Sandro Botticelli

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Emboltred tennet eus Azeuladenn an Tri Roue, 1475, iliz Santa Maria Novella, Galleria degli Uffizi, Firenze.

Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi, anavezet evel Sandro Botticelli (abalamour ma tenne e gorf d'ur varrikenn), a oa ul livour italian eus ar XVvet ha XVIvet kantved, eus Firenze, ganet d'ar 1añ a viz Meurzh 1445, ha marvet d'ar 17 a viz Mae 1510. Unan eus arzourien brudetañ an Azginivelezh italian eo, eus ar c'h-Quattrocento peurgetket.

Diskleriet eo bet ar marevezh-se gant Giorgio Vasari evel un "oadvezh aour", evel ma lavar e penn-kentañ e levrd diwar-benn buhez Botticelli.

Oberennoù an arzour, evel Ganedigezh Gwener ha Nevezamzer, a zo brudet dre ar bed a-bezh, ha skouerioù eus arz Firenze.

Buhez[kemmañ]

Ganet e oa e Firenze, ha deskiñ a reas ar vicher a orfebour. Goude e labouras gant Filippo Lippi a oa gant ur murlivadur en ur gouent. Bras e voe levezon Lippi war Botticelli.

La Primavera (1478): arouez an Azginivelezh eo al livadur, goulennet evit lakaat e palez Pierfrancesco de' Medici. A-gleiz da zehoù: Merc'her, ar C'haritezed, Gwener, Flora, C'hloris, Zefiros.

A-benn 1470 e oa digoret gant Botticelli e stal-labour dezhañ e-unan.

Levezonet e voe ivez gant ar vreudeur Pollaiuolo, a oa o livañ ar Vertuzioù en ul lez-varn, ha Botticelli a reas unan anezho. Deskiñ a reas ivez gant Andrea del Verrocchio, ha labourat a reas ur pennadig gant Leonardo da Vinci.

Lorenzo de' Medici a gavas implij d'e zonezonoù. Evitañ e livas Ganedigezh Gwener a oa e kenkiz ar priñs. War vihanaat ez eas e vrud goude e varv, met dizoloet e voe e oberenn en-dro e dibenn an XIXvet kantved. Abaoe e vez gwelet evel ur skouer eus kened linennoù liverezh an Azginivelezh kentañ. Hiziv n'eus ket taolennoù brudetoc'h eget e livadurioù Ganedigezh Gwener ha La primavera e-touez pennoberennoù Firenze.

E vuhez[kemmañ]

Yaouankiz[kemmañ]

Ganet e oa e Firenze, en un tiegezh tud izel, e fabourzh Ognissanti (an Hollsent), hag eñ pevarvet ha diwezhañ bugel Mariano di Vanni di Amedeo Filipepi, hag e wreg Smeralda. Er barrez-se ivez an tiegezh Vespucci, tud nes d'an tiegezh Medici, galloudusañ tiegezh Firenze.

25 bloaz e oa Giovanni, ar breur henañ, pa voe ganet Sandro, ha krediñ a reer ec'h advabas e vreur bihan hag en desavas. Giovanni a oa lesanvet Botticello ("tonellig"), met n'ouzer ket ha dleet e oa da stumm e gof pe d'e zoug d'ar gwin.

N'eas ket da zarbarer a-raok e bevarzek vloaz, moarvat abalamour ma voe roet dezhañ un deskadurezh hag a oa brasoc'h evit hini arzourien all ar Renacimiento. Hervez Vasari, e voe kentañ darbarer orfebour gant e vreur Antonio (en 1458). War e c'houlenn e voe laosket gant e dad da vont da labourat gant Fra Filippo Lippi en Prato (adalek 1464 betek 1467). Levezon hennezh eo a voe ar brasañ war Botticelli:

Oberennoù[kemmañ]

Etre 150 ha 180 taolenn zo bet graet gant Botticelli [1]. Livet en deus kalz taolennoù relijiel kenkoulz ha re awenet gant mojennoù an Henamzer. Hag ivez un toullad poltredoù eus e harperion, disheñvel-mat diouzh kened, kevrin, sklerijenn ha spered e oberennoù all.

Ar mirdi zo ennañ ar muiañ eus e daolennoù eo hini an Uffizi e Firenze (Italia), ma kaver an oberennoù brudetañ er salioù 10-14[2]. Estreget eno e kaver oberennoù a zindan e zorn avat.

  • Crocifissione mistica, 1497 ca, tempera war lien, 73,5 x 50,8 cm, Cambridge, University of Harvard, Fogg Art Museum.
  • San Gerolamo, 1498-1505, tempera war lien, 44,5 x 26 cm, San Pietroburgo, Ermitage.
  • San Domenico, 1498-1505, tempera war lien, 44,5 x 26 cm, San Pietroburgo, Ermitage.
  • Cristo coronato di spine, 1500 ca, tempera war goad, 47,6 x 32,3 cm, Bergamo, Accademia Carrara.
  • Madonna con Bambino e san Giovanni Battista, 1500 ca, tempera war goad, 123,8 x 84,4 cm, Boston, Museum of Fine Arts.
  • Trasfigurazione con i santi Gerolamo e Agostino, 1500 ca, tempera war goad, 27,5 x 35,5 cm, Roma, Galleria Pallavicini.
  • Orazione nell'orto, 1500 ca, tempera war goad, 53 x 35 cm, Granada, Museo de la Capilla Real.
  • Adorazione del Bambino, 1500 ca, tempera war goad, Raleigh, North Carolina Museum of Art.
  • Adorazione del Bambino, 1500 ca, olio war goad, Houston, Museum of Fine Arts.
  • Adorazione dei Magi, 1500 ca, tempera war goad, 108 x 173 cm, Firenze, Galleria degli Uffizi.
  • Natività mistica, 1501, tempera war lien, 108,5 x 75 cm, Londrez, National Gallery.

Notennoù[kemmañ]

  1. Carrassat, p. 41
  2. Guía visual de Italia, Aguilar, 1997. ISBN 84-03-59439-9

Liammoù diabarzh[kemmañ]

Lennadurezh[kemmañ]

  • "Botticelli", Los grandes genios del arte, n.º 29, Eileen Romano (dir.), Unidad Editorial, S.A., 2005, ISBN 84-89780-97-8
  • Bacci, M., "Boticelli", en el Diccionario Larousse de la pintura, tomo I, Editorial Planeta-De Agostini, S.A., 1987. ISBN 84-395-0649-X.
  • Carrassat, P.F.R., Maestros de la pintura, Spes Editorial, S.L., 2005. ISBN 84-8332-597-7
  • Pijoán, J., "Botticelli" (1950), Summa Artis, Antología, vol. V: La época del Renacimiento en Europa, Espasa, 2004. ISBN (obra completa) 84-670-1351-6.
  • Knackfuss H., Monographs On Artists, VI. Botticelli por Ernst Steinman, trad. al inglés por Campbell Dodgson, Nueva York, Lemcke & Huachner, 1901, Pg. 112.
  • Lightbown, R., Sandro Botticelli: Life and Work, 1989
  • Ullman, H., Sandro Botticelli, 1893
  • Yashiro, Y., Sandro Botticelli and the Florentine Renaissance, 1929
  • The New Encyclopaedia Britannica, Macropaedia, Vol. 2, 1991, Pág. 413-14.
  • New York Times, Life of Botticelli, 19 de noviembre de 1904, pág. BR783.
  • Da Vinci Declassified, documental de The Learning Channel, 2006
  • Giorgio Vasari. Vite de' più eccellenti architetti, pittori, et scultori italiani, da Cimabue insino a' tempi nostri. 1568

Liamm diavaez[kemmañ]



Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.