Turkmeneg

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Turkmeneg
(Türkmen dili)
Perzhioù
Komzet e : Turkmenistan, Afghanistan, Iran, Turkia
Rannved :
Komzet gant : ~ 6 000 000
Renkadur : goude 100
Familh-yezh : Yezhoù turkek
Statud ofisiel
Yezh ofisiel e : Turkmenistan
Akademiezh : hini ebet
Kodoù ar yezh
ISO 639-1 tk
ISO 639-2 tuk
ISO 639-3
Kod SIL TUK
Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh.

Yezh vroadel Turkmenistan eo an turkmeneg (turkmeneg: Туркмен, Türkmen dili). Ur yezh turkek ez eo, komzet gant tro-dro da 3.4 milion a dud e Turkmenistan end-eeun ha gant 3 milion a dud all e Iran (2,000,000), Afghanistan (500,000) ha Turkia (1,000).

Tost-tre eo an turkmeneg d'an turkeg krimeek ha d'ar salareg ha pelloc'h un tammig diouzh an turkeg hag an azereg.

Skrivet e vez an turkmeneg gant al lizherenneg kirillek pe c'hoazh gant al lizherenneg arabek. Nevez 'zo avat e oa bet disklêriet gant ar Prezidant Saparmurat Niyazov e oa bet lakaet al lizherenneg latinek da zoare-skrivañ ofisiel Turkmenistan.


Lizherenneg[kemmañ]

Bremañ e vez skrivet turmeneg gant al lizherenneg latinek, met graet e vez c'hoazh amplik gant ar sistem "soviedel" kozh diazezet war al lizherenneg kirillek. Sed amañ un daolenn a ro urzh al lizherenneg hag ar c'hevatalderioù:

A, B, Ç, D, E, Ä, F, G, H, I, J, Ž, K, L, M, N, Ň, O, Ö, P, R, S, Ş, T, U, Ü, W, Y, Ý, Z
lizherenn
latinek
kevatal
kirillek
talvoudegezh
tonetik
A a А а [a]
B b Б б [b]
Ç ç Ч ч [ʧ]
D d Д д [d]
E e Е е [je], [e]
Ä ä Ә ә [æ]
F f Ф ф [ɸ]
G g Г г [g~ʁ]
H h Х х [h~x]
I i И и [i]
J j Ж ж [ʒ]
Ž ž Җ җ [ʤ]
K k К к [k~q]
L l Л л [l]
M m М м [m]
N n Н н [n]
Ň ň Ң ң [ŋ]
O o О о [o]
Ö ö Ө ө [ø]
P p П п [p]
R r Р р [r]
S s С с [θ]
Ş ş Ш ш [ʃ]
T t Т т [t]
U u У у [u]
Ü ü Ү ү [y]
W w В в [β]
Y y Ы ы [ɯ]
Ý ý Й й [j]
Z z З з [ð]


A-raok 1929 e veze skrivet gant al lizherenneg arabek cheñchet un tamm bihan. Etre 1929-1938 e oa bet graet gant al lizherenneg latinek, ha gant al lizherenneg kirillek etre 1938 ha 1991.

Un tañva eus ar yezh[kemmañ]

Frazennoù talvoudus[kemmañ]

Demat Salowmaleýkim

Mont a ra? Ýagdaýlar nähili?

Noz vat Sag-aman ýatyp turyň

Mar plij Haýyş

Kenavo Sag boluň

Ya Howwa

Nann Ýok

Mat eo Elbetde

Trugarez Sag boluň / Taňgry ýalkasyn

Petra eo hoc'h anv? Adýň näme?

… eo ma anv Adym…

Ar raganvioù[kemmañ]

Me Men

Te Sen

Eñ/Hi O(l)

Ni Biz

C'hwi Siz

Int Olar

Goulennoù[kemmañ]

Piv? Kim?

Petra? Näme?

Pelec'h? Nirede?

Penaos? Nähili?

Pegoulz? Haçan?

Pegement? Näçe?

Pe(hini)? Haýsy?

Devezhioù ar sizhun[kemmañ]

Etre kromelloù ar stummoù bet krouet gant Saparmyrat Nyýazow hag implijet ez-ofisiel etre an 10 a viz Eost hag mis Gouhere 2008 Dilun Duşenbe (Başgün, ‘Penndeiz’)

Dimeurzh Sişenbe (Ýaşgün, ‘Deiz nevez’)

Dimerc'her Çarşenbe (Hoşgün, ‘Deiz mat’)

Diriaou Penşenbe (Sogapgün, ‘Deiz reizh’)

Digwener Anna (Annagün, diwar ar henstumm savet diwar ar peseg mui ‘’gün’’, ‘deiz’)

Disadorn Şenbe (Ruhgün, ‘Deiz an ene’)

Disul Ýekşenbe (Dynçgün, ‘Deiz diskuizh’)

Ar mizioù[kemmañ]

Etre kromelloù ar stummoù bet krouet gant Saparmyrat Nyýazow hag implijet ez-ofisiel etre an 10 a viz Eost hag mis Gouhere 2008 m’eo bet lakaet da ofisiel en-dro ar stummoù bet awenet gant ar ruseg. Miz Genver Ýanwar (Türkmenbaşy, lesanv Nyýazow)

Miz C'wevrer Fewral (Baýdak, ‘Banniel’)

Miz Meurzh Mart (Nowruz, anv gouel persek/turkek deroù ar bloaz)

Miz Ebrel Aprel (Gurbansoltan, diwar anv mamm Nyýazow, Gurbansoltan Eje)

Miz Mae Maý (Magtymguly, diwar anv ar bazrh broadel Magtymguly Pyragy)

Miz Mezheven Iýun (Oguz, diwar haroz an Durkemened Oguz Khan)

Miz Gouere Iýul (Gorkut, anv unan eus harozed al lennegezh turkmenek)

Miz Eost Awgust (Alp Arslan, anv diazezer Impalaeriezh ar Seljoudek)

Miz Gwengolo Sentýabr (Ruhnama, anv levr kentañ Nyýazow)

Miz Here Oktýabr (Garaşsyzlyk, ‘Dishualded’)

Miz Du Noýabr (Sanjar, anv diwezhañ Impalaer ar Seljouked)

Miz Kerzu Dekabr (Bitaraplyk, ‘Neptuegezh’)

An niveroù[kemmañ]

Unan Bir

Daou İki

Tri Üç

Pevar Dört

Pemp Bäş

C'hwec'h Alty

Seizh Ýedi

Eizh Sekiz

Nav Dokuz

Dek On

Unnek On bir

Daouzek On iki

Trizek On üç

Pevarzek On dört

Pempzek On bäş

C'hwezhek On alty

Seitek On ýedi

Tric'hwec'h On sekiz

Naontek On dokuz

Ugent Ýigrimi

Unan-warn'n-ugent Ýigrimi on

Tregont Otuz

Daou-ha-tregont Otuz iki

Daou-ugent Kyrk

Tri-ha-daou-ugent Kyrk üç

Hanterkant Elli

Tri-ugent Altmyş

Dek-ha-tri-ugent Ýetmiş

Pevar-ugent Segsen

Dek-ha-pevar-ugent Togsan

Kant Ýüz

Mil Müň

Kentañ Birinji

Eil Ikinji

Trede Üçünji

Pevare Dördünji

Pempvet Bäşynji

C'hwec'hvet Altynji

Seizhvet Ýedinji

Eizhvet Sekizinji

Naovet Dokuzunji

Dekvet Onunjy

Disklêriadur gwirioù mab-den[kemmañ]

Mellad 1: Adamlaryň hemmesi azat dogulýarlar we öz mertebesi hem‐de hukuklary boýunça ilkibaşdan deňdirler. Olara ozal‐başdan aň, ynsap berlendir we biri‐birine özara doganlyk ruhunda çemeleşmek olaryň ýaraşygydyr.


Keñveriadenn gant ar yezhoù turkek all[kemmañ]

Tost a-walc'h eo stumm ar gerioù a orin turkek rik implijet gant an eil yezh turkeg hag eben alies, da skouer:

Language 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Hendurkeg bir iki üç tört biş altı yidi sekiz tokuz on
Altaieg ноль
nol'
бир
bir
эки
eki
ÿч
üç
тöрт
tört
бeш
beş
алты
altı
jeти
ceti
сегиc
segis
тогуc
togus

on
Azereg sıfır bir iki üç dörd beş altı yeddi səkkiz doqquz on
Bachkireg ноль
nol
бер
ber
ике
ike
өс
ös
дүрт
dürt
биш
biş
алты
altı
ете
yete
һигеҙ
higeź
туғыҙ
tuğıź
ун
un
Barabaeg bir iki üts tört pəş alttı yədi səkiz toğiz on
C'hakaseg пip
pir
ікi
iki
үc
üs
төpт
tört
пиc
pis
алты
altı
читi
çiti
cигic
sigis
тoғыc
toğıs

on
C'halajeg bii äkki üüç töört beeş alta yeetti säkkiz toqquz oon
Dolganeg биир
biir
икки
ikki
үс
üs
түөрт
tüört
биэс
bies
алта
alta
hэттэ
hette
агыс
agıs
тогус
togus
уон
uon
Gagaouzeg sıfır bir iki
üç
dört
beş
altı
yedi
sekiz
dokuz
on
Kachkaeg bir iki üç dört beş altı yedi sekiz dokuz on
Karachayeg-balkareg ноль
nol
бер
ber
эки
eki
юч
üç
тёрт
tört
беш
beş
алты
altı
джети
djeti
сегиз
segiz
тогьуз
toğuz
он
on
Karakalpakeg нол
nol
бир
bir
эки
eki
үш
u'sh
төрт
to'rt
бес
bes
алти
alti
жети
jeti
сегиз
segiz
тоғиз
tog'iz
он
on
Kazakeg нөль
nöl'
бір
bir
екі
eki
үш
üş
төрт
tört
бес
bes
алты
altı
жеті
jeti
сегіз
segiz
тоғыз
toğız
он
on
Kirgizeg нөль
nöl'
бир
bir
эки
eki
үч
üç
төрт
tört
беш
beş
алты
altı
жети
jeti
сегиз
segiz
тогуз
toguz
он
on
Kirgizeg Fuyü bir igi üş durt biş altı çiti sigis doğus on
Koumikeg ноль
nol
бир
bir
эки
iki
уьч
üç
доьрт
dört
беш
beş
алты
altı
етти
yetti
сегиз
segiz
тогъуз
toğuz
он
on
Krimtchakeg bir eki üç dort beş altı yedi sekiz tokuz on
Ouigoureg نۆل
нөль
nöl
بىر
бир
bir
ىككى
икки
ikki
ئۈچ
үч
üq
üç
üch
تۆت
төт
töt
بەش
bex
beş
bésh
ئالتە
алте
alte
alté
يەتتە
йетте
yette
yétté
سەككىز
секиз
sekkiz
توققۇز
тоққуз
toķķuz
toqquz
ون
он
on
Ouzbekeg нол, сифр
nol, sifr
бир
bir
икки
ikki
уч
uch
тўрт
to'rt
беш
besh
олти
olti
етти
yetti
саккиз
sakkiz
тўққиз
to'qqiz
ўн
o'n
Tatareg ноль
nol
бер
bir
ике
ike
өч
öç
дүрт
dürt
биш
biş
алты
altı
җиде
cide
сигез
sigez
тугыз
tuğız
он
on
Tatareg Krimea bir eki üç dört beş altı yedi sekiz doquz on
Tchagataieg bir iki üç tört beş altı yeti sekiz toquz on
Tchouvacheg ноль
nol'
пӗр
pĕr
ик
ik
виҫ
viś
тӑват
tăvat
пилӗк
pilĕk
улт
ult
ҫич
śiç
сакӑр
sakăr
тӑхӑр
tăxăr
вун
vun
Tofaeg бipәә
birәә
иъhи
ìhi
үш
üş
дөрт
dört
бeш
beş
aълты
àltı
чедi
çedi
ceъhec
sèhes
тоъhoc
tòhos
он
on
Turkeg sıfır bir iki üç dört beş altı yedi sekiz dokuz on
Turkeg otomanek bir eki üç tört bəş altı jəti səqiz toquz on
Turkmeneg нол
nol
бир
bir
ики
iki
үч
üç
дөрт
dört
бәш
bäş
алты
alty
еди
ýedi
секиз
sekiz
докуз
dokuz
он
on
Tuvaeg ноль / тик
nol' / tik
бир
bir
ийи
iyi
үш
üş
дөрт
dört
бeш
beş
алды
aldı
чеди
çedi
сес
ses
тос
tos
он
on
Yakouteg ноль
nol
биир
biir
икки
ikki
үс
üs
түөрт
tüört
биэс
bies
алта
alta
сэттэ
sette
аҕыс
ağıs
тоҕус
toğus
уон
uon

Gwelet ivez:[kemmañ]

Levrlennadurezh[kemmañ]

  • (tk) Ardakoç, N. (2005) Modern Türk Dilleri Seyahat ve Kunuşma Kılavuzu, Istanbul: Geçit
  • (en) Awde, N. et alii (2005) Turkmen Dictionary & Phrasebook, New York: Hippocrene
  • (fr) Blacher, Ph.-S. (2002) Parlons turkmène, Pariz: L'Harmattan (ISBN: 2-7475-2683-6)
  • (tk) Hanser, O. (2003) Türkmence Elkitabı, Istanbul: (implijet al lizherenneg kirillek evit skrivañ an turkmeneg met gant an distagadur)

Liammoù diavaez:[kemmañ]

{{porched yezhoù}