Juluan Maner

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
an Tad Juluan Maner
« Le P. Maunoir obtient miraculeusement le don de la langue bretonne. » en Iliz-Veur Sant-Kaourintin Kemper.

Juluan Maner, ganet d'ar 1 a viz Here 1606 e Sant-Jord-Restembaod, e Breizh, er biz da eskopti Roazhon (en Il-ha-Gwilun a-vremañ), war harzoù Normandi, hag aet da Anaon d'an 28 a viz Genver 1683 e Plevin, e Kerne (hiziv en Aodoù-an-Arvor, a oa ur beleg ha geriadurour brezhoneg.

Mont a reas war e studi da skolaj an Tadoù Jezuisted, da Roazhon, adalek 1621. Alese ez eas da leandi Saint-Germain, e Pariz, ma reas e leoù kentañ e 1627. Kenderc'hel a reas e studioù e La Flèche ha goude-se e skolaj Kemper e 1630. Eno e stagas da zeskiñ brezhoneg, met kontañ a reer en dije desket ar yezh, dre vurzhud, en un nozvezh, e 1631, e chapel Ti Mamm Doue e Kerfeunteun, ur barrez sko ouzh Kemper.

D'ar mare-se ivez e tarempredas Mikael an Noblez a oa o chom e Douarnenez hag e reas e vennozh da vont da brezeg dre Vreizh.

Mont a reas an Tad Maner da Deurgn ha da v-Bourges da beurechuiñ e studioù. Beleget e voe e 1637 ha distreiñ a reas da Gemper e 1640. Neuze e krogas da visioniñ tro-dro da Gemper, o vont alies da eskoptioù all : Leon, Treger, Gwened, Sant-Brieg. Kregiñ a reas gant e vision kentañ e 1641, e Douarnenez. A-hed e vuhez, betek e varv e 1683, ez eas dre Vreizh a-bezh da brezeg an aviel. Heverk e oa misionoù an Tad Maner gant o zaolennoù, implijet ivez gant Mikael an Noblez evit displegañ ar Skritur sakr d'an dud gant skeudennoù eeun, gant o c'hantikoù, ha gant ur brosesion vras evit klozañ ar mision. Kantikoù e-leizh a savas an tad Maner, rak ar pep gwellañ e oa, hervezañ, evit kenteliañ an dud. Tremen 400 mision a zo lakaet war e anv.

Sevel a reas a-du gant Charles d'Albert d'Ailly (dug a Chaulnes), karget da lakaat an urzh da ren en-dro goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz, er bloaz 1675. Prezeg a rae ar sentidigezh hag ar sujidigezh d'an dud, koulz war ar maez hag e kêr.

E oberennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

An Tad Maner eo a grogas da skrivañ brezhoneg evel ma veze komzet. Da lavarout eo e krogas da skrivañ ar c'hemmadurioù na vezent ket skrivet araozañ e krennvrezhoneg. Eñ an hini eo a ijinas al lizherenn c'h, a vo adkemeret e skritur ofisiel anvioù-lec'hioù (evel Kimerc'h) pe anvioù-tud (Falc'hun).

Ouzhpenn ar c'hantikoù hag ar skridoù relijiel skrivet gantañ, en deus lezet war e lerc'h ul levr anvet Le Sacré-Collège de Jésus, ul levr katekiz e brezhoneg, ennañ ouzhpenn ur yezhadur hag ur geriadur galleg-brezhoneg, embannet e 1659.

Goude e varv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Lakaet e oa bet da wenvidig gant ar Pab Pi XII, d'an 20 a viz Mae 1951.

Lennadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Le Sacré-Collège de Jésus (katekiz en brezhoneg, gant geriadur, yezhadur)
  • La Vie de Michel Le Nobletz
  • Vie de Père Bernard
  • Missions en Bretagne,(1631-1650)
  • Les Dictionnaires Français-Breton et Breton-Français Du R - P - Julien Maunoir, 1659 [1]
  • En 1671 ec'h embannas Templ consacret dar passion Jesus-Christ batisset gant ar Speret glan er galon ar Christen devot
  • An Abrege eus an Doctrin christen .., dastumad pedennoù

.

Kantikoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • En 1641 ec'h embannas ul levr kantikoù.
  • En 1678 e teuas ar 15vet embannadur a zindan ar wask: Canticou spirituel hac instrutionou profitable evit disqui an hent da vont dar Barados. Composed gant an Tat Julian Maner Religius eus ar Gompagnunez Iesus, corriget ganta a nevez en Edition pemzegvet man. Ur skouerenn eus embannadur 1686 zo e Bibliothèque nationale Bro-C'hall e Pariz[1].

Gwerzhet e veze al levrioù gant Guillaume Yvonnic, a veze gantañ pa brezege[2].

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b86120755/f7.image; 192 bajenn zo d'al levr
  2. Gwennole ar Menn, "Le père Julien Maunoir (1606-1683) et la langue bretonne", Bulletin de la Société archéologique du Finistère, tome CXIII, 1984