Impalaeriezh santel roman german

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask

An Impalaeriezh santel roman german a zo bet un tolpadur politikel, enni stadoù a bep seurt, bras ha bihan, e Kornôgeuropa hag e Kreizeuropa, adalek ar Grennamzer, e 962, betek 1806 pa voe diskaret gant Napoleone Buonaparte. Padout a reas tost da 900 vloaz eta.

Da vare he distruj e oa enni an darn vrasañ eus Alamagn, Tchekia, Aostria, Liechtenstein, Slovenia, Belgia, Luksembourg, un tamm mat eus Polonia hag un darn eus an Izelvroioù, ha darnoù eus Bro-C'hall, Italia, Suis.

Graet e veze eus an impalaer en Europa « Impalaer roman-alaman » (en alamaneg : römisch-deutscher Kaiser).

Kemm zo bet e gorread an Impalaeriezh santel a-hed ar bloavezhioù , en-dro da Alamagn ha da Aostria a vremañ, ha pellamzer eo bet Frankia ar Reter ha Norzhitalia enni.


Anvioù[kemmañ]

  • En alamaneg e veze graet Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation anezhi.
  • E latin e oa Sacrum Romanorum Imperium Nationis Germanicæ, da lavaret eo an impalaeriezh santel roman ar vroad c'herman.
  • Ar Reich Kentañ a vez graet anezhi ivez.
  • Ar ger santel ne deuas dezhañ nemet en amzer Barbarossa e 1157.


He zachenn[kemmañ]

Ne oa ket stabil gorread an impalaeriezh-se pa oa Alamagn hag Aostria a oa an ahelioù anezhi. E-pad pell e voe enni douaroù Frankia ar Reter hag Italia an Hanternoz, a-raok ma voent distaget diouti.

Istor[kemmañ]

  • Adsavet e voe an impalaeriezh pa voe kurunennet Odon Iañ evel impalaer e 962.
  • Anvet e voe an impalaeriezh "Regnum Teutonicorum" (Rouantelezh an Alamaned) a-wechoù ha "Renovatio regni Francorum" (Nevezadur rouantelezh ar Franked) ivez, evel ma veze skrivet gant an impalaer Herri II war e siell.
Tachennad ma en em astenne an Impaleriezh santel roman german warno betek 1630.
  • Dont a ra ar ger Teuton eus ur ger kar d’hon ger « tud », ha reiñ a raio diwezhatoc’h ar ger alamanek « Deutsch ».
  • Voltaire a lavare ne oa ket ar stad-se « na Santel, na Roman, nag un Impalaeriezh » .




Pazennoù savidigezh an impalaeriezh[kemmañ]

Kein ul levr en XIvet kantved, arz otonian


Ar briñsed-dilennerien[kemmañ]

An erer, arouez an Impalaeriezh


Ar c'hêrioù dieub[kemmañ]

Ardamezioù ar broioù a yae d'ober an Impalaeriezh Représentation, dindan divaskell an erer imalaerel daoubennek.
David de Negker, Augsburg, 1510.

Dugelezhioù o vont da vruzun[kemmañ]

Kartenn an Impalaeriezh en 1705

An ensavadurioù anezhi[kemmañ]

Kurunenn an Impalaeriezh Santel

Pennad kar[kemmañ]


Levrioù[kemmañ]

Liammoù diavaez[kemmañ]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.