Tiestes

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Tiestes y Aérope (1565-71). Taolenn gant Giovanni Francesco Bezzi (1530-1571), lesanvet "Il Nosadella".
Maskl Tiestes, eus ur murlivadur en ti Julia Felix en Pompeji.

Tiestes (gregach: Θυέστης), a oa mab da b-Pelops, roue Olimpia, ha da Hippodamia. Brudet eo ar gasoni a oa etrezañ hag e vreur gevell Atreüs, roue Argos.
Harluet e voe an daou vreur gant o zad dre m'o devoa lazhet o hantervreur. Bec'h a voe etreze da c'houzout pehini a vije roue e Mikenai. Doganiñ a reas e vreur, hag ober daou vugel d'e wreg. Ober a reas dezhi laerezh oan aour he fried da reiñ dezhañ evit ma vije anvet da roue en e lec'h. Met skoazellet e voe e vreur gant Zeus, ha harluet e voe Tiestes gant e vreur anvet da roue. Distreiñ a reas war urzh Atreüs, ha pedet e voe gantañ d'ur banvez: korfoù e vugale a voe roet dezhañ da zebriñ evel dial gant e vreur dogan. Pa ouias Tiestes e villigas e vreur hag e tec'has adarre.

Hendadoù Tiestes[kemmañ]

Evel mab da Belops e oa mab-bihan da Dantalos, mab da Zeus. Hantervreur e oa da C'hrisippos, breur e oa da Nikipe, ha breur gevell da Atreüs. Dimeziñ a reas da Laodamia, hag engehentiñ a reas Orc'homenos, Áglao, Calileonte, Pelopeia, hag ouzhpenn-se e oa war un dro tad ha tad-kozh da Aegistos.

Mojenn[kemmañ]

Rouaned Mikenai[kemmañ]

Harluet e voe Tiestes hag Atreüs gant o zad Pelops peogwir o devoa lazhet o lezvreur C'hrisippos, broudet ma oant bet gant o mamm, evit bezañ rouaned en kêr Olympia.

Repu a gavjont neuze e kêr Mikenai, ma voent degemeret gant ar roue Euristeüs. Hennezh a yeas da vrezeliñ a-enep an Herakleided, diskennidi Herakles, hag int a gemeras e lec'h pa oa aet da vrezeliañ. Sklaer e oa ne badje ket pell o ren, nemet mervel a eure ar roue er brezel. Piv eus an daou vreur a oa da vezañ roue Mikenai neuze? Sed a voe goulennet ouzh an orakl. Hennezh a embannas e oa ur mab da Belops an hini a ranke bout roue e Mikenai, hag an hini anezho en devoa un oan aour, arouez e berzhioù roueel.

Oan alaouret[kemmañ]

Atreüs en devoa gouestlet aberzhiñ e oan gwellañ da Artemis. P'edo o klask e dropellad e kavas un oan alaouret, a roas d'e wreg Aerope, d'e guzhat ouzh an doueez. Hag e wreg d'e brofañ d'he dousig Tiestes. Hennezh neuze a en em glevas gant e vreur evit ma vije roue an hini a oa perc'henn d'an oan burzhudus. Ha Tiestes da ziskouez an oan, ha da c'houlenn ar gador a roue a voe roet dezhañ. Atreüs avat a zeuas a-benn da vezañ roue oc'h ober diouzh kuzulioù an doue Hermes: Tiestes a ouestlas reiñ ar rouantelezh d'e vreur pa'z afe an heol war e giz en oabl. Graet e voe an taol gant Zeus e-unan. Hag Atreüs war gador ar rouaned, ha Tiestes en harlu.

Dial[kemmañ]

Neuze eo e klevas Atreüs anv eus avoultriezh e vreur Tiestes hag e wreg Aerope. Ha Tiestes da dec'hel da Epiros. Mennout a eure an dogan kas an dorzh d'ar gêr avat.

Van a reas Atreüs da ober ar peoc'h. Distreiñ a eure Tiestes da Argolis. Banvez a voe. Lazhañ a eure Atreüs mibien Tiestes hag Aerope, hag o foazhañ, nemet mirout a reas o daoudroadoù hag o daouarnioù. Servij a eure ar c'hig anezho d'e vreur, ha diskouez dezhañ o izili.

Diougan[kemmañ]

Un diouganer a ziskulias da d-Tiestes e vije lazhet Atreüs ma en dije ur mab digant e verc'h-eñ, Pelopeia. Brazezañ a reas e verc'h eta evit kaout e zial. Ha hi da c'henel ur mab, Aegisthus, a voe dilezet er menez gant e vamm, mezhekaet abalamour d'he zorfed.
Kavet e voe ar c'hrouadur gant ur mêsaer, roet gantañ da Atreüs, en desavas evel e vab. Erru Aegisthus en oad-gour e voe lavaret dezhañ gant Tiestes e oa tad ha tad-kozh dezhañ war un dro. Hag ar paotr da vont da lazhañ Atreüs e eontr roue. Sevel a reas Tiestes war ar gador a roue, met skarzhet e voe gant e nized Agamemnon ha Menelas ha mont a reas da vervel da enez Kitera.

Hervez skridoù zo e oa Atreüs tad da b-Plisthenes. Peurvuiañ e vezont kontet da vezañ breudeur.

Tiestes er c'hoariva[kemmañ]

E gregach[kemmañ]

  • Euripides a skrivas un drajedienn Tiestes, kollet evit an darn vrasañ, met anv zo anezhi;
  • Aristofanes a skrivas Proagón, un oberenn kollet abaoe, parodienn eus taolennadur ar banvez a vije bet e Tiestes Eurípides;
  • Sofokles a skrivas teir zrajedienn, kollet o-zeir.

E latin[kemmañ]

Mojenn Tiestes abaoe an Henamzer[kemmañ]

Notennoù[kemmañ]


Lennadurezh[kemmañ]

Liammoù diavaez[kemmañ]