Rouaned Spagn

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask

Ur roll eus Rouaned Spagn eo a gaver amañ.

Ne oa ket eus Roue Spagn er Grennamzer, daous ma voe lod oc'h ober gant an titl Imperator totius Hispaniae e latin, da lavarout eo : Impalaer Spagn en he fezh .

Bezet a vezo, teuzet e voe o lignezoù gant dimeziñ ar Rouaned Katolik, Fernando II Aragon da Izabel Iañ Kastilha. Goude ma chomas disparti o div rouantelezh e voent gouarnet evek unan hepken (Tanto Monta).

Entre 1516 ha 1518 e voe kemeret ar galloud gant o mab-bihan Carlos Iañ Spagn, a lakaas bac'hañ e vamm Janed Kastilha. Diwezhatoc'h eo eñ a voe dilennet da Impalaer santel, evel Karl V.

Felipe V eo an hini a renas an hirañ, e-pad 46 vloaz, hag Alfonso XIII eo an eil hirañ, gant 45 bloaz. Luis Iañ eo ar roue a voe ar berrañ e ren, seizh miz hepken. Pennhêr Kurunenn Spagn a vez roet dezhañ an titloù-mañ: Priñs Asturiez, Gerona ha Viana.

Tiegezh Trastámara[kemmañ]

En 1474 e varvas ar roue Herri IV Kastilha, o lezel ur rouantelezh e-kreiz ur brezel diabarzh entre Izabel Iañ Kastilha ha Janed ar Beltraneja, a echuas gant trec'h Izabel. En 1479 e varvas Juan II Aragon a roas ar gurunenn da Fernando, hag a oa roue Kastilha ouzhpenn dre e zimeziñ da Izabel.

En 1492 e voe aloubet ganto Rouantelezh Granada, diwezhañ douar islamek al ledenez, hag en 1512 e voe aloubet Rouantelezh Navarra gant Fernando II, skoazellet gant ar gostezenn beaumontés hag ar pab Jul II, ha staget ouzh Kastilha en 1515.

Pa varvas ar rouanez Isabel e voe lakaet he merc'h Juana da rouanez, hogen gant he zad evel rejant ; petra bennak ma tisplije Fernando da uhelidi Kastilha hag a gavas gwell lakaat da rouez pried Juana, Fulup ar C'haer, e voe adanvet Fernando da rejant da varv e vab-kaer.

Pa varvas ar Roue Katolik e voe ur marevezh reuz ha distabilded abalamour ma oa dic'houest e verc'h Janed, troet he spered, ma embannas e vab-bihan Carlos neuze, e Brusel, eo eñ an hini a renfe, hag a-du gantañ e savas Kastilha; en Aragon avat ne voe ket a emglev, hag a-benn ar fin e voe anavezet Juana ha Carlos evel rouaned Aragon.

Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
Michel Sittow 004.jpg Escudo Fernando II de Aragón.svg Fernando II Aragon, el Católico
(Fernando V Kastilha)
gant e bried, Izabel Iañ Kastilha
15 a viz Genver 1475
En Kastilha

20 a viz Genver 1479
En Aragón
26 a viz Du 1504
En Kastilha[1]
23 a viz Genver 1516
En Aragon
IsabellaofCastile03.jpg Escudo de armas de los reyes Católicos.svg[2] Izabel Iañ Kastilha, ar Gatolikez
gant he fried, Fernando II Aragon
13 a viz Kerzu 1474
En Castilla
26 a viz Du 1504
Meister der Magdalenenlegende 002.jpg Escudo de armas de Juana I de Castilla.svg Juana, la Loca (ar Follez)
gant he fried, Felipe Iañ Kastilha (1506)[3]
gant he mab, Carlos Iañ Spagn (1516-1555)
26 a viz Du 1504
En Castilla

23 a viz Genver 1516[4]
En Aragon
12 a viz Ebrel 1555
Juan de Flandes - Portrait of Philip the Handsome - WGA12046.jpg Escudo de Felipe I.svg Felipe Iañ Kastilha, el Hermoso
gant e bried, Janed Kastilha (1506)
12 a viz Gouhere 1506[5] 25 a viz Gwengolo 1506

Tiegezh Aostria[kemmañ]

Tiegezh Aostria pe Tiegezh Habsburg a voe kroget gant Carlos Iañ (pe Karl V ). War e lerc'h e chomas un dierniezh roueel e Spagn hag a renas ivez, e-pad ur pennad, en Izelvroioù spagnol, un darn vat eus Italia,ha douroù bras tramor.

Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
Charles V by Arias.jpg Armas de Carlos I de España.svg Carlos Iañ, el Emperador
gant e vamm Janed Kastilha (1516-1555)
Rouanez kenseurtez Isabel de Portugal

14 a viz Meurzh 1516[6]
16 a viz Genver 1556
Philip II.jpg Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg Felipe II,[7] el Prudente
Rouanez kenseurtez María Tudor
Rouanez kenseurtez Isabel de Valois
Rouanez kenseurtez Ana de Austria
16 a viz Genver 1556 13 a viz Gwengolo 1598
Felipe-III-de-Espana A-Vidal.jpg Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg Felipe III, el Piadoso
Rouanez kenseurtez Margarita de Austria
13 a viz Gwengolo 1598 31 a viz Meurzh 1621
Felipe IV armado (Prado).jpg Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg Felipe IV, el Grande pe el Rey Planeta
Rouanez kenseurtez Isabel de Borbón
Rouanez kenseurtez Mariana de Austria
31 a viz Meurzh 1621 17 a viz Gwengolo 1665
Juan de Miranda Carreno 002.jpg Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg Carlos II, el Hechizado
Rouanez kenseurtez María Luisa de Orleans
Rouanez kenseurtez Mariana de Neoburgo
17 a viz Gwengolo 1665 1 a viz Du 1700
Carles-III-de-Catalunya.jpg Escudo del Archiduque Carlos de Austria como Rey de España.svg Arc'hdug Carlos
Roue Spagn evel Carlos III
( Brezel a reas da Felipe V de Borbón)
Rouanez kenseurtez Elisabeth Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel
12 a viz Gwengolo 1703[8] 2 a viz Gouhere 1715
[9][10]

Tiegezh Borbón[kemmañ]

Goude marv Carlos II, roue divugel, ez eas Kurunenn Spagn gant e sobrino-nieto, mab-bihan ivez da Loeiz XIV, Philippe d'Anjou, kentañ priñs eus an Tiegezh Bourbon en Spagn. Pa voe anvet da Roue Spagn e voe kemmet anv Philippe da Felipe, hag an anv Bourbon a voe kastilhanekaet en Borbón.


Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
Felipe V de España.jpg Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg Felipe V, el Animoso
Rouanez kenseurtez María Luisa Gabriela de Saboya
Rouanez kenseurtez Isabel de Farnesio
16 a viz Du 1700 14 a viz Genver 1724
Luis I, rey de España.jpg Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg Luis Iañ, el Bien Amado pe el Liberal
Rouanez-kenseurtez Louise Élisabeth d'Orléans
14 a viz Genver 1724 31 a viz Eost 1724
Felipe V de España, Rey de.jpg Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg Felipe V, el Animoso
Rouanez kenseurtez Elisabetta Farnese
6 a viz Gwengolo 1724 9 a viz Gouhere 1746
King Fernando VI.jpg Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg Fernando VI, el Prudente pe el Justo
Rouanez kenseurtez Bárbara de Braganza
9 a viz Gouhere 1746 10 a viz Eost 1759
Charles III of Spain.jpg Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg Carlos III, el Político
Rouanez kenseurtez María Amalia de Sajonia
10 a viz Eost de 1759 14 a viz Kerzu 1788
Carlos IV de rojo.jpg Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg Carlos IV, el Cazador
Rouanez kenseurtez María Luisa de Parma
14 a viz Kerzu 1788 19 a viz Meurzh 1808
Fernando VII - Vicente López.jpg Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg Fernando VII,[11] el Deseado pe el Rey Felón
19 a viz Meurzh 1808 6 a viz Mae 1808

Tiegezh Bonaparte[kemmañ]

Ne voe nemet ur roue eus an tiegezh-se, José Iañ.

Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
Joseph-Bonaparte.jpg Grandes armas de José I Bonaparte.svg José Iañ
Rouanez kenseurtez Julia Clary
6 a viz Mezheven 1808 11 a viz Kerzu 1813.

Tiegezh Bourbon (kentañ adsavidigezh)[kemmañ]

Adalek Bonreizh 1837 e voe graet Rouanez ar Spagnoù ( Reina de las Españas) eus Isabel II.

Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
Fernando VII, by López.jpg Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg Fernando VII, el Deseado pe el Rey Felón
Rouanez kenseurtez Isabel de Portugal
Rouanez kenseurtez Maria Josepha Amalia von Sachsen
Rouanez kenseurtez Maria Cristina an Div Sikilia
11 a viz Eost 1808[12]
----
11 a viz Kerzu 1813[13]
29 a viz Gwengolo 1833
Isabel II reina de España.jpg Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg Isabel II,[14] la de los Tristes Destinos
Rey consorte Francisco de Asís de Borbón
29 a viz Gwengolo 1833 30 a viz Gwengolo 1868[15]

Tiegezh Savoia[kemmañ]

Ne voe nemet ur roue, Amadeo Iañ, en tiegezh-se.

Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
Amadeo I, rey de España.jpg Armas de Amadeo I de Saboya.svg Amadeo Iañ, el Rey Caballero
Rouanez kenseurtez María Victoria del Pozzo de la Cisterna
16 a viz Du 1870 11 a viz C'hwevrer 1873

Tiegezh Bourbon (eil adsavidigezh)[kemmañ]

Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
ALFONSO 12º.jpg Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg Alfonso XII, el Pacificador
Rouanez kenseurtez María de las Mercedes de Orleans
Reina consorte María Cristina de Habsburgo-Lorena
29 a viz Kerzu 1874 25 a viz Du 1885
Roi Alfonso XIII.jpg Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg Alfonso XIII, el Africano
Reina consorte Victoria Eugenia de Battenberg
17 de mayo de 1886[16] 14 a viz Ebrel 1931

Tiegezh Bourbon (trede adsavidigezh)[kemmañ]

Roue Spagn ( Rey de España).

Poltred Skoed Spagn Anv Roue adal Roue betek
Busto de Juan Carlos I de España (2009).jpg Coat of Arms of Spanish Monarch.svg Juan Carlos Iañ
Rouanez kenseurtez Sofia Gres
22 a viz Du 1975[17] Bremañ o ren

Notennoù[kemmañ]

Recycle002.svg
Ezhomm zo da vrezhonekaat ar pennad-mañ : treiñ an traoù manet en ur yezh all, pe lakaat en doare-skrivañ peurunvan ha netra ken, pe ober gant gerioù brezhonekoc'h ivez ouzhpenn.
  1. Gant marv Isabel, e paouezas Fernando II (V) da vezañ roue Kastilha, hag anvet e voe da c'houarnour ha merour ar rouantelezh en anv e verc'h Juana, lo que fue confirmado en las Cortes de Toro ({{cita publicación | apellidos= de Francisco Olmos | nombre= José María | título= Estudio documental de la moneda castellana de Juana la Loca fabricada en los Países Bajos (1505-1506) | url= http://www.ucm.es/BUCM/revistas/byd/11321873/articulos/RGID0202220291A.PDF | editorial= Universidad complutense de Madrid | publicación= Revista General de Información y Documentación | volumen= 12 | número= 2 | año= 2002 | páginas= 307-308 | issn= 1132-1873).
  2. VV. AA., Isabel la Católica en la Real Academia de la Historia, Real Academia de la Historia, 2004. ISBN 978-84-95983-54-1. Cfr. para la heráldica de Isabel y Fernando las págs. 72 y ss..
  3. Rejantelezh he zad, Fernando II Aragon (1504-1506 ha 1507-1516); ha rejantelezh ar C'hardinal Cisneros (1506-1507 ha 1516-1517).
  4. Dre destamant he zad, Fernando II Aragon, e oa deuet Juana da vezañ rouanez war ar paper, met un toullad ensavadurioù eus ar Gurunenn ne felle ket dezho anavezout anezhi evel rouanez. La situación quedó parada hasta que su hijo, Carlos I, juró en su nombre y en el de su madre, los distintos fueros de la Corona Aragonesa: en Aragon (19 aviz Gouhere 1518), en Cataluña (16 de abril de 1519) y en Valencia (16 de mayo de 1528) con lo que ambos fueron reyes de iure.
  5. Tras acordar Concordia de Villafáfila con su suegro Fernando II, fue jurado rey en las Cortes de Valladolid.
  6. Carlos Iañ a embannas bezañ Roue Kastilha hag Aragon d'ar 14 a viz Meurzh 1516 ha, goude, fue jurado como tal (war un dro gant e vamm) en Cortes Castilla (9 a viz C'hwevrer 1518), hag e Lezioù all Aragon: Aragón (29 a viz Gouhere 1518), Katalonia (16 a viz Ebrel 1519) ha Valencia (16 a viz Mae 1528).
  7. Felipe II incorporó Portugal junto con los demás reinos españoles, en una unión dinástica, al hacer valer sus derechos sucesorios en 1581 en las Cortes de Tomar.
  8. Fue proclamado en Viena, Instituto Salazar y Castro, Estudios genealógicos, heráldicos y nobiliarios en honor de Vicente de Cadenas y Vicent con motivo del XXV aniversario de la revista Hidalguía, vol.2, Ediciones Hidalguia, 1978, y en Madrid en los años 1706 y 1710.
  9. Es la fecha de la rendición de Palma de Mallorca. Véase Linda Frey, The treaties of the War of the Spanish Succession: an historical and critical dictionary, ed.Greenwood Publishing Group, 1995 o Joaquín María Bover de Rosselló, Historia de la casa real de Mallorca y noticia de las monedas proprias de esta isla, Imprenta de Felipe Guasp y Barberi, 1855
  10. Sin embargo, el archiduque mantuvo sus pretensiones territoriales sobre España hasta el tratado de paz de Viena de 30 de abril de 1725. El reinado del archiduque Carlos en España: la continuidad de un programa dinástico de gobierno. Virginia León Sanz. Revista Manuscrits: revista d'història moderna Universitat Autònoma de Barcelona nº18 (2000)
  11. Gwelout Abdicaciones de Bayona
  12. D'an 11 a viz Eost 1808 el Consejo de Castilla declaró nulas las abdicaciones de Bayona, reconociendo a Fernando VII rey de nuevo, y se formaron regencias en su nombre. Gazeta de Madrid, d'an 19 a viz Eost, pajenn 1041
  13. D'an 11 a viz Kerzu 1813 e voe sinet Feuremglev Valençay, hag ennañ ec'h anaveze Napoleon Buonaparte Fernando VII evel Roue Spagn.
  14. El nacimiento de Isabel II planteó "el problema sucesorio" con su tío Carlos María Isidro de Borbón. Véase Primera Guerra Carlista.
  15. Goude dilezet ar gurunenn gant Isabel II, ne voe roue ebet e-pad daou vloaz, pa oa gouarnamant ar vro o klask ur roue e broioù all.
  16. Roue Spagn kenkent ha ganet. Regencia de María Cristina
  17. Juan Carlos Iañ desempeñó, por primera vez y de forma interina, la Jefatura del Estado por la enfermedad de Franco, que ejercería nuevamente desde el 30 de octubre al 21 de noviembre de 1975. D'an 22 a viz Du, daou zeiz goude marv Francisco Franco, e voe embannet gant Breujoù Spagn (las Cortes) e oa anvet Juan Carlos da roue Spagn hag e oa adsavet ar roueelezh goude un ehan a 44 bloaz, abaoe ar 14 a viz Ebrel 1931.

Liammoù diavaez[kemmañ]