Kasenn

Labour zo d'ober c'hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc'h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.

All the world's currents on a continuos ocean map

Pa vez kas gant an dour war gorre un dolzennad dour pe en donder ez eus ur gasenn (-dour); Er mor ez eus kasennoù(-mor) bras ha bihan. Implijet e vez koulz hag e ledennadoù dour hag en dourredennoù ivez. Dre ar c'hasennoù e vez tennet gremm diwar implij ar milinoù (war ar stêrioù hag an aberioù) pe ar stankelloù dourdredan. Klask a reer sevel milinoù-dour e foñs ar mor evit tapout energiezh ar c'hasennoù don. Sell ouzh Energiezh kasennoù-mor.

Implijet e vez dre astenn ivez evit ar pez a gas an dud d'ober evel ar re all (oberoù, soñjoù, gizioù) ha dre geñveriañ evit ur steudad tud o vont war an hevelep tu e kreiz tud all.

Kasennoù-mor bras

Ouzhpenn meur a gasenn-vor lec'hel, darn anezho dindan levezon ar mare (tre ha lañv), ez eus kasennoù o redek er meurvorioù war gehedoù divent. Ur pouez bras od eus e buhez an dud hag en armerzh p'o deus ul levezon war an hin ha war ar beskerezh.
Kasenn ar Gulf Stream a zegas un hin tommoc'h e Gwalarn Europa hag ar c'hasennoù yen ha tomm a ya da gejañ e Perou hag e Japan a zo lec'h ma kav ar bigi-pesketa pesked dre gementadoù bras.
Dre diforc'hioù etre temperadurioù an dour mor ha diforc'hioù sallidigezh ennañ e vez kaset ar c'hasennoù bras da redek. Erfin, gremm an Heol ha lusk an Douar a zo an orinoù pennañ.
Pa kostez vez gant ahel an Douar e-keñver an Heol e kouezh nebeutoc'h a gremm war ar pennoù-ahel Norzh ha Su eget war gouriz ar c'heheder (etre an trovanoù) ken e resev an takad etretrovanel kement gremm ha peb all eus ar blanedenn.
Evit kaout ur c'hempouez etre kementadoù gwrez e ya an aergelc'h hag ar meurvorioù da fiñvaat ha diouzh-se e teu daou seurt a gasennoù :

• kasennoù gorre broudet gant an diforc'hioù gwrez hag ivez an avelioù, an holl dindan levezon nerzh Coriolis
• kasennoù don broudet an diforc'hioù temperadurioù a vez kavet eus ul ledred d'un all ken ez eus diforc'hioù sallidigezh a gas an dour yenoc'h ha nebeutoc'h sall da grouiñ ur gasenn don.

Kasennoù e morioù ar bed

Meurvor Arktika

• Kasenn Greunland ar Reter
• Kasenn Norvegia

Meurvor Atlantel

• Gulf Stream (= Kasenn ar Pleg-mor)
• Kasenn ar Casquets
• Kasenn ar Fromveur (gwalarn Breizh)
• Kasenn al Labrador (Kornôg Kanada)
• Kasenn Atlantel Norzh
• Kasenn an Antilhez
• Kasenn ar C'haraib
• Kasenn Brazil
• Kasenn an Inizi Maloù
• Kasenn ar C'hab Horn
• Kasenn an Inizi Canarias
• Kasenn Ginea
• Kasen Angola
• Kasenn Venguela (Merwent Afrika)
• Kasenn Norzh Brazil
• Kasenn Norzh ar C'heheder
• Kasenn Portugal
• Kasenn Atlantel Su
• Kasenn Su ar C'heheder
• Spitzbergen Current
• West Greenland Current
• West Wind Drift

Meurvor Hasbask

• Kasenn Alaska
• Kasenn Humbolt (Kasenn Perou)
• Kouro-Chivo
• Oya-Chivo
• Kasenn Aleutia
• Kasenn Kalifornia
• Kasenn Kamchatka
• Kasenn Mindanao
• Kasenn Norzh ar C'heheder
• Enepkasenn ar C'heheder
• Cromwell current (a deep current)
• Kasenn Aostralia ar Reter
• Kasenn Norzh ar Meurvor Habask
• Kasenn Su ar C'heheder

Meurvor Indez

• Kasenn ar Pikernioù
• Kasenn Madagascar ar Reter
• Enepkasenn ar C'heheder
• Kasenn Indonezia
• Kasenn Leeuwin
• Kasenn Madagascar
• Kasenn Mozambik
• Kasenn Somalia
• Enepkasenn Australian ar Su
• Kasenn Su ar c'heheder
• Kasenn monson Indez
• Kasenn Aostralia ar C'hornôg
• Kasenn an avel gornôg

Meurvor ar Su

• Kasenn trobolel Antarktika
• Kasenn-dro Weddell

Sell ivez

• Kas hidrotermel
• Kas termohalenel
• Energiezh diwar gasennoù-mor

Liammoù diavaez

• RSMAS Kasennoù gorre
• Program evezhiañ kasennoù-mor aod