Youenn Drezen

Diwar Wikipedia, an holloueziadur digor

Mont da : merdeiñ, klask

Youenn Drezen, Yves Le Drezen e anv ofisiel, bet ganet e 1899 à Pont-'n-Abad ha aet da anaon e 1972 en Oriant, alias Corentin Cariou peotramant Tin Gariou, zo bet skrivagner ha kazetenner.


Taolenn

[kemmañ] Buhez

[kemmañ] Yaouankiz

Ganet eo bet en un tiegezh paour eus ar Vro-Vigoudenn. E dad, un toer eus Ploeur, aet da anaon e 1911, a lezas eizh bugel da vagañ gant e intañvez yaouank, Marie-Corentine Kariou, eus Sant-Yann-Drolimon. Skoliet e oa bet e skol gristen Sant-Gabriel kreiskêr. Merzet e voe Youenn Drezen e-touez ar skolidi all gant an tad Sambille evit mont da visioner hag ez eas d'ar c'hloerdi da Euskadi hag e Kastilha[1]. Kejañ a reas eno, e skol beleien Ondarribia, gant Jakez Riou e genvroad ha gant al leonad Jakez Kerrien. E-keit ha ma oant da vat o studiañ ar relijion, al lennegezh hag ar skiantoù e addizolojont yezh o c'havell a-drugarez d'ur beleg a roas dezho skouerennoù levrioù brezhoneg, en o zouez ar Barzhaz Breizh. Sevel a reont skridoù brezhoneg awenet gant o stummadur lennegel ha dizoleiñ brezhoneg an eil egile . Goude bezañ kuitaet ar c'hloerdi e ra anaoudegezh, p'emañ oc'h ober e goñje e Roazhon, pennoù Unvaniezh Yaouankiz Breiz a oa o paouez embann er gazetenn Breiz atao pennadoù ma embannent o broadelouriezh.

[kemmañ] Kazetenner

E-keit ha ma oa kazetenner, adalek 1924, e kenlabour gant meur a gazetenn ha radio an eil war-lerc'h eben evel ar Courrier du Finistère, Gwalarn Roparz Hemon, Ouest-Éclair. E 1924 e teuas da vezañ kazetenner er Courrier du Finistère hag e laka tuta e vignon Jakez Riou. Kemer a reas perzh e Kendalc'h hollgeltiek Kemper e 1924, gant Frañsez Debeauvais, Yann Sohier, Jakez Riou, Abeozen, Marsel Guieysse, dindan paeroniezh Breiz Atao. Skrivañ a ra pennadoù evit Gwalarn, ar gelaouenn lennegel krouet e 1922 gant Roparz Hemon ha Mordrel, hag embann a ra enni troidigezhioù diwar ar spagnoleg ("Ar vuhez a zo un huñvre" gant Calderón), an henc'hresianeg (Aesc'hulos) ha barzhonegoù evel "Nozvez arkus e beg an enezenn" skrivet e koun Jakez Riou e 1938 ha kempennet e 1960 (Al Liamm, n°151).


Adalek 1934 e skriv pennadoù evit ar gelaouenn Stur, ur wech an amzer[2].


[kemmañ] Skrivagner

E miz Meurzh 1925 e tro e brezhoneg oberennoù klasel, en o zouez daou bezh-c'hoari gant Aeschulos. Kenderc'hel a ra war un dro e esped skrivagner gant : un oberenn builh gant barzhonegoù, romantoù, danevelloù ha pezhioù-c'hoari skrivet e brezhoneg. Lod eus e romantoù zo bet troet e galleg (gantañ pe gant e vignon Pêr Jakez Heliaz). Bet eo unan eus ar gwellañ skrivagnerien vrezhonek. Ezel eo eus strollad ar Seiz Breur.

Treiñ a ra levrioù evit ar vugale, embannet gant Gwalarn, a veze ingalet digoust er skolioù d'ar vugale o doa kemeret perzh e kenstrivadegoù skrivañ e brezhoneg. Da skouer, oberennoù Beatrix Potter evel Per ar c'honikl pe Priñsezig an dour, skrivet ha skeudennaouet gant G. H. Rotman.

[kemmañ] Eil brezel bed

Skrivañ a reas evit L'Heure bretonne, kazetenn Strollad Broadel Breizh, bep sizhun dindan an anv-pluenn Tin Gariou (anv e dad-kozh a-berzh e vamm : Kaourintin Gariou)hag e Galv (renet gant Herri Le Helloco). Kenlabourat a reas er c'hronik "Ar seizh avel" e La Bretagne, renet ant Yann Fouere. E 1941 embann ar c'hentañ romant hir e brezhoneg, Itron Varia Garmez a zanevell darvoudoù a vije bet c'hoarvezet e Pont-'n-Abad.

Adalek miz Here 1940 e labour evit Radio Roazhon Breizh dindan renerezh J. Trécan[3]. Skrivañ a ra pezhioù-c'hoari evit ar radio hag e enroll pennadoù-kaoz evitañ.

Eus 1943 da 1944 e teu da vezañ rener ar gazetenn divyezhek Arvor[4] hag e ra anezhi ar c'hentañ kazetenn sizhuniek e brezhoneg penn-da-benn. Skrivañ a reas en hevelep kazetenn pennadoù enep-amerikan diwar-benn bombezadegoù Naoned a zo a-unan gant soñj ul lodenn eus an dud a c'houzañv anezhe. Kavout a reer ivez pennadoù enepyuzev diwar e bluenn[5].

Harzet e oa bet e 1944 met lezet e oa bet da vont goude un nebeud mizioù goude ur c'hemenn-didammall. Sikouret e voe d'ar c'houlz-se gant Kreston ha Marcel Cachin [6].

[kemmañ] Goude ar brezel

Mont a ra da vevañ d'an Naoned e-lec'h ma talc'h un ostaleri hep paouez da skrivañ evit Al Liamm. Echuiñ a ra neuze da skrivañ romant e yaouankiz paour er Vro-Vigoudenn : Skol Louarn Veïg Trebern (embannet etre 1972 ha 1973) war atiz Ronan Huon. Mervel a reas en Oriant e 1972.

[kemmañ] Oberennoù

[kemmañ] Romantoù ha danevelloù

  • "Mintin Glas", danevell, Gwalarn, Brest, 1927.
  • Priñsezig an dour skrivet gant G. H. Rotman. (levriou ar Vugalé). 1927
  • Per ar c'honikl. (levriou ar Vugalé). Savet e Saozneg gant Beatrix Potter lakaet e brezoneg gant Y. Drezen., Gwalarn, Brest, 1928
  • An dour en-dro d'an inizi. Youenn Drezen. (embannet war niv. 42 Gwalarn, 1932. Skrid echuet e 1931. Adembannet gant Al Liamm e 1972 gant kemmadennoù degaset gant an aozer).
  • Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, La Baule 1941. Skrid bet echuet e Kerzu 1936. Adembannet gant Al Liamm e 1977, gant ur c'heriaoueg en dibenn. Troet e galleg gant an aozer dindan an titl Notre dame bigoudenn, rakger gant Jean Merrien, Denoël, 1943.
  • Kan da Gornog, skeudennaouet gant René-Yves Creston.
  • "Sizhun ar Breur Arturo", danevell. Al Liamm niv. 14, e 1949
  • Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, Brest,1971
  • Skol Louarn Veïg Trebern,romant e teir levrenn, rakger gant P.-J. Hélias. Al Liamm, 1972-1974. Troet e galleg gant an aozer ha Pêr Jakez Heliaz: L'ecole du Renard. Éditions Jean Piccollec, Pariz, 1986.


[kemmañ] C'hoariva

  • Prometheus ereet – Ar Bersed (c'hoariva). troet diwar gresianeg Aesc'hulos gant Y. Drezen, Gwalarn, Brest, 1928, 130 p.
  • Karr-kañv an Aotrou Maer. Y. Drezen. Moul. Kreizker. Roazhon. 1943.
  • Youenn Vras hag e leue. Skrid ha skeudenn, Naoned, 1947, skeudenaouet gant Bourlaouen, Frañsez Kervella, R.-Y. Kreston, Xavier de Langlais, ha Pierre Péron.
  • Danevelloù. Y. Drezen, Brenniger, M. Baudu, J. Priel, J.-L. Dey, R. ar C’halan, M. Noguti, K. Kedez, R. Hemon, H. Denez, M. ar Briz, Y. Ezel, T. Huon, Gw. Denez. Dastumad Skrid. Mouladurioù Hor Yezh. 1985.
  • Dogan. Jakez Riou. Skrid ha skeudenn, 1943. Raklavar gant Y. Drezen


[kemmañ] Pennadoù kazetennoù

  • "Al lennegez en Emzao Katalonia". Y. Drezen. Gwalarn 13. 1928.
  • "Ar vuhez a zo un huñvre". Calderon. troet gant Y. Drezen. Gwalarn. 18, 1929.
  • "Nozvez Arkuz e Beg an Enezenn". Y. Drezen. Gwalarn 121. 1938.
  • "Skrilh an Oaled". Y. Drezen. Skol n. 63.
  • Youenn Drezen kelaouenner I/Arvor. Mouladurioù Hor Yezh. 1986.
  • Youenn Drezen kelaouenner II/Gwalarn. Mouladurioù Hor Yezh. 1986
  • Youenn Drezen kelaouenner III/L'Heure Bretonne. Mouladurioù Hor Yezh. Levrenn 1 e 1989 ha levrenn 2 e 1991.


[kemmañ] Levlennadur

  • F. Favereau, Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, Montroulez, 2003, levrenn II, pp 380-405

[kemmañ] Notennoù

  1. ↑ F. Favereau, Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, Montroulez, 2003, levrenn II/380
  2. ↑ F. Favereau, Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, Montroulez, 2003, levrenn II/384
  3. ↑ R. Calvez, La radio en langue bretonne, Roazhon 2000, p. 158
  4. ↑ R. Calvez, La radio en langue bretonne, Roazhon 2000, p. 158
  5. ↑ F. Favereau, Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, Montroulez, 2003, levrenn II/386
  6. ↑ F. Favereau, Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, Montroulez, 2003, levrenn II/387

[kemmañ] Liammoù diavaez

Adtapet diwar "http://br.wikipedia.org/wiki/Youenn_Drezen"
E yezhoù all