Gwad

Biz o wadañ

Ar gwad zo ul liñvenn a red diehan er gwazhied hag er galon.

E gefridioù eo :

kas an dioksigen (O2) hag an elfennoù magus da wiadoù ar c'horf.
kas an dilerc'hioù evel an dioksidenn garbon (CO2) hag an dilerc'hioù nitrogenek war-zu al lec'hioù skarzh (bouzelloù, lounezhi, skevent).
kas kelligoù ha molekulennoù ar reizhiad imunekaat d'ar gwiadoù.
skignañ an hormonoù er bevedeg.

Produet e vez kelligoù ar gwad gant mel an eskern.

[kemmañ] Danvezennoù er gwad

eritrokit, pe kelligoù ruz daoust ma n'int ket kelligoù evit gwir dre n'eus na nukleus na organit enno. Enno emañ an hemoglobin a dreuzkas an oksigen, an houarn, an dioksidenn garbon hag ar monoksidenn garbon. Un eritrokitenn a bad 120 devezh ha distrujet e vez gant an avu, ar felc'h pe mel an eskern.
leukokit, pe kelligoù gwenn. Ur roll a-bouez o deus er reizhiad imunekaat dre zistrujañ an elfennoù kontammus. Liesseurt int : granulokit, limfokit, monokit.
trombokit, pe plakennigoù ar gwad. Ur roll o deus e kaoulediñ ar gwad.

Ar c'helligoù meneget a-us a ya d'ober 45 % eus ar gwad. Ar peurrest eo ar plasma.

Lodenn dourek ar gwad eo ar plasma. Ennañ ez eus dour, glukoz, lipidoù, hormonoù...