Mont d’an endalc’had

Noli me tangere

Eus Wikipedia
Al lec'h ma vije bet distaget
Noli me tangere
Chapel Sant Yann-Vadezour, Iliz ar Bez Santel, Jeruzalem
Noli me Tangere
Giotto, ~1304
Chapel ar re Scrovegni, Padova

Commons
Commons
Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.

Noli me tangere zo ur frazenn latin hag a dalv "Na stok ket ouzhin". Lavaret eo bet gant Jezuz da Vari Madalen pa voe anavezet ganti, goude an Dasorc'hidigezh, hervez a lenner en Aviel Yann (XX-17)[1], hini ar Vulgata, troet e latin gant Hieronimos diwar an henc'hresianeg.

Ster ha troidigezhioù

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Μή μου ἅπτου mê mou haptou eo ar bomm er skrid henc'hresianek orin, ar pezh a dalvez kement ha diskrog diouzhin pe paouez a gregiñ ennon[2]{,}}[3].
E latin eo un urzh en unander : Arabat dit stekiñ ouzhin[4].
Diemglev zo e gwirionez war-sigur ster resis al lavarenn :

• ha da Vari Madalen hepken e vefe bet distaget, ar pezh a glotfe gant an teal a zo kustum er yezhoù semitek ?
• pe d'e heulierien e komzas Jezus-Krist, ar pezh a glotfe gant ar c'hwial ? Met n'eo ket al liester a zo nag er skrid henc'hresianeg nag er skrid latin.

Meur a droidigezh zo eta ; setu amañ un nebeud anezho :

  • Ar Bibl, Guillaume Le Coat, 1897 (nevesaet gant Unvaniezh ar Bibl en Anjev, bloavezh ebet)[5] : "Na stok ket ennon".
  • World Bibles : "Na stok ket ennon".
LevrTroidigezhBloavezhNoli me tangere
La Bible[6]Pierre de Vingles1535Ne me touche point
Le Nouveau Testament[7]Jean Calvin1562Ne me touche point
La Bible, qui est toute la Saincte Escriture du Vieil & du Nouveau Testament[8]Jean Calvin1588Ne me touche point
Le Nouveau Testament de Notre Seigneur Jésus-Christ[9]Isaac Lemaistre de Sacy1667Ne me touchez pas
Nouveau Testament[10]Isaac de Beausobre & Jacques Lenfant1718Ne me touchez point
Les Évangiles[11]Félicité Robert de Lamennais1846Ne me touchez point
La Sainte Bible[12]Jean-Frédéric Osterwald1847Ne me touche point
La Sainte Bible[13]David Martin1859Ne me touche point
La Sainte Bible[14]John Nelson Darby1872Ne me touche pas
Le Nouveau Testament de Notre Seigneur Jésus-Christ[15]Hugues Oltramare1872Ne me touche pas
La Bible française de Calvin[16]Jean Calvin1897Ne me touche point
La Sainte Bible[17]Augustin Crampon1923Ne me touchez point
La Sainte Bible commentée d'après la Vulgate et les textes originaux[18]Louis-Claude Fillion1925Ne me touche pas
Traduction Œcuménique de la Bible[19](Labour a-stroll)1976Ne me retiens pas
Bible de la liturgie catholique[20](Labour a-stroll)1980Cesse de me tenir
Évangiles de l'ACÉBAC[21]Éditions Bellarmin1983Ne me retiens pas
La Bible en français courant[21]Société biblique française1997Ne me retiens pas
Bible pastorale de Maredsous[22]Abbaye de Maredsous1998Ne me retiens pas
Bible à la Colombe[23]American Bible Society2000Ne me touche pas
La Nouvelle Bible Segond[24]Société biblique française2002Cesse de t'accrocher à moi
La bible de Jérusalem[25]Éditions du Cerf2003Ne me touche pas
La Bible Parole de Vie[26]Aliance biblique française2006Ne me retiens pas
La Bible King James française[27]Nadine Stratford2006Ne me touche pas
La Bible[28]André Chouraqui2007Ne me touche pas

Skrid ar Vulgata

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Setu amañ skrid latin ar Vulgata, hag un droidigezh vrezhonek anezhañ.

Arroudenn eus Aviel Yann, pennad XX : ar gwerzadoù 11-18

11. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans dum ergo fleret inclinavit se et prospexit in monumentum

Met edo Mari er-maez e-kichen ar bez, o ouelañ dourek, hag en ur ouelañ e stouas evit gwelet diabarzh ar bez

12. et vidit duos angelos in albis sedentes unum ad caput et unum ad pedes ubi positum fuerat corpus Iesu

ha hi gwelet daou ael gwisket e gwenn, azezet an eil ouzh ar penn hag egile ouzh an treid el lec'h ma oa bet lakaet korf Jezuz.

13. dicunt ei illi mulier quid ploras dicit eis quia tulerunt Dominum meum et nescio ubi posuerunt eum

Hag i ha lavaret dezhi, "Maouez, petra zo kaoz dit da ouelañ ?" Hi a lavaras dezho, "Abalamour m'o deus kemeret ma Aotrou, ha n'ouzon ket pelec'h o deus e lakaet".

14. hæc cum dixisset conversa est retrorsum et videt Iesum stantem et non sciebat quia Iesus est

Goude bezañ lavaret kement-se e troas hag e welas Jezuz en e sav, ha ne ouie ket e oa Jezuz.

15. dicit ei Iesus mulier quid ploras quem quaeris illa existimans quia hortulanus esset dicit ei domine si tu sustulisti eum dicito mihi ubi posuisti eum et ego eum tollam

Jezuz a lavaras dezhi, "Maouez, perak e ouelez ? Piv a glaskez ?" Hi, a soñje dezhi e oa-eñ al liorzhour, a lavaras dezhañ, "Aotrou, mard eo te en deus e gaset, lavar din pelec'h ec'h eus e lakaet, hag en e gemerin".

16. dicit ei Iesus Maria conversa illa dicit ei rabboni quod dicitur magister

Jezuz a lavaras dezhi, "Mari". Hi a droas hag a lavaras dezhañ, "Rabboni", ar pezh a dalvez « Mestr ».

17. dicit ei Iesus noli me tangere nondum enim ascendi ad Patrem meum vade autem ad fratres meos et dic eis ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum et Deum meum et Deum vestrum

Jezuz a lavaras dezhi, "Na stok ket ouzhin, rak n'on ket pignet davet ma Zad, met kae davet ma breudeur ha lavar dezho e pignan war-du ma Zad hag ho Tad ha ma Doue hag ho Toue".

18. venit Maria Magdalene adnuntians discipulis quia vidi Dominum et haec dixit mihi

Mont a reas Mari Madalen da gemenn d'an diskibien, "Gwelet em eus an Aotrou, ha setu ar pezh en deus lavaret din".

Noli me tangere en arz

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Meur a arzour zo bet awenet gant an darvoudenn a zo kontet en Aviel Yann :

Sterioù deveret Noli me tangere

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Meur a dra zo bet anvet diwar an droidigezh Na stok ket ouzhin.

  • Anv ur blantenn, Impatiens noli-tangere, a vann hec'h hadoù pa vez stoket outi.
  • Anv ul loen, ar fasm ("bazh-an-diaoul") Epidares nolimetangere, a ya e darsonn p'en em sant an arvar[30].
  • Anv ur c'hleñved, Noli me tangere, a zo un angreizh kroc'henel a vez gwashaet gant forzh pe antred a lakaer warnañ[31]
Tu gin banniel Alabama e 1861

E 1861 e voe graet ur banniel nevez da Alabama, ha war an tu gin e oa skrivet Noli me tangere dindan ur barr kotoñs.

Levrlennadur

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  • Marianne Alphant & Daniel Arasse & Guy Lafon : L'apparition à Marie-Madeleine, Desclée de Brouwer, 2001, 125 pajenn (ISBN 978-2-220-04988-5)

Liammoù diavaez

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]