Chicago

Labour zo d'ober c'hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc'h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.

Skeudenn kemeret gant ul loarell eus Chicago

Chicago a zo ur gêr eus Stadoù-Unanet Amerika, en Illinois. An trede brasañ kêr eus ar vro eo gant 2 707 120 a annezidi e 2011, hag 8 711 000 a dud gant ar bannlevioù. Emañ lec'hiet e norzh ar Stadoù-Unanet, er reter d'ar stêr Mississippi.

Geografiezh

Willis Tower

Chicago eo an trede kêr vrasañ er Stadoù-Unanet hag ur penn-ahel ekonomikel pouezus. Ur mor a dourioù uhel a ziskouez ar Cental Business District (CBD), pe karter an aferioù. Tri eus tourioù uhel Chikago a zo e-touesk 20 tour uhelañ er bed : An John Hancock Center (344 metrad uhelder, an Aon Center (346 metrad uhelder) hag ar Willis Tower (442 metrad uhelder). Chicago a en em led war 47 km war mervent ribl ar stêr eus al lenn Michigan. A gêr a zo anvet windy city (kêr an avelioù) abalamour ma ‘z eus avelioù kreñv a-hed ar bloavezh.

Ekonomiezh

Trede kêr vrasañ ar Stadoù-Unanet goude New York ha Los Angeles, Chicago a zo ar greizenn trenoù gentañ. Kalz a genwerzh a vez graet, ur penn-ahel industriet pouezus eo (govelerezh, metalouriezh, kimiezh, moullañ, agrovouedel, elektronek, hag all) hag unan eus ar marc’hadoù bedel brasañ e-keñver hedoù ha chatal.

Chicago a zo rannet e tri c’harter bras: an norzh (kentoc’h tiez ha tourioù evit lojañ), ar c’hornôg (lodenn greantelaet) hag ar su (karterioù evit lojañ). Bez ‘z eus ivez ar c’hreiz kêr, the loop (ar c’helc’h). War-bouez un nebeud kilometradoù aod riblet gant greanterezhioù, tost tout an aodoù a zo implijet evit an amzer vak (mirdioù, aodoù ha gourliorzhoù). Savadur an tour-uhel amerikan kentañ e 1885, en deus merket ganedigezh skol Chicago, an dudennoù skouerius o vezañ Louis Sullivan, William Baron Jenney, Daniel H. Burnham, Frank Lloyd Wright ha Mies van der Rohe. Ar Sears Towers, 110 estaj, a zo bet e-pad pell an tour brasañ er bed, a-raok bezañ dibaseet gant tourioù Petronas (452 metrad uhelder) e Kuala Lumpur.

Sevenadur

Ar field museum

Mirdioù bras a zo e Chicago, an Art Institute of Chicago (1879) da skouer, unan eus mirdioù amerikan pouezusañ en arzoù-kaer, pe c’hoazh, ar Field Museum of Natural History (skiantoù naturel ha skiantoù ar vuhez diwar-benn an den). Laz-seniñ simfoniek Chicago, krouet e 1891, a zo anavezet e-giz unan eus ar re wellañ er bed. Ar gêr eo kêr-benn ar blues: eus stadoù ar su e oa deuet kalz a sonerien evit klask muioc’h a arvesterien.

Istor

E 1673, an ergerzhourien c’hall Jacques Marquette ha Louis Jolliet a zizoloas an dachenn e-lec’h m’emañ Chicago staliet bremañ, ur c’hantved a-raok ma krogfe an dud da erruout evit staliañ ar gêr. E 1848, gant kleuzadenn kanol an Illinois ha gant donedigezh an hentoù houarn a aotren brasadenn ar gêriadenn setu perak e teuas kalz a dud da staliañ o zi. E-kerzh ar berzh (1919-1933), Chicago a zeuas da vezañ brudet gant al laerien hag al lazherien, Al Capone o vezañ an hini anevezetañ. E-pad ar bloavezhioù diwezhañ, kalz a labourioù a zo bet graet evit adnevesaat karterioù' zo.

Gevellerezh

Gevellet eo Chicago gant eizh kêr war-ugent. Kalz anezho a zo, evel Chicago, eil kêr o bro. Ul lodenn all zo kêrioù pennañ o bro, met ez eus deuet diouto kalz divroidi da Chicago.

Kêr	Bro	abaoe	Kêr	Bro	abaoe	Kêr	Bro	abaoe
Accra	Ghana	1989	Amman	Jordania	2004	Aten	Gres	1997
Beograd	Serbia	2005	Birmingham	Bro-Saoz	1993	Bogotá	Bolivia	2009
Busan	Republik Korea	2007	Casablanca	Maroko	1982	Delhi	India	2001
Durban	Suafrika	1997	Gaillimh	Iwerzhon	1997	Göteborg	Sveden	1987
Hamburg	Alamagn	1994	Kyiv	Ukraina	1991	Lahore	Pakistan	2007
Lüzern	Suis	1998	Kêr-Vec'hiko	Mec'hiko	1973	Milano	Italia	1973
Moskov	Rusia	1997	Osaka	Japan	1973	Pariz	Frañs	1996
Petah Tikva	Israel	1994	Praha	Tchekia	1990	Shanghai	Sina	1985
Shenyang	Sina	1985	Toronto	Kanada	1991	Vilnius	Lituania	1993
Varsovia	Polonia	1960

Liammoù diavaez

• (en) Lec'hienn ofisiel