Marsel Klerg

Marsel Klerg
Klerg e Kamp Etrekeltiek ar Vrezhonegerien e 1965
Anv pluenn	Klerg Marsel Klerg Klerg Llydaw Kloareg ar Menez
Obererezh	Saver skridoù a feiz, troer, yezhoniour, dastumer
Ganedigezh	D'an 12 a viz Du 1912 e Plezeved, Breizh
Marvidigezh	D'an 28 a viz Gouere 1984 e Bear, Breizh
Yezh skrivañ	Brezhoneg

Marsel Klerg (1912-1984), pe Marcel Le Clerc hervez e anv ofisiel, a oa ur beleg katolik, un emsaver hag ur skrivagner brezhonek. Anavezet eo ivez gant an anv Klerg hepken, ha gant ar stumm diwezhañ-mañ eo e rae-eñ peurvuiañ en eil lodenn eus e vuhez. Un den desket-bras war ar relijion e oa, war al lennegezh ha war meur a yezh (evel ar galleg, gallaoueg, latin, gresianeg, okitaneg, kembraeg...). Lakaet en deus barzhaz Aneirin ha barzhaz Llywarch Hen e brezhoneg.

Buhez

Ganet e oa bet e Plezeved (Plouvael gantañ) d'an 12 a viz Du 1912. Skoliataet eo bet e Sant Charlez, Sant-Brieg, a-raok mont da gloerdi bras ar gêr-se. Beleget e voe e 1936. Desket en deus komz brezhoneg gant ar person Pêr-Mari Lec'hvien, pa oa kure e Kemper-Gwezhenneg, ha gant tud Ploubêr, e-lec'h ma oa kure e 1942. Goude marv kriz e berson kozh, drouklazhet gant ar Rezistanted e 1944, e stagas Klerg da stourm evit difenn ar brezhoneg. Bet eo kadoriad kentañ Kuzul ar Brezhoneg (1959-1964).

Bet eo Klerg rener ar gelaouenn vrezhonek Barr-Heol war Feiz ha Breizh a oa embannet neuze e Ploubêr, e-kichen Lannuon. E Bulien ez eo bet embannet ar gelaouenn-se etre 1953 ha 1978, dre ma oa bet anvet Klerg eno. Da gentañ e oa ar gelaouenn-se Bleuñ-Brug Aodoù-an-Hanternoz. Daoust d'he anv ne oa ket ur gelaouenn relijiel da vat, met ur seurt magazin gant ur spered breton ha katolik kentoc'h. E-pad pell eo bet an aotrou Armañs ar C'halvez skoazeller brasañ Marsel Klerg evit embann Barr-Heol.

Bet eo Klerg ivez an hini en deus lakaet da Añjela Duval da skrivañ. Bez' en doa kalz a zoujañs eviti.

Labouret en deus kalz evit ar brezhoneg, a-benn kas e erv war-raok, abalamour ma kave dezhañ e oa dipitus stad ar Vretoned d'ar c'houlz-se. Fellout a rae dezhañ digeriñ stalioù ha reiñ labour d’ar Vretoned, digeriñ skolioù e brezhoneg evit ar vugale, lakaat ar pennoù da grouiñ ur vuhez vrezhon vodern.

Dastumet en deus marvailhoù brezhonek e Ploubêr, digant Eujen Brigant da skouer, er C'houerc'had hag e Bulien.

Graet en deus kalz war-dro skridoù relijiel. Troidigezhioù relijiel e-leizh en deus kaset, moulet en deus levrioù liderezh, evel Pediñ an amzer a-vremañ, embannet gant an aotrou Joseph Lec'hvien, person Kergrist-Moeloù ha rener an Tour-tan.

Marvet eo e Bear d'an 28 a viz Gouere 1984.

Oberennoù

Relijion

Labouret en deus kalz evit reiñ d'e genvreudeur peadra d'ober o lidoù hag o fedennoù e brezhoneg.

• Ar bibl santel, 1954
• Ar bibl santel : Habakouk, 1955
• Aviel sant Mark, Emb. Barr-Heol, 1959
• Sulioù ar C'horaiz ha Sul Fask, Emb. Barr-Heol, 1961
• Aviel santel hervez Lukaz, Emb. Barr-Heol, 1964
• Skritur sakr : Lizher da Filemon, 1964
• Ofisoù ar C'horaiz hag ar Basion, Emb. Barr-Heol, 1965
• Ofisoù ar Pentekost ha gouelioù ar sent, Emb. Barr-Heol, 1965
• Leksional 3, Emb. Barr-Heol, 1970
• Ritual ar briedelezh, Emb. Barr-Heol
• Badeziant ar vugale, Emb. Barr-Heol
• Lidoù ar goñfirmasion, Emb. Barr-Heol
• Lennadurioù kristen. I. Azvent. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. II
• Lennadurioù kristen. III. Amzer Fask. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. IV. Amzer ordinal A. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. V. Amzer ordinal B. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. VI. Amzer ordinal C. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. VII. Amzer ordinal D. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. VIII. Gouelioù ar Sent. Genver-Ebrel. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. IX. Gouelioù ar Sent. Mae-Mezheven. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. X. Gouelioù ar Sent. Gouere-Eost. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. XI. Gouelioù ar Sent. Gwengolo-Here. Imbourc'h
• Lennadurioù kristen. XII. Gouelioù ar Sent. Du-Kerzu. Imbourc'h

Troidigezhioù

-diwar ar galleg:

• Seurez Kerwenan (Dom Duchauchix), Barr-Heol, 1962

-diwar an hengembraeg:

• Canu Llywarch Hen, Hor Yezh, 1983. Barzhaz Llywarch Hen
• Canu Aneirin, Hor Yezh, 1984. Barzhaz Aneirin.

-diwar ar saozneg:

• daou bezh gant Shakespeare
  • Otello, Al Lanv, 2007.
  • Romeo ha Julieta, Al Lanv, 2007.

Yezhoniezh

• Notennoù Klerg da c'heriadur Vallée, Hor Yezh niv. 209, 1997
• Notennoù yezh Klerg e-barzh Barr-Heol, Hor Yezh, niv. 239 ha 240, 2004
• Krennlavarioù dastumet gant Klerg, Hor Yezh, niv. 247, 2006.

Istor ha gouiziegezh

• Sant Erwan (ar prosez war buhez ha burzhudoù Sant Erwan), Mouladurioù Hor Yezh, 2008

Dastumadoù pennadoù, danevelloù ha kontadennoù

• Un Deiz a viz Mae, Mouladurioù Hor Yezh
• Faltazi an amzerioù kent, Mouladurioù Hor Yezh, 1999
• A-greiz kalon ar vro, Mouladurioù Hor Yezh, 2007

Pennadoù

Roll ar pennadoù bet skrivet gantañ el Liamm: Lec'hienn al Liamm