Dubniom

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
D U B N I O M Radiation warning symbol.svg
0 0 0 0 0 0 0 0
RutherfordiomDubniomSeaborgiom
Ta
Db
taolenn beriodek, dubniom
Perzhioù hollek
Niver atomek 105
Rummad kimiek Metaloù ardreuzat
Strollad, trovezh, bloc'h 5, 7, d
Tolz atomek 268 u
Aozadur elektronek
[Rn] 5f14 6d3 7s2

Dasparzh an elektronoù : 2, 8, 18, 32, 32, 11, 2

Electron shell 105 Dubnium - no label.svg
Perzhioù atomek
Niver oksidadur + 5 Oksidenn drenkek skañv
Tredanleiegezh (stlenn ebet)
Gremmoù ionadur 1 : 664,8 kJ/mol (brasjedet)

2 : 1 546,7 kJ/mol (brasjedet)
3 : 2 378,4 kJ/mol (brasjedet)

Skin atomek 139 pm (brasjedet)
Skin kenamsav 149 pm (brasjedet)
Skin Van der Vaals (stlenn ebet)
Perzhioù fizikel
Arvez Kaled (diouganet)
Douester (20°C) 29 g/cm3 (diouganet)
Teuzverk (stlenn ebet)
Bervverk (stlenn ebet)
Tredanharzusted (stlenn ebet)
Neuz an elfenn

?
(Metalek, war a greder)

Un elfenn gimiek eo an dubniom ; Db eo e arouez kimiek, 105 e niver atomek ha 268 e dolz atomek.
Ur metal ardreuzat eo.

Kevanaozet eo bet an dubniom, n'er c'haver ket en natur betek-gouzout. Un elfenn skinoberiek eo.

Istor[kemmañ]

Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel (ruseg : Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ) e Dubna[1] a embannas e 1968 en doa dizoloet an elfenn 105. E 1970 e voe kenaozet an elfenn-se gant Skol-veur Kalifornia e Berkeley, Stadoù-Unanet Amerika.

A-c'houde e gavadenn e kinnigas ar skipailh soviedel an anv nilsbohrium (Ns) evit an elfenn nevez, en enor d'ar fizikour danat Nils Bohr ; diouzh o zu e kinnigas an Amerikaned an anv hahnium en enor d'ar c'himiour alaman Otto Hahn. An anv diwezhañ-se a voe implijet en SUA hag en Europa ar C'hornôg, tra ma reas URSS hag Europa ar Reter gant nilsbohrium.
Pa ne c'halle ket an traoù padout evel-se e tivizas an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) reiñ an anv unnilpentium (Unp) d'an elfenn nevez, da c'hortoz. E 1994 e kinnigas joliotium (Jl) en enor d'ar fizikour gall Frédéric Joliot-Curie (Priz Nobel 1935) ; siwazh, kinniget e oa bet an anv-se c'hoazh gant Soviediz evit an elfenn 102, a zo un aktinid anvet nobeliom 102Nb bremañ. Dre ma oa bet asantet meur a wezh da ginnigoù Berkeley (Amerikiom 95Am, Berkeliom 97Bk ha Kaliforniom 98Cf) e tivizas an IUPAC enoriñ Soviediz ha labourva Dubna gant an anv dubniom evit an elfenn : 105Db.

Perzhioù[kemmañ]

Dre arnodadennoù ez eo bet prouet ez eo an dubniom kar pounneroc'h tostañ an tantalom ; n'eus ket bet tro da dermeniñ holl berzhioù 105Db, ker berr eo e vuhez, hogen betek-gouzout ez int damheñvel ouzh re strollad 5 an daolenn drovezhiek.

Kimiek[kemmañ]

Den ne oar evit ar mare.

Izotopoù[kemmañ]

Dubniom-260 eo an izotop a voe dizoloet e Dubna e 1970. Pemzek izotop zo bet kavet en holl, eus 256Db betek 270Db.
Dubniom-268 (268Db) eo an izotop stabilañ a anavezer ; war-dro 28 eurvezh eo e hanter-vuhez.

Arver[kemmañ]

Hini ebet.

Notennoù[kemmañ]

  1. War-dro 125 km en norzh da Voskov emañ Dubna. Un Наукоград, naukograd, "Kêr ar Skiantoù" eo ez-ofisiel.

Daveennoù[kemmañ]