Poseidon

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Delwenn Poseidon e porzh Kopenhagen.

Poseidon (Ποσειδῶν / Poseidỗn e gregach) eo anv doue ar Mor e relijion Hellaz kozh. Kevatal eo Neptunus dezhañ e mitologiezh ar Romaned.

Karantezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dimezet eo gant Amfitrite, met meur a zoueez all en deus karet, evel Demeter, pe euzhviled evel Medousa.

Ar vojenn[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Doue Artemision, delwenn arem eus an henamzer a ziskouez Poseidon marteze, Vvet kantved kt JK, Mirdi broadel arkeologiezh Aten.

An doue Kronos e oa e dad hag an doueez Rea e vamm. Breur eo da Zeus ha Haides.

Pa voe ganet e voe debret gant e dad Kronos, evel gant e vreudeur hag e c'hoarezed, met ganet e voe en-dro dre un dro-widre ijinet gant e vreur Zeus[1]. Hervez un hengoun all danevellet gant Diodoros Sikilia[2] e vije deuet a-benn Rea da guzhat e c'hanedigezh da Gronos hag he dije fiziet anezhañ e kuzh d'an Okeanidenn Kafeira, merc'h Okeanos, ha da Delc'hined Enez Rodos, a reas war e dro e-doug e vugaleaj. Goude bezañ roet an dorn da Zeus e-pad e emgann a-enep an Ditaned e resevas, da-geñver rannidigezh ar bed, rouantelezh bed an dour mor, war-bouez domani kozh e eontr Okeanos, avat, a roas dezhañ e verc'h pe e verc'h-vihan Amfitrite da wreg.

Da gustum e vez diskouezet gant e dridant pe e garr, a dalvez dezhañ da nijal war-c'horre an dourioù, ambrouget gant euzhviled mor. Er mor e vez o chom, met mont a ra betek an Olympos a-wezhioù, evit bodadeg an doueed.

Dimezet eo da Amfitrite ha tri bugel en deus bet diganti : Triton, Benthesikyme, Rode (e lod eus an hengounioù danevellet gant Diodoros Sikilia ez eo homañ ziwezhañ ar verc'h en deus bet digant Halia, c'hoar an Delc'hined).

Bugale all en deus bet avat digant doueezed pe maouezed arall.

E vugale[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Andrea Doria, amiral Republik Genova, eo Poseidon amañ en un daolenn livet gant Agnelo Broncino.

Tad sperius e oa, hag un toullad mat a vugale a engehentas:

Kontet eo da vezañ tad meur a euzhvil mor, evel Glaokos, gant an nimfenn Nais pe ar Bleiadenn Alkyone, Proteüs, gant an Nereidenn Fenike, ha kement zo[7]... Hesiodos a ra anezhañ ivez tad an nimfenn Kymopoleia a zo dimezet hervezañ gant an Hekatonc'hir Briareos evit trugarekaat anezhañ da vezañ stourmet gant an doueed e-pad an Ditanomakiezh[8], met ne veneg ket anv mamm honnezh neblec'h.

Skrapat a ra ivez Pelops, ur paotr yaouank, a gas betek Olympos, evel m'en doa graet Zeus kentoc'h gant Ganymedes.

Darvoudoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Kemer a ra perzh en darvoudoù e meur a vojenn :

  • Kastizet eo Poseidon hag Apollon evit bezañ irienet a-enep da Zeus, ha kondaonet da labourat evit Laomedon, roue Troia. Sevel a ra evit ar geoded mogerioù ramzel met ur wezh echu ar savadur e nac'h Laomedon paeañ d'an doueed ar priz a oa lakaet. Droug ennañ e kas Poseidon un euzhvil mor a-enep ar geoded ha reuz a ra war an aodoù kent bezañ lazhet gant Herakles.
  • Sevel a ra tabut etre Poseidon hag Athena o klask piv a vefe perc'henn war an Attika, Bro Aten. Skeiñ a ra Poseidon ouzh leur an Akropolis gant e dridant, hag e tarzh ur vammenn dour sall dioutañ (pe ar marc'h Skyfios, hervez tud all). Diouzh e du e kinnig Atena un olivezenn d'ar geoded. Kekrops, roue Aten, a gav talvoudusoc'h prof an doueez hag e ouestl ar geoded dezhañ.
  • Brud en deus da vezañ krouet ar marc'h kentañ, pe en Aten, pe e Thessalia. Deskiñ a ra ivez d'an dud mont war varc'h gant ur rañjenn.
  • War c'houlenn Minos e lakaas ur mell tarv bras-meurbet da zont e-maez ar mor. Met pa ne felle ket da roue Kreta aberzhiñ al loen dezhañ e sko en e wreg Pasifae ur garantez diroll ouzh an tarv. Ha Pasifae, brazezet gantañ, a c'hano ar Minotaoros.
  • Droug en deus ouzh Odysseüs, hag en Odysseia e taol e vallozh warnañ abalamour m'en deus freuzet lagad nemetañ e vab Polyfemos, hag e vir outañ da zistreiñ d'ar gêr da Itaka.

Lesanvioù, arouezioù, nevedoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Meur a lesanv en deus en oberennoù Homeros:
    • ἐνοσίχθων, enosikhtôn pe κινητὴρ γᾶς, kinêtêr gas, « braller leur »
    • ἵππιος ἄναξ, hippios anax, « mestr ar c'hezeg »
    • γαιήοχος, gaiêokos, « mestr an douar »
    • Κυανοχαίτης, kuanokhaitês, « reun glas-oabl »
    • γέρων ἅλιος, gerôn alios, « Den Kozh ar Mor »


An Dodekatheon
Zeus | Hera | Poseidon | Hestia | Demeter | Afrodite
Athena | Apollon | Artemis | Ares | Hefaistos | Hermes

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Hesiodos, Theogonia (v. 495).
  2. Levraoueg istorel, (V).
  3. Skoliast Pindaros, Pythique (VIII, 24).
  4. Kallimac'hos, Tamm 652 Paosanias, Deskrivadur Bro-C'hres, VIII, 25, 5.
  5. Hesiodos, Theogonia
  6. Homeros, Odysseia
  7. Mammennoù disheñvel.
  8. Hesiodos, Theogonia (v. 819).

Pennadoù kar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.