Bourgogn
Ster ar ger Bourgogn (gallek: Bourgogne) en deus kemmet a-hed an istor. Hiziv eo ur rannvro eus ar Frañs, enni 4 departamant (Yonne (89), Côte-d'Or (21), Nièvre (58) ha Saône-et-Loire (71)) met ur stad emren eo bet.
Taolenn |
Kemmoù [kemmañ]
Bourgogn a c'hell daveiñ da veur a dra:
- rouantelezh Burgondia, ur rouantelezh varbar savet gant ar Vurgonded;
- Rouantelezh Bourgogn, ur rouantelezh savet er VIvet kantved, diazezet war-dro Arle, e Provañs a hiriv;
- Kontelezh Bourgogn, deuet da vezañ Franche-Comté goude,
- Dugelezh Bourgogn, un dugelezh lec'hiet war-dro Dijon hag a voe pouezus-tre e fin ar Grennamzer, hag a savas he duged a-enep da roue Bro-C'hall.
- Bourgogn, ar rannvro eus Bro-C'hall hiziv.
Istor [kemmañ]
Dont a ra an anv Bourgogn eus pobl ar Vurgonded a grouas Burgondia. En amzer Karl Veur hag e ziskennidi e voe ur rouantelezh a Vourgogn, hag ur rouantelezh an Div Vourgogn.
Er Grennamzer, eo ret disheñvelout kontelezh Bourgogn diouzh dugelezh Bourgogn.
- kontelezh Bourgogn a oa douar a impalaeriezh, a zo aet d'ober Franche-Comté,
- dugelezh Bourgogn a oa enni kontelezhioù Mâcon, Chalon, Sens, Auxerre, Tonnerre, Nevers, Autun a oa dindan Bro-C'hall.
Neuze enta e oa duged Bourgogn dindan ar roue gall abalamour da zugelezh Bourgogn, da Artez ha da Flandrez, ha dindan an Impalaer abalamour da kontelezh Bourgogn, Gueldre, kontelezh Hainaut, Brabant hag un toullad douaroù all.
Ragistor [kemmañ]
Eskern zo bet kavet e Solutré a ziskouez e oa poblet ar vro etre -18 000 ha -15 000.
War-dro ar VIvet kantved a-raok ar C'hrist gant Kelted o deus lezet o roudoù (teñzor Vix).
Eno e oa kreiz ar vro o stourm ouzh Romaned Kaezar, betek seziz Alezia. Romanekaet don e voe ar vro. Savet e voe Augustodunum (Autun hiziv), a zeuas da vout ur greizenn a sevenadur galian-roman. Adalek an IIvet kantved e voe kristenaet ar vro. Er Vvet kantved e voe rivinet gant ar Varbared. War-dro 450 e voe gwelet ar Vurgonded o tiazezañ hag o sevel o rouantelezh, Burgondia.
Aloubet e voe ar vro gant ar Franked e 534, ur rouantelezh nevez-savet enni (561-687), ha staget goude ouzh Aostrazia ha Neustria gant Pippin Herstal.
Gant feur-emglev Verdun, e 843, e voe rannet Impalaeriezh ar C'hornôg entre tri mab Loeiz an Deol, ha merket an harzoù etre Dugelezh Bourgogn, roet da Karl Voal, ha Kontelezh Bourgogn, pe Franche-Comté, e-dalc'h Lotar, a chomo en Impalaeriezh Santel betek ar XVIIvet kantved.
En 879 e teuas lodenn reter ar vro da vezañ kreiz Rouantelezh Bourgogn a en em lede e Provañs ha war lez dehou ar stêr Ron. Adalek an Xvet kantved e veze graet Rouantelezh Arle anezhi, hag en 1032 e tegouezhas etre daouarn an impaler german Konrad II.
Politikerezh [kemmañ]
- Gwelout Politikerezh Bourgogn
Douaroniezh [kemmañ]
- Gwelout Douaroniezh Bourgogn
Kehentiñ [kemmañ]
- Gwelout Trañsportoù e Bourgogn
Armerzh [kemmañ]
Emdroadur ar boblañs [kemmañ]
- Gwelout Demografiezh Bourgogn
Sevenadur [kemmañ]
- Gwelout Sevenadur Bourgogn
- liamm da zerc'hel : Cadole
Skiantoù [kemmañ]
Liammoù diavaez [kemmañ]
- Bourgogne zo ivez ur gumun c'hall e departamant ar Marne.
- Gwin Bourgogn a vez graet eus gwin ar vro.
