Verkingetorix

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Delwenn Verkingetorix en Alise-Sainte-Reine

Verkingetorix, ganet war-dro -80 e bro an Arverned, marvet d'ar 26 a viz Gwengolo -46 e Roma, a oa mab g-Celtillos, ha penn pobl an Arverned.

Kemer a reas ar galloud e 52 kent JK, pa savas un arme ha pa oa anvet roue e Gergovia. Sevel a reas buan ur c'hevredad gant meuriadoù all ha lakaet e voe e penn o armeoù kevredet[1] a renas e-kerzh brasañ emsavadeg Galia a-enep ar galloud roman. Verkingetorix en em rentas d'ar Romaned goude e goll en Emgann Alesia e 52 kent J.-K., ha taolet e voe en un toull-bac'h e-pad pemp bloaz. E 46 e oa diskouezet e Roma e-pad trec'hlid Julius Caesar a-raok bezañ taget en e vac'h. Verkingetorix zo anavezet dreist-holl dre skridoù e enebour Caesar : Commentarii de Bello Gallico.

Verkingetorix zo unan eus ar c'hentañ renerien zo deuet a-benn da unaniñ ul lodenn vras eus pobloù Galia, gant donezonoù war dachenn ar brezel, a-enep unan eus brasañ strategourien e amzer, Julius Caesar. En amzer Napoleon III e voe enoret evel unan eus kentañ renerien ar vro da vare ar C'halianed. Pa veze eneberezh etre Bro-C'hall hag an Impalaeriezh alaman e teuas da vezañ un haroz broadel a roe skouer ar stourm evit an dizalc'hiezh. Etre 1870 ha 1950 e teuas da vezañ kentañ rener ar C'hallaoued hervez an istor ofisiel kelennet da rummadoù skolidi.

Istor[kemmañ]

Goude bezañ bet anvet gouarnour proviñs roman Gallia Narbonensis (ar Provañs hiziv) e -58, e krogas Julius Caesar da aloubiñ Galia ha da sujañ meuriadoù ar C'halianed e-pad un nebeud bloavezhioù. Implijout a reas ar c'hostezennoù a oa e-touez ar vrientinien e Galia da rannañ anezhe, o reiñ un harp politikel ha profoù da lod, evel gwin. An esaeoù emsavadeg, evel hini Ambiorix e 54, n'o doa bet harp nemet en un doare lec'hel betek-henn, mes Verkingetorix, a oa bet lakaet e dad, Celtillos, d'ar marv gant e genvroidi war-zigarez e oa o klask ren holl C'halia, a zeuas a-benn da unaniñ ar meuriadoù a-enep ar Romaned hag a implijas un doare brezeliñ nevez.

Republik Roma hag e amezeien e -58.

██ Galianed

██ Germaned

██ Daked

██ Impalaeriezh roman

Notennoù[kemmañ]

  1. De Bello Gallico, levrenn VII, pennad 75