Nobeliom

Eus Wikipedia
Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
Radiation warning symbol.svg
Vector molecule.svg
Nobeliom
MendeleviomNobeliomLawrensiom

Yb
No
Taolenn beriodek, Nobeliom
Perzhioù hollek
Niver atomek 102
Rummad kimiek Aktinidoù
Strollad Aktinidoù
Trovezh 7
Bloc'h f
Tolz atomek [259]
Aozadur elektronek
[Rn] 5f14 7s2
Dasparzh an elektronoù : 2, 8, 18, 32, 32, 8, 2
Electron shell 102 Nobelium - no label.svg
Perzhioù atomek
Niver oksidadur +2, +3
Tredanleiegezh 1,30 (Skeul Linus Pauling)
Gremmoù ionadur 1 : 663 kJ/mol
2 : 1 250 kJ/mol
3 : 2 490 kJ/mol
Skin atomek 246 pm
Skin kenamsav 176 pm
Skin Van der Vaals (stlenn ebet)
Perzhioù fizikel
Arvez Kaled
Douester (≈20 °C) (stlenn ebet) g/cm3
Teuzverk 827 °C
Bervverk (stlenn ebet)°C
Tredanharzusted (stlenn ebet) nΩ•m (e 20 °C)

Info icon 001.svg

Un elfenn gimiek treuzuraniat skinoberiek eo an nobeliom ; No eo e arouez kimiek, 102 e niver atomek ha 259,101 e dolz atomek.
Ar pevarzekvet aktinid eo e taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek.

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E 1957 ez embannas skiantourien an Ensavadur Nobel e Stockholm o doa dizoloet izotop 251 pe 253 en elfenn 102 dre skinata kuriom-244 gant karbon-13. Nobelium (No) eo an anv a rojont d'an elfenn nevez, en enor da Alfred Nobel, kent distreiñ war o c'hiz : ne oant mui asur eus o c'havadenn.
E 1958 e voe kaset an hevelep arnodenn gant skipailh Albert Ghiorso ha Glenn T. Seaborg e Skol-veur Kalifornia (Berkeley). Izotop 250 ar fermiom a voe dinoet, o tont eus izotop 252 an elfenn 102, a voe anvet nobelium ivez :

244 Cm + 12 C 256 No 252 No + 4 1 n
96 6 102 102 0

E 1961, pa oa o klask kevanaozañ an elfenn 103 (103Lr) e prouas an hevelep skipailh en doa arsellet skinoù α o tont eus an elfenn 102, a gredjont bezañ No-255.

Diouzh o zu, ar Rusianed e Labourva Flerov e Dubna (U. R. S. S.) a embannas e 1966 o doa kavet an elfenn 102 ivez, dre an dazgwered :

238 U + 22 Ne 260 No 254 No + 6 1 n
92 10 102 102 0

E 1969 e teuas skipailh Dubna a-benn da ziskouez kerentiezh kimiek etre ar 14vet lantanid (70Yb) hag an elfenn 102, a anvjont joliotium (Jo) en enor d'ar fizikour gall Frédéric Joliot-Curie (1900-1958).

E 1992 ez anzavas an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) e oa labour Dubna e 1966 an hini resisañ, hogen miret e voe an anv nobelium abalamour d'an niver a bennadoù bet skrivet dija a rae dave da 102No[1].

Perzhioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Peogwir n'eus bet kavet izotop ebet eus 102No a badfe pelloc'h eget ur vunutenn ne c'haller kadarnaat perzh ebet d'an elfenn.

Izotopoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

C'hwezek skinizotop eus an nobeliom zo bet kevanaozet (248No hag an heuliad No-250 betek No-264), ha tri izomer derc'hanel zo (No-251m, No-253m ha No-254m).

Izotopoù stabilañ an nobeliom
Izotop % en natur Hanter-vuhez Digevanidigezh

253No

kevanaozet

1,62 vunutenn

α249Fm
β+253Md

254No

kevanaozet

51 eilenn

α → 250Fm
β+254Md

255No

kevanaozet

3,1 munutenn

α → 251Fm
β+255Md

257No

kevanaozet

25 eilenn

α → 253Fm
β+257Md

259No

kevanaozet

58 munutenn

α → 255Fm
e259Md

Arver[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Hini ebet.

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Daveennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Kimiezh | Elfennoù kimiek

Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anvTaolenn beriodek
Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok