Amprevan
Diwar Wikipedia, an holloueziadur digor
- Evit ar ger kunujenniñ sellout ouzh kunujenn.
Labour zo d'ober c'hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc'h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
|
|||||
|---|---|---|---|---|---|
Eristalinus taeniops
|
|||||
| Rummatadur klasel | |||||
| Riezad : | Loened | ||||
| Skourrad : | Arthropoda | ||||
| Kevrennad : | Insecta | ||||
|
|||||
An amprevaned zo loened divellkeinek eus skourrad an Artropoded.
80% eus al loened a zo amprevaned. Ouzhpenn ur milion a spesadoù zo.
Taolenn |
[kemmañ] Korfadurezh
Rannet eo korf an amprevaned e teir lodenn goloet gant kitin : ar penn, ar brusk (pe toraks) hag ar c'hof (pe abdomen).
- Takad ar skiantoù eo ar penn gant al lagadoù, an tastornelloù...
- Takad an dilec'hiañ eo ar brusk gant ar pavioù hag an eskell.
- Takad ar gouennañ eo ar c'hof.
Tri re bavioù zo gant an amprevaned. En doare-se ez eus tu da verzout n'eo ket ar c'hevnid amprevaned met araknided.
[kemmañ] Reoliadur emvagañ
Liesseurt eo reoliadur-emvagañ an amprevaned :
- Geotdebrerien : etre 40% ha 50% eus an amprevaned. En em vagañ a reont, diouzh ar spesadoù anezho, diwar lodennoù disheñvel ar plant (delioù, koad, greun, frouezh, pollen...).
- Kigdebrerien : preizhataerien (amprevaned all, koftroadeged...) pe arvevaded (war amprevaned all pe dre sunañ gwad mellkeineged).
- Hollzebrerien
- Saprofajed
...
[kemmañ] Istor an amprevaned
An amprevaned karrekaet koshañ adkavet a vefe eus marevezh an Devonian, da lâret eo war-dro 350 milion a vloavezhioù zo. Diaskell e oant.
Evit pezh a sell eus an amprevaned askellek koshañ adkavet e vefent bet karrekaet etre -325 ha -300 milion a vloavezhioù zo. Tennañ a raent d'an nadozioù-aer a-vremañ, gant un hed-eskell etre 40 ha 60 cm.
[kemmañ] Amprevanoniezh
Studiet e vez an amprevaned gant an amprevanoniourien, hag an amprevanoniezh eo anv o skiant.
- Gwelout Listennad anvioù amprevaned
[kemmañ] Debrerien-amprevaned
Debret e vez an amprevaned gant meur a loen, en o zouez un urzhad bronneged a vez graet an amprevanetaerien anezho, evel
- an avalaouer,
- an askell-groc'hen,
- ar c'hoz,
- ar minoc'h
Estreget bronneged a zebr amprevaned avat: bez ez eus ivez
[kemmañ] Rummatadur
- Monura, aet da get
- Archaeognatha (=Microcoryphia)
-
- Thysanura (=Zygentoma) (pesk-arc'hant)
-
- Paleoptera
- Ephemeroptera
- Palaeodictyoptera, aet da get
- Megasecoptera, aet da get
- Archodonata, aet da get
- Diaphanopterodea , aet da get
- Protodonata (=Meganisoptera ), aet da get
- Protanisoptera , aet da get
- Triadophlebioptera , aet da get
- Protozygoptera (=Archizygoptera ), aet da get
- Odonata (nadoz-aer)
- Neoptera
- Paleoptera
-
-
- Polyneoptera
- Caloneurodea , aet da get
- Titanoptera , aet da get
- Protorthoptera , aet da get
- Plecoptera
- Embiidina (=Embioptera)
- Zoraptera
- Dermaptera
- Orthoptera
- Phasmatodea
- Notoptera
- Blattaria
- Paraneoptera
- Endopterygota (= Holometabola)
- Glosselytrodea , aet da get
- Miomoptera , aet da get
- Hymenoptera
- Coleoptera
- Strepsiptera
- Neuropterida
- Antliophora/Mecopteroidea
- Diptera
- Protodiptera , aet da get
- Amphiesmenoptera
- Polyneoptera
-