Olimpos

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Mytikas, beg uhelañ ar menez.
Ar Menez Olimp
Ar Menez Olimp, gwelet eus Litoc'horo

Olympos, pe Olimp, eo anv menez uhelañ Hellaz, 2917 metrad uhelder dezhañ hag unan eus menezioù uhelañ Europa. Emañ war-hed 100 km eus Thessaloniki, eil kêr vrasañ Hellaz. Meur a gern zo : 'Mytikas', an hini uhelañ, ha 'Skala', 'Stefani', 'Profitis Ilias', 'Touba'.

Eno e oa, hervez ar mojennoù gresianek kozh, annez doueed pennañ Henc'hres, Zeus en o fenn.

An anv[kemmañ]

Dont a ra an an anv eus ar ger gregach Ὄλυμπος / Olympos. Diwar-benn ar gerdarzh n'eus nemet martezeadennoù. Gwelout a c'haller ur wrizienn olu- a dalv kement ha « troc'hañ», « falc'hañ », « touzañ », a gaver e-barzh ollumi (« troc'hañ », « distruj »), oloos (« distrujer», « marvel ») pe oulē (« troc'h », « rann»)

An dibenn -mpos, a gaver e meur a yezh indezeuropek, en anvioù-gwan a verk pe al lec'hiañ pe ur stumm.

Krediñ a reer e talveze Olumpos kement hag un dra bennak « a droc'he lemm» pe « a droc'he an hent ». N'halled ket treuziñ ar menez, ha gwelet e veze evel un harz krenn etre Tesalia ha Makedonia, pe ledenez Hellaz hag Europa.

Ur gerdarzh all a seblant suroc'h. Neuze e teufe "Oulumpos" , ar ger a gaver e skridoù Homeros, eus ar gwriziennoù indezeuropek-mañ:

  • wel- ("treiñ, troidellat, punañ " - orin ar ger alamanek Wolke : "koumoulenn", ar ger gallek "valse."..)
  • ombh- (" tra ront ", " krec'h, kern " - evel er ger latin "umbo", an anv roet da lodenn volzek ur skoed ). Ster Olympos a oa neuze "menez punet ar c'houmoul en-dro d'e lein". Ur ger indezeuropek e vije bet, "*Wol-*omb", troet da Olumpos e genoù Hellaziz kozh.

Douaroniezh[kemmañ]

En em astenn a ra ar Menez Olimp en hanternoz Hellaz, tost da aod ar Mor Enezek, tost da Desalia ha Makedonia. Ur pezh tolzenn a venez zo anezhañ, sonn-mat e meur a lec'h, hag islonkoù ledan. Koadek eo an traoñ anezhañ, hag erc'hek e gern.

Kentañ ma voe krapet ar menez, diouzh a ouzer, a voe e 1913 gant D. Baud-Bovy, F. Boissonas et K. Kakalos.

Mojennoù[kemmañ]

Olimp, gant Tiepolo (war-dro kreiz an XVIIIvet kantved)

Kuzhet eo lein ar menez ouzh an dud gant ar c'houmoul. Neuze e c'halle Daouzek doue pennañ Henc'hres ober o annez eno ha bezañ sioul o frikota hag o sellout ouzh an dud a bell. Hervez Homeros ne oa na glav nag erc'h ha gwenn e oa ar bed d'an doueed eno, war-lerc'h dezho en em zizober eus an Ditaned, Ofion ha Tifon.


Olimp, Olimpia[kemmañ]

Ret eo ober ar c'hemm etre ar menez Olimp ha kêr Olimpia, a zo e Peloponez.

Menezioù all[kemmañ]

18 menez all er bed a zo en anv-se, darn anezho en inizi Hellaz, e Kiprenez, Asia Menor, Zeland Nevez, Tennessee, Utah ha stad Washington e SUA hag ur ur menez-tan war ar blanedenn Meurzh ivez.

Skeudennoù[kemmañ]


Gwelout ivez[kemmañ]

War hent Mytikas.


Liammoù diavaez[kemmañ]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar, ar sanailh ma vez klenket dafar ar Wikipedia.