Toloza

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask


Toloza
En nec'h, ar Bazacle ha ar pont Sant-Pêr, plasenn ar C'hapitol e-kreiz a-gleiz, ar Pont-Nevez gant iliz Notre-Dame de la Dalbade en dalenn ziwezhañ e-kreiz a-zehou, Kapitol Toloza en traoñ a-gleiz, eiladenn ar fuzeenn Ariane 5 en he ment natur er Cité de l'Espace en traoñ e-kreiz, ha bolz Mediaoueg José-Cabanis en traoñ a-zehou.
En nec'h, ar Bazacle ha ar pont Sant-Pêr, plasenn ar C'hapitol e-kreiz a-gleiz, ar Pont-Nevez gant iliz Notre-Dame de la Dalbade en dalenn ziwezhañ e-kreiz a-zehou, Kapitol Toloza en traoñ a-gleiz, eiladenn ar fuzeenn Ariane 5 en he ment natur er Cité de l'Espace en traoñ e-kreiz, ha bolz Mediaoueg José-Cabanis en traoñ a-zehou.
Ardamezioù
Anv okitanek Tolosa
Anv gallek (ofisiel) Toulouse
Bro Banniel Okitania Okitania
Melestradurezh
Riez Frañs Frañs
Rannvro Midi-Pyrénées
Departamant Garona-Uhel (prefeti)
Arondisamant Arondisamant Toloza (pennlec'h)
Kanton Pennlec'h pemzek kanton
Kod kumun 31555
Kod post 31000, 31100, 31200, 31300, 31400, 31500
Maer
Amzer gefridi
Jean-Luc Moudenc (Unvaniezh evit ul Luskad Poblel)
2014 - 2020
Etrekumuniezh Communauté urbaine de Toulouse Métropole
Lec'hienn web toulouse.fr
Poblañsouriezh
Poblañs 447 340 ann. (2011)
Stankter 3 781 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
43° 36′ 16″ Norzh
1° 26′ 38″ Reter
/ 43.604482, 1.443962
Uhelderioù bihanañ 115 m — brasañ 263 m
Gorread 118,30 km²
Lec'hiadur
France relief location map.jpg
Lec'hiañ ar gêr
Toloza
Map commune FR insee code 31555.png
Capitolium Toloza, an ti-kêr, gant bannieloù Okitania, Bro-C'hall, hag Europa

Toloza[1] (Tolosa [tuˈluzo]) en okitaneg,Toulouse e galleg), zo ur gêr vras eus Okitania, hiziv e Bro-C'hall, pa'z eo pennlec'h departamant gall an Haute-Garonne hag ar rannvro c'hall Midi-Pyrénées. Gant ar 437 100 a dud a oa o chom enni e 2005 e oa pevare kumun tudetañ Bro-C'hall. Met 891 000 a dud a ranker kontañ gant ar c'humunioù stok, ha 1 133 000 gant an trowardroioù.

Lesanvioù[kemmañ]

« La ville rose » (ar gêr roz) a vez graet anezhi, abalamour da liv an tier e kreiz-kêr, diwar ar brikez pri-poazh.
« Cité des violettes » (kêr ar melion) a vez graet anezhi ivez, ha gwechall e veze gounezet melion enni, ha roet e veze ur velionenn da briz da-geñver ar C'hoarioù.
Ar « Cité Mondine » (Ciutat Mondina en okitaneg) a zo bet graet anezhi ivez abalamour d'ar gonted a veze anvet Remont.

Istor[kemmañ]

Krennamzer[kemmañ]

Ar vosenn[kemmañ]

Ar vosenn a reas he reuz e Toloza meur a wezh:

  • e miz Ebrel 1348 e erruas ar c'hleñved e Toloza, etre 1348 ha 1330 e lazhas etre 15% ha 30% eus an annezidi [2] [3];
  • e 1506 e varvas 3 000 a dud [4];
  • e miz Here 1557;
  • adalek miz Eost 1628 betek 1633 (10 000 den marvet diwar an 30 000 annezad [5]) hag adalek miz Gouere 1652 betek 1653 [6] [7];
  • e 2014 e raer furchadegoù edan ar skolaj kozh Montalembert, kavet ez eus bezioù hollek eno a c'hellfe bout bezioù lod ag an dud bet marvet er prantad 1348-1350 [8].

XXvet kantved[kemmañ]

Brezel Spagn[kemmañ]

  • Repuidi spagnol a zeuas da Toloza; eno e voe graet sez ar PSOE hag an UGT en harlu e Carrièra del Taur (Straed an Tarv).

Eil brezel-bed[kemmañ]

  • Miliadoù a Doloziz a vanifestas a-enep da Renad Vichy d'ar 14 a viz Gouhere 1942.
  • Oberiant e voe ar Rezistañs e Toloza. E 1940 e teuas Pierre Dac da repuiñ en 42 Baloard d'Estrasborg araok gellet achap e miz Du 1941 evit mont betek Breizh-Veur. Harzet e voe ar c'horonal Pierre Cahuzac eno, kaset e voe da gamp-bac'h Buchenwald lec'h ma varvas [9] [10].
  • Emgannoù a voe etre ar Rezistañs hag an Alamaned pa voe ar re-mañ o kuitaat Toloza d'an 18 ha d'an 19 a viz Eost 1944.

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ]

Armerzh[kemmañ]

Douaroniezh[kemmañ]

Sturienn[kemmañ]

Sturienn kêr eo « Per Tolosa totjorn mai » (« Evit Toloza, muioc'h atav »).

Touristerezh[kemmañ]

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.

Emdroadur ar boblañs 1793-2011[kemmañ]


Melestradurezh[kemmañ]

Tud[kemmañ]

  • Jean Calas, kenwerzhour peotestant, bet lakaet da varv e 1762.

Gevelliñ[kemmañ]

Liammoù diavaez[kemmañ]

Dave ha notennoù[kemmañ]

  1. Geriadur Hemon-Huon, 1978
  2. chu-toulouse
  3. herodote.net
  4. ladepeche
  5. ladepeche
  6. Couleur Lauragais
  7. CHU-Toulouse
  8. ladepeche
  9. Le Lien, Niv. 14, lesamitiesdelaresistance.fr
  10. saint-cyr.org Promotion du Maroc

Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.