Ernest Renan

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Ernest Renan

Joseph Ernest Renan (28 a viz C'hwevrer 1823[1] - 1892) a zo ur skrivagner hag ur prederour breizhat ha gall. Ganet eo bet e Landreger, mab da Philibert François Renan, ur c'habiten kenwerzh, ha da vMagdelaine Josephe Feger. Eno e tremenas e vugaleaj en un endro vrezhonek ha diouzh-se e teskas komz brezhoneg flour. Mervel a reas e Pariz.

Buhez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ti Ernest Renan e Landreger.

Fellout a rae dezhañ mont da veleg hag ez eas d'ar c'hloerdi da Bariz evit studiañ an deoliezh, met gwelloc'h e kavas a-benn ar fin mont da gelenner war al Lizhiri klasel ha yezhoù ar Reter-Nesañ. Tremen a reas an agregasion war ar brederouriezh, mont a reas da zoktor war al Lizhiri ha da gelenner war an hebraeg. Brudet-bras e voe en e amzer peogwir e savas a-enep an Iliz katolik en anv ar skiant ha studi ar skridoù sakr en un doare skiantel. Beajiñ a reas er Reter-Nesañ, da vont da studiañ gwrizioù ar relijion gristen el lec'h ma oa-hi ganet.
Prenañ a reas ur maner anvet Rosmapamon e Louaneg e-lec'h ma teue e-pad e vakañsoù hag e tegemere meur a benn uhel eno. Plijout a rae dezhañ kouviañ Anatol ar Braz, Charlez ar Govig, Narsis Kelien, hag all, evit debriñ "koanioù keltiek".

Levezon[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Berzh a reas e levr "La Vie de Jésus" a voe kondaonet gant an Iliz katolik. Kinniget e vez e skrid "Qu'est-ce qu'une nation?" (Petra eo ur vroad?) da studiañ er skolioù-meur hiziv c'hoazh, ha gwelet eo evel unan eus tadoù ar Republik c'hall.

E Breizh ivez e oa bras e vrud ha gwelet e veze evel unan eus ar re a rae enor d'ar vro, dre ma oa enoret e Pariz. Bras e voe e levezon war republikaned e amzer ha war ur brezhoneger ha gwerinour evel Fañch an Uhel, a gavas ul labour dindan ar Stad a-drugarez dezhañ.

E levr Souvenirs d'enfance et de jeunesse a zo bet lennet kalz e Breizh ha dreist-holl e Bro-Dreger.

Ernest Renan gant Athena
Tréguier. Le Petit Journal. 27-09-1903.jpg

Reuz a voe e kêr Landreger pa voe kaoz da sevel un delwenn dezhañ tre dirak an iliz-veur ha kannadegoù a voe etre katoliked, ur bochad Leoniz degaset gant o beleien en o zouez, ha republikaned ar vro.

Levrioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Vie de Jesus (Buhez Jezuz), buhez-skrid, 1863
  • Souvenirs d'enfance et de jeunesse (Eñvorennoù bugaleaj ha yaouankiz), 1883
  • Drames philosophiques, 1886
  • Histoire du peuple d'Israël (Istor pobl Israel), 1894
  • Essai sur la poésie des races celtiques

Da welet[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E Landreger e c'heller gweladenniñ an ti ma vevas ennañ pa oa bihan. Ur mirdi eo.

Arroudennoù brudet Ernest Renan[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E-barzh rakskrid S.E.J :

  • Ar plac'h, kaer ha vertuzius a zo an touellwel hag e lak leun a lennoù ha balioù haleg hor mell spered goullo .
  • An empenn devet gant poellataerezh, en eus ezhomm1 plaended, evel m'az an dezerzh en eus ezhomm1 dour sklaer.
  • Pellaat a reomp diouz an natur war bouez gouzout muioc'h diwarni2
  • Ne dleer ket bizkoaz skrivañ nemet diwar ar pezh e garer.
  • Diorroadur ar spered eo pal ar bed, hag an doare kentañ evit diorroadur ar spered, eo ma vefe dishual.3
  • Ur renadur demokratel berrsperedek a zo, e ouier, feukidik .
  • Ar gwallañ fazi eo krediñ talvezout d'e vro en ur droukkomz diouzh ar re hag o deus savet anezhi.
  • Gwir araokourien a zo ar re hag o deus un doujañs don evit an amzer tremenet.
  • ... war ar stern
  • 1 --- a soif de ---
  • 2 --- à force de la sonder ---
  • 3 --- c'est sa liberté ---

E-barzh Kloerdi bihan Sant-Nikolaz Chardonnet :

  • Ar vuhez ne dalv nemet dre emouestlerezh evit ar wirionez hag ar mad.
  • ... an hini hag en eus doujañs evitañ ne c'hall labourat nemet evit uhelvennad, ar peurest a zeu war lec'h, dister, tost d'ar mezh, ignominia seculi; ...

E-barzh Marc-Aurèle. XXXII : " Mes, e gwirionez, e petra Septim Sever e vije bet reizoc'h eget Albin ha Pesciennus Niger ? Deut eo a-benn gwelloc'h diwarno (trec'het en eus diwarno), ha setu tout ! Pennabeg kristen : "ret eo ober gant hini hag emañ an dalc'h gantañ " , e oa ennañ diazez azeulerezh an dra graet, da c'houzout azeulerezh ar c'hreñvder".

E-barzh (?. da glask) :

  • Sotoni an Den a zo an dra nemetken hag a ro sonj eus an Divent. (N'ez eus nemet sotoni an Den hag e c'hell rein un tañva eus an Divent)
  1. [1] Akt ganedigezh, dielldi Aodoù-an-Arvor

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]