Gwad

Biz o wadañ

Ar gwad zo ul liñvenn a red diehan e reizhiad ar gwazhied hag er galon.

E gefridioù eo :

• kas an dioksigen (O₂) hag an elfennoù magus da wiadoù ar c'horf.
• kas an dilerc'hioù evel an dioksidenn garbon (CO₂) hag an dilerc'hioù nitrogenek war-zu al lec'hioù skarzh (bouzelloù, lounezhi, skevent).
• kas kelligoù ha molekulennoù ar reizhiad imunekaat d'ar gwiadoù.
• skignañ an hormonoù er bevedeg.

Produet e vez kelligoù ar gwad gant mel an eskern.

Rouedad gwad er c'horf gant e organoù pennañ :
ruz= gwad leun a 0₂
Glas= gwad paour e 0₂

Danvezennoù er gwad

• eritrokit, pe kelligoù ruz daoust ma n'int ket kelligoù evit gwir dre n'eus na nukleüs na organit enno. Enno emañ an hemoglobin a dreuzkas an dioksigen, an houarn, an dioksidenn garbon hag ar monoksidenn garbon. Un eritrokitenn a bad 120 devezh ha distrujet e vez gant an avu, ar felc'h pe mel an eskern.
• leukokit, pe kelligoù gwenn. Ur roll a-bouez o deus er reizhiad imunekaat dre zistrujañ an elfennoù kontammus. Liesseurt int : granulokit, limfokit, monokit.
• trombokit, pe plakennigoù ar gwad. Ur roll o deus e kaoulediñ ar gwad.

Ar c'helligoù meneget a-us a ya d'ober 45 % eus ar gwad. Ar peurrest eo ar plasma.

Ar plasma

Lodenn dourek ar gwad eo ar plasma. Ennañ ez eus dour, glukoz, lipidoù, hormonoù...

Sellit ouzh ar ger gwad er
wikeriadur, ar geriadur frank.