Kastell-Paol
Eus Wikipedia
| Kastell-Paol | ||
|---|---|---|
 Kumun eus Breizh |
||
 Iliz-Veur Sant-Paol-Aorelian e Kastell-Paol |
||
_Saint-Pol_de_L%C3%A9on.svg) |
||
| Melestradurezh | ||
| Bro istorel | Bro Leon | |
| Departamant | Penn-ar-Bed | |
| Arondisamant | Montroulez | |
| Kanton | Kastell-Paol (pennlec'h) | |
| Kod kumun | 29259 | |
| Kod post | 29250 | |
| Maer Amzer gefridi |
Nicolas Floc'h 2008-2014 |
|
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Leon | |
| Bro velestradurel | Bro Montroulez | |
| Lec'hienn web | Ti-kêr | |
| Poblañsouriezh | ||
| Poblañs | 7 043 ann. (2009) | |
| Stankter | 306 ann./km² | |
| Douaroniezh | ||
| Kenurzhiennoù | ||
| Uhelderioù | krenn : m bihanañ 0 m — brasañ 57 m |
|
| Gorread | 23 km² | |
|
||
 |
||
Kastell-Paol zo ur gumun eus Bro-Leon, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh. Pennlec'h kanton Kastell-Paol eo.
Taolenn |
Brezhoneg [kemmañ]
- D'an 2 a viz Kerzu 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
- Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1978.
- E distro-skol 2009 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 20,9% eus bugale ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez [1].
- E distro-skol 2010 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 153 skoliad (21,4% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) [2].
Istor [kemmañ]
XVIIvet kantved [kemmañ]
- Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus "parrez ar Groaz" ( e Kastell bremañ), Guillaume Moul, menajer, hag un den anvet Péron (graet e veze Calais ha Saint Paul dioutañ ivez), goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz [3].
Dispac'h Gall [kemmañ]
- Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Corre, person, Kerebel, Branellec ha Grall, kureed [4].
Darvoudoù-sport a bep seurt [kemmañ]
- 28 a viz Mezheven 1974 : 1añ tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Brest ha Kastell-Paol ; trec'h eo Ercole Gualazzini (Italia).
Monumantoù ha traoù heverk [kemmañ]
-
Iliz-veur Kastell-Paol gwelet en he hed
-
Chapel Saint-Charles-Borromée
- Iliz-veur Kastell-Paol, an iliz-veur giz c’hotek Paol Aorelian, ur vazilikenn a eil renk a vez garaet anezhi ivez iliz ar C’hemenn da Varia, a voe war aspadennoù un iliz-veur roman eus an XIIvet kantved. Enni ez eus un nev heverk eus an XIIIvet kantved e maen-raz eus Caen, zo dibar pe dost e Breizh, hag ur c’heur e greunit eus ar XVvet kantved.
- Chapel Itron-Varia ar C'hreiz-kêr (XIVvet – XVvet kantved), a sav he c'horzenn betek 80 m pe dost, zo dezhi ar c'hloc'hdi uhelañ eus Breizh hag unan eus ar skouerioù kaerañ eus ar c'hloc'hdioù dantelezet. Gant he nouspet toull-penestr warn-ugent, an avel n'en deus ket a grog enni. Adsavet e voe goude tan-gwall 1375, gant un tisavour saoz, hervez kont.
- Kloc'hdi chapel Sant Jozef, warnañ ar bloaziad 1716, a zeu eus chapel-gouent an Ursulinezed, a oa un dek metr bennak pelloc'h gwechall. Amañ e oa bet kaset hag adsavet ar c'hloc'hdi, dezhañ 33 m uhelder, war chapel Ti Retredidi beleien an eskopti. Hounnezh, bet staliet e domani maner Kerguz, ouzhpznn 4 hektar dezhañ, a oa bet anvet Bel Air e-pad pell amzer, abalamour ma oa kaer ar gwel war ar mor alese. Ar chapel a dakveze d'ober lidoù kañv. Adkempennet e oa bet er bloavezhioù 70 ha kadorioù-kloz kaer he deus, un aoter bras-divent e marmor hag ur c'hantolor-skourret brav-meurbet hervez giz an Arz-kinklañ.
_1_Place_du_Petit-Clo%C3%AEtre_07.JPG)
- Ti ar Chalonied, ur bravig eus savouriezh an Azginivelezh, a voe savet gant ar chaloni Ricard war-dro 1530. Ur c'hloastr a gase ac'hann d'an iliz-veur. Setu perak e oa bet roet an anv "ar C'hloastr Bihan" d'ar blasenn a zisparti anezho. Kornioù tal an ti, kinklet gant ul leon hag un aerouant, zo aroueziet ganto e oa stag ar chaloni diazezer war un dro ouzh ar geoded (arouez Bro-Leon eo al leon) hag ouzh an iliz. An dourell zo enni ur viñs kaer-kenañ.
An ti a voe lakaet seziz warnañ e-pad an Dispac'h Bras hag a voe treuzfurmet e 1791, hag evit un dek bloavezh bennak, e skol vroadel an hidrografiezh ma veze stummet skolidi eus ar Verdeadureh Kenwerzh. Goude-se e voe perc'hennet gant e-leizh a dud lerc'h-ouzh-lerc'h, en o zouez ur marc'hadour gwin hag en doa engravet e anv ("Sou") war skoed-ardamez an talbenn. En ti, perc'hennet gant ar gumun, e vez degemeret ingal diskouezadegoù arz.
.JPG)
- En deroù e oa ar feunteun Lenn ar Gloar en anv an eskob kentañ, Sant-Paol, en dije benniget anezhi pa oa degouezhet e kêr er VIvet kantved. Morse n'eo bet gwelet o vont da hesk, ha pa vefe pennnadoù sec'hor bras.
Ar feunteun sakr a red an dour anezhi betek ar poull-kannañ zo e-kichen, zo ur c'hustod a-zioc'h dezhi gant un delwenn eus ar Werc'hez hag he Bugel e maen kersanton eus ar XVIvet kanvted. E-pad pell amzer e veze graet ur Pardon eno bep bloaz d'ar 15 a viz Eost/ Brudet eo evel feunteun bareañ : nammidi ha klañvourien a-leizh o dije adkavet ar pare alied dre skuilhañ an dour-se war o c'horf.
Straed ar Poulloù-kannañ zo bet, e-pad pell, unan eus hentoù pennañ ar gumun. Evit mont e kêr, e tremene an dud (hag ar rederigoù eus an XIXvet kantved) dre un hent kammigellek adalek ar C'hreiz-kêr evit en em gavout er straed-se. Ul lec'h-arsav evit ar c'hezeg-post oa al leti e-kichen.
Ar poulloù, a-raok talvezout da gannañ al lienaj-ti, a veze implijet evit gwennaat an neudennoù lin hag ivez evit naetaat kouraihoù kigerezhioù ru an Eskern (Rue aux Os/ egalleg deuet da vezañ /rue aux Eaux/ hiziv an deiz !).
- Adsavet e voe feunteun Sant-Rok e 1897 pa voe digoret an hent a gas eus ar Gar da Liorzh kastell ar Gernevez. Kinklet eo gant ardamezoù an tiegezh Budes : "en argant gant pin geoted, hebiaet gant div flourdilizenn en gul". Warni emañ ar ger-ardamez "Superis victoria faustis". N'eus delwenn sant ebet ken.
Soñj a zegas ar savaduig greunit e oa liammet strizh al lec'h, geuniek ha distro kër, ouzh anv sant Rok, gwarezer an dud klañv gant ar vosenn. Rak meur a wech e voe skoet kêr gant reuziadoù bosenn er Grennamzer. Ur "c'hlañvdi", da lavaret eo ur gêriadennig tiez-soul bihan, a roe bod d'an dud klañv gant ar vosenn, al lorgnez ha pariaed all evel ar "gakouzien" deuet eus Spagn a veze difennet outo ober micher all ebet estreget hini ar gordennerien. Ganto e veze gweet kerdin evit kieier ar chapelioù tro-dro ha rankout a raent ivez pourchas ar re graet evit... krougañ an dorfedourien.
Ur chapel Sant-Rok, kouezhet en he foull hiziv an deiz, a voe savet e 1632 er c'harter-se, anvet ivez ar "Vadalen", evit degemer pedennoù an dud klañv. Gwelet a reer ar chapel-se en diabell war livadur ar Rozera en iliz-veur.
-
Ti-gar Kastell-Paol e 1900
-
Champ de la Rive
-
Roc'h ar Ged (Enezennig Santez Anna)
-
Un takad artichaod e Kastell
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun [kemmañ]
| Bro | Niver a soudarded |
|---|---|
 Rouantelezh-Unanet |
1 (Morlu) |
| Hollad | 1 |
Martolod e oa. Mervel a reas e-pad an Eil Brezel Bed, d'an 29 a viz Du 1940 [5].
Douaroniezh [kemmañ]
Emdroadur ar boblañs 1962-2006 [kemmañ]
Niver a annezidi 
Melestradurezh [kemmañ]
Tud brudet [kemmañ]
Tud bet ganet eno [kemmañ]
- Paol Aorelian, sant brezhon
- Goulven, eskopti Leon
- Gérard Jaffrès, c'haner
- Armel Le Cleac'h, merdeer
- Gabriel Milin, skrivagner brezhonek, 3 a viz Gwengolo 1822
Tud bet marvet eno [kemmañ]
- Mari-Amis Pikard, kevrinourez vreton, 25 a viz Kerzu 1652.
Gevelliñ [kemmañ]
Notennoù ha daveoù [kemmañ]
- ↑ Ofis ar Brezhoneg
- ↑ Ofis ar Brezhoneg
- ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg)
- ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 47
- ↑ Commonwealth War Graves Commission
