Ar Releg-Kerhuon
(Adkaset eus Releg-Kerhuon)
| Ar Releg-Kerhuon | ||
|---|---|---|
 Ar Releg gwelet eus Plougastell. | ||
| ||
| Anv gallek (ofisiel) | Le Relecq-Kerhuon | |
| Bro istorel |  Bro-Leon
| |
| Melestradurezh | ||
| Departamant | Penn-ar-Bed | |
| Arondisamant | Brest | |
| Kanton | Gwipavaz | |
| Kod kumun | 29235 | |
| Kod post | 29480 | |
| Maer Amzer gefridi | Laurent Péron 2020-2026 | |
| Etrekumuniezh | Brest Meurgêr ar Mor | |
| Bro velestradurel | Bro Brest | |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr | |
| Poblañsouriezh | ||
| Poblañs | 11 897 ann. (2023)[1] | |
| Stankter | 1 850 ann./km² | |
| Douaroniezh | ||
| Daveennoù lec'hiañ | ||
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 145 m | |
| Gorread | 6,43 km² | |
|
||
kemmañ  |
||
Ar Releg-Kerhuon a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Leon hag e departamant Penn-ar-Bed. A-wechoùigoù e vez graet gant an anv "Kerc'horr" evit ober anv eus ar gumun, gant tud eus an diavaez, met e gwirionez ez eo Kerc'horr ur rannig hepken eus ar gumun, hag evel ma oant pesketaerien e oant brudet en diavaez eus ar gumun.
Brezhoneg
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Ya d'ar brezhoneg
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- D’an 2 a viz Gwengolo 2005 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
Deskadurezh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Er Releg emañ ar skolaj kentañ zo bet digoret gant Diwan. E Gwengolo 2012 e oa 172 skolajiad ennañ (23,6% eus skolajidi ar gumun)[2].
- E distro-skol 2024 e oa enskrivet 119 skoliad e Diwan hag klasoù divyezhek publik ar gumun (10,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[3]
Istor
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- 1869: krouet ar barrez distag diouzh parrez katolik Gwipavaz.
- 1885: skoet e voe an dud gant ar c'holera.
- 1896: krouet ar gumun diwar ul lodenn eus hini Gwipavaz.
- Mervel a reas 123 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,81% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911[4].
- Fuzuilhet e voe ur milour bet ganet er gumun gant al lu gall d'ar 5 a viz Ebrel 1915.
- Mervel a reas 21 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel[5].
- D'ar 5 a viz Gouere 1941 e kouezhas un nijerez Whitley marilhet V Z6741 R1442 ha kodet MH-? eus ar 51st Squadron eus ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) er Releg-Kerhuon; lazhet e voe he fevar nijour, douaret int e Bered Kerfaotraz e Brest, ne voe ket kavet ar re all[6].
- Lazhet e voe 26 den nann-soudard d’ar 7 a viz Gouhere 1941 pa voe bombezet ar gumun gant ar aerlu ar Rouantelezh-Unanet[7].
Monumantoù ha traoù heverk
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Iliz katolik Itron Varia ar Releg (1895-1898) - Delwenn Itron Varia ar Releg (17vet kantved).
- Maner ha Chapel Losulien (16vet kantved).
- Kalvar Pennarstread (1661).
- Pont-meur an hent-houarn e Kerhuon (1863-1865).
- Pont Albert-Louppe savet e 1925-1930.
- Pont an Hirwazh.
- Ur c'houblad delwennoù kouerien leonat gant René Quillivic e penn ar pont Albert-Louppe (1930).
Douaroniezh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- War lez ar stêr Elorn emañ ar Releg-Kerhuon.
Emdroadur ar boblañs abaoe 1962
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Niver a annezidi
Melestradurezh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Tud
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Rosalie Léon, ur vatezh aet da zimeziñ gant ur priñs rusian (1832-1886).
- François Penvern, soudard en 3 Rujumant Troadegiezh,fuzuilhet gant al lu gall e-doug ar Brezel-bed kentañ d'ar 5 a viz Ebrel 1915, en ul lec'h anvet "Le Rendez-vous de Chasse" e Koad Hesse en Aubréville, er Meuse (Bro-C'hall)[8].
- Émile Zédé, besamiral, ganet d'an 23 a viz Genver 1827, prefed ar mor e Brest etre 1888 ha 1892, marvet d'an 13 a viz Mae 1900 er Petit-Cosquer (maner ar Gué Fleuri). Kemeret en deus perzh e brezel Krimea hag e Eil Brezel Dizalc'hiezh Italia. Komandant lejion a enor Bro-C'hall eo bet[9]. Douaret e Brest.
- Léopold Maissin (1854-1937), liesteknikian, greantour, rener poultrerezh ar Vilin-Wenn, politikour, betmaer Ar Releg-Kerhuon.
- Camille Vallaux, douaroniour, kelenenner e lise Janson-de-Sailly, difenner ar skol laik. Ganet e 1870 e Loir-et-Cher, tremenet en deus e retred e Ty Dreo er Releg-Kerhuon lec'h ma varvas e 1945.
- Amiral Georges Thierry d'Argenlieu, ganet e Brest d'ar 7 a viz Eost 1889, marvet d'ar 7 a viz Gwengolo 1964 er c'harmel er Releg-Kerhuon.
- Pierre Saliou, marc'hhouarner ganet er Releg-Kerhuon d'an 22 a viz Kerzu 1903.
- Jean Olié (1904-2003), ofiser en tirlu gall.
- Jacques Fitamant (1905-1980), isofiser en Eil Rannarme Hobregonet, kompagnun an Dieubidigezh.
- Xavier Langlois (1911-1944), komandant batailhon bale nv 1[10].
- Henri Beaugé-Berubé, ganet e 1920 ha marvet e 2015, stourmer er Frañs Dieub, kompagnun an Dieubidigezh.
- Jacques Lebreton, ganet e 1922 ha marvet e 2006, lesanv Jacques Beaugé eus maner Lossulien, stourmer er Frañs Dieub, skrivagner, breur Henri Beaugé-Bérubé.
Gevelliñ
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]| Bro | Kêr | Abaoe |
|---|---|---|
 Kernev-Veur
|
Bosvenegh | 1979 |
Liammoù diavaez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Notennoù ha daveoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
- ↑ Ofis ar Brezhoneg
- ↑ Ofis ar Brezhoneg
- ↑ Memorial Genweb
- ↑ Memorial Genweb
- ↑ Pertes RAF Finistère
- ↑ Memorial Genweb
- ↑ Mémoires des hommes, lec'hienn ministrerezh an difenn
- ↑ L'Ouest-Éclair : journal quotidien d'informations, politique, littéraire, commercial e Gallica, 1900-05-15
- ↑ Xavier LANGLOIS | L'Ordre de la Libération et son Musée e www.ordredelaliberation.fr