Ploudon (korrblanedenn)

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Ploudon
Symbole astronomique de Pluton
]]
Dizoloidigezh
Kavet gant Clyde W. Tombaugh
Kavet d'an 18 a viz C'hwevrer 1930
Doareennoù he c'helc'htro
Skin etre 5,90638×109 km
39,5 ua
Ezkreizennegezh 0,2488
Prantad reveulzienn siderel 90 613,3058 d =
248 a 31 d 7,34 h
Prantad sinodek 366,7352 d
Tizh kelc'htreiñ etre 4,74 km/s
Stouadur 17,14175°
Niver a adplanedennoù (loarennoù) 5
Doareennoù fizik
Treuzkiz keheder 2390 km
Gorre 17 milion a km²
Mas 1,314×1022 kg
Mas volumek etre 2,0×103 kg/m³
Gravitadur war he gorre 0,655 m/s²
Prantad treiñ 6,387 d =
6 d 9 h 17 min
Stouadur an ahel 119,61°
Albedo 0,60
Tizh frankizadur 1,3 km/s
Temperadur war he gorre
nbtañ etre muiañ
33 K 44 K 55 K
Doareennoù an atmosfer
Gwask atmosferek 0 - 0,0003 kPa
Nitrogen 90%
Metan 10%

Ploudon (Pluto e latin ha (134340) Ploudon hervez hec’h anv ofisiel), a zo anezhi ur blanedenn gorr eus Koskoriad an Heol abaoe diviz an Unvaniezh Astronomel Etrebroadel (UAE) ar 24 a viz Eost 2006. A-raok e oa degemeret da navet planedenn ar sistem Heol daoust da soñj un darn eus ar steredoniourien. Kavet e oa bet er bloaz 1930 gant Clyde W. Tombaugh. Divizet ez eus bet gant UAE, d'ar 24 a viz Eost 2006 ivez, lakaat Ploudon da vezañ "prototip" ur rummad nevez a draezoù treuzneizhanat.

Ar blanedenn gorr gentañ eus Gouriziad Kuiper eo, hag an eil brasañ war-lerc'h Eris hervez ar pezh a anavezomp evit ar poent.

Hervez diviz UAE 2006 ez eo e gwirionez un divblanedenn gorr gant Charon, daoust ma n'eo ket sklaer c'hoazh.

Loarennoù[kemmañ]

Cheñchamant a vo er rann-mañ dizale moarvat, ma vez lakaet Charon war roll ar planedennoù korr.

Ploudon he deus teir loarenn anavezet. An hini vrasañ anezho, Charon, a oa bet kavet er bloaz 1978. Div loarenn vihanoc’h a zo bet dizoloet e 2005, anvet int bet Hydra ha Nix, hag ur bevare kavet e 2011, bet anvet S/2011 (134340) 1 da c'hortoz.


Ar c'houblad Douar-Loar lakaet keñver-ha-keñver gant hini Ploudon-Charon (a-zehou en traoñ)

Difurch[kemmañ]

Ploudon eo ar blanedenn nemeti eus Koskoriad an Heol ha n’he deus bet, evit poent, sontenn ebet o vont betek enni. Dre se, ha dre m’emañ pell, n’ouzer nemet nebeut a dra diwar he fenn.

D’ar Yaou 19 a viz Genver 2006 eo bet bannet gant an Amerikaned ar sontenn New Horizons a dlefe diraezh ar blanedenn e miz Gouere 2015 d’ar gwellañ. Studiañ a raio Charon war ar memes tro.

Notennoù ha daveoù[kemmañ]


Lennadurezh[kemmañ]

  • Koskoriad an Heol, Bruno Mauguin ha Bénédicte Saulier-Le Dréan (Egorenn ar skiantoù), treiñ gant an Ofis ar Brezhoneg, 2006, Éditions Apogée, ISBN 2-84398-249-9, pp. 52-57.


Koskoriad an Heol
Pianeti-NoPluto.png
Planedennoù: Merc'her - Gwener - Douar - Meurzh - Yaou - Sadorn - Ouran - Neizhan
Planedennoù korr: Keres - Ploudon & C'haron - Eris
Loarennoù pennañ: Loar - Phobos - Deimos - Io - Europa - Ganymede - Callisto - Titan - Titania - Triton
Traoù all: Heol - Gouriziad asteroidennoù - Stered-lostek - Gouriziad Kuiper - Koumoulennad Oort - Disk strewet
Gwelet ivez : Listennad adplanedennoù koskoriad an Heol