Kensonenn stambouc'hus

Eus Wikipedia
Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
Doareoù distagañ
Dre serriñ
Klikoù
Tarzhañ
Strakal
Entarzhañ
Fic'hal
Taravat
C'hwitellat
Heson
Fri
Stlakat
Froumal
Tostaat
Linkus
Vogalennoù
Hantervogalennoù
Kostez

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn stambouc'hus (saoz.: emphatic consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un enebiezh fonemek a gaver er yezhoù semitek etre ur rummad kensonennoù dre serriñ distaget e meur a doare disheñvel a yezh da yezh hag ar c'hensonennoù dre serriñ plaen.

Hervez ar yezh semitek resis e c'hell bezañ distaget ar c'hensonennoù mouezhiet ha/pe divouezh er rummad stambouc'hus-se evel dre drekstaonekadur, dre hugedekadur pe dre c'hourlañchennekadur (da skouer en arabeg) pe c'hoazh dre strakal (kensonennoù divouezh nemetken, da skouer en amhareg) pe dre entarzhañ.

Peurliesañ e vez romanekaet ar sonennoù stambouc'hus dre skrivañ ur pik dindan ul lizherenn, d.s. "ṣ".

En arabeg unvan a-vremañ e vez enebet kensonennoù kurunennek plaen ouzh kensonennoù kurunennek all produet gant un doare distagañ a eil renk ma vez izelaet kein pe gwrizienn an teod, bet deskrivet evel drekstaonekadur, hugedekadur pe gourlañchennekaet:


Plaen: ﺱ (/s/: "sīn") kv. Stambouc'hus: ﺹ (/sˁ/: "ṣād" )
Plaen: ﺩ (/d/: "dāl") kv. Stambouc'hus: ﺽ (/dˁ/: "ḍād")
Plaen: ﺕ (/t/: "tāʼ") kv. Stambouc'hus: ﻁ (/tˁ/: "ṭāʼ")
Plaen: ﺫ (/ð/: "ḏāl") kv. Stambouc'hus: ﻅ (/ðˁ/ pe /zˁ/: "ẓāʼ")


Hervez an enklaskoù bet kaset da-benn war an dachenn-mañ e oa pemp kensonenn stambouc'hus a-orin e kentsemiteg:


Gwelit ivez:[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  Kensonennoù Gwelit ivez: Lizherenneg fonetik etrebroadel, Vogalenn  
Skeventel Diweuz Gweuz-dent Dent Logigoù Drek-logigoù Kilbleg Rak-staon Staon Gouel Hugenn Gargadenn Ankoue Tarzh Nann-skeventel hag arouezennoù all
Dre fri m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ Klikoù  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Dre serriñ p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ Entarzh.  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Dre daravat  ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ Dre strakal 
Dre dostaat  β̞ ʋ ð̞ ɹ ɻ j ɰ A-gostez all  ɺ ɫ
Dre froumal ʙ r ʀ Kendistaget dre dostaat ʍ w ɥ
Dre stlakat ̟ⱱ̟ ɾ ɽ Kendistaget dre daravat ɧ
A-gostez dre daravat ɬ ɮ Dre fic'hal  ʦ ʣ ʧ ʤ
A-gostez dre dostaat l ɭ ʎ ʟ Kendistaget dre serr.  k͡p ɡ͡b ŋ͡m
An arouezennoù a-zehoù e pep par mar bez a ra dave d'ur gensonenn mouezhiet. E gris emañ ar sonioù ma kreder dibosubl o c'havout.