Izabel Iañ Kastilha

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Ur pennad Izabel Kastilha zo ivez.
Poltred Izabel Iañ Kastilha ar Gatolikez, gant Juan de Flandes.

Izabel Gastilha, pe Isabel Iañ de Castilla (e kastilhaneg), pe Izabel ar Gatolikez, ganet e 1451 e Madrigal de las Altas Torres ha marvet e 1504 e Medina del Campo, a oa rouanez Kastilha adal 1474 betek 1504. Dimezet e oa da Ferdinant II Aragon (pe Fernando II de Aragón), pe Fernando ar C'hatolik, roue Aragon, ha dre an dimeziñ-se e oa rouanez kenseurtez Sikilia, adal 1469, ha hini ha Kurunenn Aragon adal 1479.

Ardemezioù mesket ar Rouaned Katolik.


He buhez[kemmañ]

Isabel de Castilla, merc'h da Juan II Kastilha ha d'e eil pried, Isabel de Portugal (1428-1496), a oa ganet en Madrigal de las Altas Torres (Proviñs Ávila) d'an 22 a viz Ebrel, d'ar Yaou Gamblit, e 1451 er palez deuet da vezañ Monasterio de Nuestra Señora de Gracia. Kaoze zo bet eus lec'h ha deiz ar c'hanedigezh-se, hogen pa oa ganet ne oa den evit gouzout pegement a bouez he dije ar verc'hig en dazont. [1]


Madrigal a oa ur gêriadennig de realengo ma teue bep an amzer he mamm Isabel de Aviz, ha hi an hini a roas an anv-se d'he merc'h pa ne oa ket gwall baot e Spagn c'hoazh.

Daou vloaz goude, en Tordesillas, e voe ganet he breur Alfonso. A-raok-se e oa ganet ur breur all, mab da Juan II de Castilla ha da Maria Aragon, Enrique e anv, breur dezhi dre o zad, a zougas ar gurunenn en 1454 hag a vo anavezet evel Enrique IV el Impotente.

Pa varvas he zad e 1454, en em dennas gant he mamm hag he breur Alfonso da villa Arévalo, ma welas barradoù follentez he mamm Isabel.

Er mareadoù diaes-se e c'hallas Isabel kreñvaat he zemz-spered dre lenn an Aviel ha levrioù a zevosion. Sikour a gavas ivez e mignoniezh Santez Beatriz de Silva (1424 - 1491), a vo sikouret ganti diwezhatoc'h da sevel Orden de las Concepcionistas Franciscanas hag a voe roet dezhi palezioù Galiana en kêr Toledo. Tud all a bouez er prantad-se e Toledo, hag a-hed he buhez goude, e oa Gutierre de Cárdenas, e bried Teresa Enríquez ha Gonzalo Chacón.

En 1461 e voe kaset Isabel hag he breur Alfonso da Segovia, rak eno edo al lez, dre ma oa ar rouanez war-nez gwilioudiñ ha da c'henel he merc'h, Juana de Castilla. Buan e voe lesanvet Juana la Beltraneja, rak, hervez ar vrud en amzer-se, e oa merc'h d'ar rouanez, Juana de Portugal, ha da Beltrán de la Cueva.


He marv[kemmañ]

E Medina del Campo e chome hep mont er-maez. Eno e voe taget gant ar c'hleñved , hag ar c'hrign bev a gasas anezhi d'ar bez. Pa Goulenn a reas lakaat an oferennoù evit he yec'hed da vezañ lavaret evit hec'h ene. Goude bezañ nouennet e varvas d'ar 26 a viz Du 1504, e Palacio Real Medina del Campo (Proviñs Valladolid).

Gwenvidigez ha da santez[kemmañ]

Klask a reer lakaat hec'h envel da santez, daoust da enebiezh ar re a wel en ober-se un doare da genderc'hel gant ideologiezh ar faskouriezh evel en amzer Francisco Franco.

He bugale[kemmañ]

Pemp bugel o doe Isabel ha Fernando:

Filmoù[kemmañ]

Bloaz Film Sevener Aktourez
1945 La carabela de la ilusión Benito Perojo Pilar Muñoz
1948 Locura de amor Juan de Orduña s/d
1951 Alba de América Juan de Orduña Amparo Rivelles
1949 Christophe Colomb David MacDonald Florence Eldridge
1976 La espada negra Francisco Rovira Beleta Maribel Martín
1992 1492: la conquista del paraíso Ridley Scott Sigourney Weaver
2000 Isabel of Castille: The Royal Diaries William Freud Lisa Jakub
2001 Juana la Loca Vicente Aranda Susi Sánchez
2006 La reina Isabel en persona Rafael Gordon Isabel Ordaz

Lennadurezh[kemmañ]

  • Fernández Álvarez, Manuel. Isabel la Católica. Madrid, 2003.
  • Hernando Polo, Cristina. Isabel la Católica. Madrid, 2007
  • Suárez Fernández, Luis. Isabel I, Reina. Barcelona, 2000.
  • Prescott, William H. History of the reign of Ferdinand and Isabella, the Catholic. London, 1892.
  • Walsh, William Thomas. Isabella of Spain. London, 1931.
  • Walsh, William Thomas. Isabel de España. Traducción de Alberto de Mestas. Santander, 1939.
  • Walsh, William Thomas. Isabel la Cruzada. Buenos Aires, 1945.
  • Barón de Nervo. Isabel la Católica. Zaragoza, 1938.
  • González Riz, Nicolás. Isabel de España, Isabel de Inglaterra. Barcelona, 1947.
  • d'Ors, Eugenio. La vida de Fernando e Isabel. Barcelona, 1982.
  • Suárez Fernández, Luis. Claves históricas en el reinado de Fernando e Isabel. Madrid, 1998. ISBN 84-89512-18-3
  • Valdeón Baruque, Julio. Isabel la Católica y la política. Valladolid, 2001.
  • Valdeón Baruque, Julio. Sociedad y economía en tiempos de Isabel la Católica. Valladolid, 2002.
  • Valdeón Baruque, Julio. Arte y cultura en la época de Isabel la Católica. Valladolid, 2003.
  • Valdeón Baruque, Julio. Visión del reinado de Isabel la Católica. Valladolid, 2004.
  • Javierre, José María. Isabel la Católica, el enigma de una reina. Salamanca, 2004.
  • Itinerarios de Isabel la Católica. Rutas de una reina viajera. Madrid, 2004.
  • Westerveld, Govert y Garzón Roger, José Antonio La Reina Isabel la Católica: su reflejo en la Dama Poderosa de Valencia, cuna del ajedrez moderno y origen del juego de damas. Traducción de Dana Gynther. Prefacios de Ricardo Calvo y Juan Torres Fontes. Valencia, 2004.



Notennoù ha daveennoù[kemmañ]

  1. Darn eus an oberourien a laka e oa ganet en Ávila pe Madrid. Véase al respecto Manuel Foronda y Aguilera: Dónde y cuándo nació Isabel la Católica (1920).

Liammoù diavaez[kemmañ]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar, ar sanailh ma vez klenket dafar ar Wikipedia.