stang[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

anvet « tumulus an Dosenn », 114 m (?) uhelder. Bet enrollet ar 27 Ebrel 1946

Maner ar C'hleuziou[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XVIIvet kantved, a c'haller gweladenniñ e-pad an hañv (war c'houlenn)

  • Menez Hogene, 304 m uhelder : « Lann Suplis », lec'h justis uhel hag izel, eno e veze lakaet an dud d'ar marv (kaset d'ar groug).
  • Koad an Hae

Maner Plouserf[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Feunteun sant Eler[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Monumant ar Re Varv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

------------------

Emdroadur ar boblañs[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Etre 1968-1990 e oa digresket ar boblañs eus 9%. Abaoe e kresk ar boblañs en-dro.

Emdroadur poblañs Louergad abaoe 1793

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ar Brezoneg er Skol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [6].

Ya d'ar brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Deskadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1998.
  • E distro-skol 2017 e oa 62 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (25,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[7].

A bep seurt[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Roll maered Louergad
Mare Anv Strollad Karg
1874 Jean-Marie Scolan Kuzulier-Departamant
Yves-Marie Nicol Kiger
Robert Cozanet Charkuter
Mae 1966 Meurzh 1995 Henri Le Moil kleiz diseurt Kelenner
Meurzh 1995 Meurzh 2008 Michel Guillou distrollad Frammad
Meurzh 2008 Meurzh 2014 Gilbert Le Blévennec Frammad
Meurzh 2014 bremañ Brigitte Le Guesclou-Godfroy tu kleiz Klañvdiourez
N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù.

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Familh al Largez (aet da get), aotrouien al Largez, Germorvan, ha Gerdenole e Louergad. E ardamez : "en argant e leon geoted krabanet e gul, e gab e gul"
  • Aotroù markiz Suffren a Sant-Tropez (1753-1821), aotroù Koad an Hay ha Germorvan e Louergad.
  • Yann-Fañch Ar C'halvez, ganet e Louergad ar 15 C'hwevrer 1799, noter, kannad Aodoù an Hanternoz ouzh Stroll-lezennadur (13 Kerzu 1868 - 4 Gwengolo 1870); kuzulier jeneral, maer Gwengamp. Aet da Anaon e Gwengamp ar 5 Meurzh 1880

Levroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • René Couffon : Recherche sur les églises primitives. Bulletins et Mémoires. Société d'Émulation des Côtes du Nord. 1945-1946

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. [1]
  2. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  3. Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
  4. Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
  5. Lec'hienn "chemins de mémoire" diwar-benn Kalvar Louergad Boezinge
  6. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
  7. Ofis ar Brezhoneg (pdf)