Strollad An Deskadurezh Eil Derez

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Strollad An Deskadurezh Eil Derez (S.A.D.E.D. pe SADED) a oa ur gevarzhe krouet e 1962 hag a ginnige gerioù nevez evit ar brezhoneg a-benn lakaat an deskadurezh da binvidikaat he geriaoueg e kement danvez a ve. Strollad An Deskadurezh Eil Derez a oa e vennad lakaat en e sav ur c’helennerezh a live gant ar c’hlasoù dibenn studi hag ar bloavezhioù kentañ er skol veur.

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Krouet eo bet e 1962. Labourat a reas ur paot-mat a ouizieion e S.A.D.E.D. : Guy Étienne, Goulven Pennaod, René Le Gléau, Gwilherm Dubourg, Paol Kalvez, Pêr Even, Gab Chérel, Remont Jestin, Bernez Jestin, Hubert Jestin...

E 1963 ez embanne e gentelioù kentañ. Roet e veze ar re-mañ dre lizher e-doug ar bloavezh ha da-geñver devezhioù studi e-kerzh an hañv. Berzh a reas diouzhtu ar skol. Deraouet e voe gant pevar rummad : Lennegezh, Istor, Fizik, Douaroniezh. Goude pemp bloaz e tiraeze ur raklun a 150 kentel war 12 danvez, en o zouez ar Vevoniezh, ar Ventoniezh, ar Gimiezh, ar Yezhadur hag, en derez skolveurel, ar C’hrennvrezhoneg, an Armerzhouriezh, an Ensavadurioù politikel, ar Gwir bonreizhel.

Gant S.A.D.E.D. eo bet diazezet an doare da intent ha kompren ar gramadeg dre an orioù, eleze dibenn ar verboù displeget e-lec'h ar yezhadur klasel a-orin gall : "Bonragor, Bongevor, Bonator" e lec'h "Amzer-dremenet strizh, amzer a-vremañ, amzer da zont". Kentelioù yezhadur ha gramadeg S.A.D.E.D. a gaver el levr Gramadeg ar verb embannet gant Preder [1]

Ar gerioù kinniget gant S.A.D.E.D. a oa a-orin keltiek ha splet a denne ar re o c'hinnige eus enklaskoù hag imbourc'hoù graet war ar c'hembraeg, an henvrezhoneg, ar c'hrennvrezhoneg, ar c'herneveureg hag ar yezhoù gouezelek nevez pe gozh. Kement-se a venne ober pennoù bras S.A.D.E.D. evit chom hep arverañ gwriziennoù latin ha gresianek ar galleg.

Levrioù ha kentelioù gant S.A.D.E.D.[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Dornlevr Krennvrezhoneg, Goulven Pennaod, 1964, adembannet e 1979.
  • Dafar 64, 1964.
  • Gramadeg ar verb, 1966, adembannet e 2010.
  • Kant ugent testenn verr a lennegezh, 1970.
  • Douaroniezh 1, 1972.
  • Douaroniezh 2, 1973.

Hêrezh S.A.D.E.D.[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Echu e oa gant Strollad An Deskadurezh Eil Derez e-korf ar bloavezhioù dek-ha-tri-ugent hogen chomet eo feal outañ a spered ti-embann Preder dre ma talc'h da grouiñ gerioù nevez diwar gwriziennoù keltiek ha dre ma embann levrioù uhel o danvez. Krog eo Preder da embann kentelioù S.A.D.E.D. en o fezh : graet eo evit a sell ar c'hentelioù a grennvrezhoneg hag a yezhadur.

Un toullad tud a denn korvo eus labourioù S.A.D.E.D. : an ti-embann An Here, an ti-embann Aber (renet gant Pierrette Kermoal), ar gelaouenn Nidiad (gant Malo Adeux), ar geriadurour René Le Gléau (geriadur embannet gant Al Liamm), ar geriadurour Francis Favereau (geriadur embannet gant Skol Vreizh), ar geriadurour Martial Ménard, ar prederour Fañch Kerrain (embannet e skridoù gant tiez-embann eus Kuzul ar Brezhoneg), ar skrivagner Koulizh Kedez, ar skrivagner Padrig an Habask (rener an ti-embann Al Lanv), an arzour Yann-Ber Tillenon, troerion evel André Markowicz (a zo a-enep ar brezhoneg peurunvan), Alan Monfort (bandennoù treset embannet gant Yoran Embanner), Yann-Varc'h Thorel, Ronan an Deroff, Jean-Michel Mahe (embannet un droidigezh anezhañ gant An Alarc'h Embannadurioù).

E Diwan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Gant Kreizenn ar Geriaouiñ, e Diwan, ez eus klasket ober gant ur c'heriaoueg etrebroadeloc'h hep ober gant gwriziennoù keltiek na kinnigoù S.A.D.E.D., lezet a-gostez, war-bouez un nebeud anezho. Daoust da se e ra lod eus gopridi Diwan gant kement ger bet krouet gant S.A.D.E.D., daoust ma n'int ket anavezet gant an darn vrasañ.

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Pajenn-ginnig Gramadeg ar verb gant Preder