Askorn

Un askorn (liester : eskern) a zo unan eus ar pezhioù danvez kalet-tre ha dibleg a ya d'ober ur framm e korfoù ar mellkeineged. Ar skeledenn, pe ar c'horf-eskern, eo an anv a vez graet ouzh hollad an eskern staget warnañ an elfennoù gwak evel ar c'higennoù dre ar stirennoù, ar flugez hag an empenn (hemañ enklozet e boest ar c'hlopenn).

Studi an eskern eo an askornouriezh.

Eskern an dorn

Rolloù an eskern

Liesseurt eo rolloù an eskern :

• gwareziñ : gwareziñ a reont an organoù er c'horf, evel ar c'hlopenn a warez an empenn, pe ar c'hostezennoù a warez ar galon hag ar skevent.
• frammañ : gante e chom ar c'horf en e dalc'h.
• fiñval : ur c'henlabour zo etre an eskern, kigennoù ar skeledenn, ar stirennoù, ar stagelloù hag ar c'houbloù evit krouiñ fiñvadennoù.
• treuzkas ar son
• produiñ gwad : ar mel-askorn, en eskern hir, a brodu kelligoù ar gwad.
• stokañ danvezennoù meinel, dreist-holl kalkiom ha fosfor
• stokañ faktorioù kreskiñ
• stokañ druzoni
• kempouez trenkenn-bazenn
• digontammiñ

Danvez

Gant raz eo graet an eskern evit reiñ o c'haleter hag o fetister ken e c'hellint dougen pouez ar c'horf, ur pouez a c'hell bezañ kaset war un nebeut anezho evel eskern an treid pa ya an den pe al loen war e sav. Koulskoude ez eus ul lodenn gleuz e diabarzh an eskern e-lec'h ma emañ mel an eskern.

Troiennoù

• Gortoz an askorn (gortoz ma vo marv un den evit kaout e hêrezh, da skouer)
• Ober bleud gant eskern un den bennak (kalkennata pe gunujenniñ)
• Sac'h(ad)-eskern (dre skeudennadur evit an Den)
• Treut-eskern : bezañ treut evel ur c'havr

Sterioù all

Pep a elfenn galet a c'hell bezañ keñveriet ouzh askorn ar mellkeineged a vez graet askorn eus outañ : askorn kerez (kalonenn gerez) hag memestra evit ar frouezh all kalonennoù enno.