Geneva
Arabat eo droukveskañ gant Genova.| Geneva | ||
|---|---|---|
 Gwel eus kêr. | ||
| ||
| Anv alamanek | Genf | |
| Anv gallek | Genève | |
| Anv italianek | Ginevra | |
| Anv romañchek | Genevra | |
| Melestradurezh | ||
| Bro |  Suis
| |
| Kanton | kanton Geneva | |
| Yezh ofisiel | galleg | |
| Niv. OFS | 6621 | |
| Kod post | 1201, 1202, 1203, 1204, 1205, 1206, 1207, 1208, 1209, 1211, 1200, 1215 | |
| Maer | Alfonso Gomez Cruz | |
| (Amzer gefridi) | 2020-2021 | |
| Lec'hienn web | https://www.geneve.ch/ | |
| Poblañsouriezh | ||
| Poblañs | 157 322, 158 426, 158 806, 159 527, 159 895, 160 645, 161 473, 163 998, 165 404, 167 167, 169 025, 170 189, 171 744, 172 737, 173 549, 172 425, 172 586, 172 809, 173 519, 174 999, 175 697, 177 306, 178 500, 178 487, 178 722, 178 603, 179 971, 183 287, 185 958, 187 295, 188 234, 189 033, 191 557, 195 393, 194 565, 198 072, 198 979, 200 548, 201 741, 201 818, 203 951, 203 856, 203 401, 203 840, 206 635, 209 061 ann. () | |
| Stankter | Kemennad faziek : niver dic'hortoz. ann./km² | |
| Douaroniezh | ||
| Daveennoù lec'hiañ | ||
| Uhelder | ||
| Gorread | 15,93 km² | |
| Kumunioù stok | Carouge, Chêne-Bougeries, Cologny, Lancy, Pregny-Chambésy, Vernier, Le Grand-Saconnex, Veyrier | |
kemmañ  |
||
Genève (e galleg, yezh ofisiel er vro ; Geneva en arpitaneg) zo ur gêr e Kanton Geneva e Suis, war glannoù ar stêr Ron el lec'h ma kuita lenn Geneva (Léman e galleg, Lèman e frankoprovañseg).
Stummoù an anv
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Genava eo ar stumm latin a gaver e De Bello Gallico gant Caius Julius Caesar e 58 a-raok JK[1], ha Genáva e latin ar bobl, alese ar stumm gallek Genève. E yezhoù ofisiel ar vro e skriver Genève e galleg neuze, Genf en alamaneg, Ginevra en italianeg ha Genevra e romañcheg.
Génva eo ar stumm arpitanek, Genves e oa e galleg kozh kent ar stumm Gennes.
E brezhoneg e kaver Jeneva, Genava (hervez ar stummm latin) e geriadur Vallée ; n'eus meneg ebet e Geriadur Hemon-Huon (na 1993, na 2005).
Orin an anv
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Diasur eo orin Geneva.
Kinniget ez eus bet un orin keltiek en abeg d'ar galianeg genava, a zo kar d'ar c'hembraeg gen, genau ha d'ar brezhoneg genoù[2] : e "genoù" al lenn emañ kêr.
Un displegadur all zo deuet dre ar genyezhoniezh, pa dalvez ar wrizienn indezeuropek *gen- kement ha "javed", "jod", "chin" – un astenn d'ar ster-se eo "genoù" pa gomzer eus an dremm ha n'eo ket eus an digor ma lakaer boued ; kement ha "plegadenn", "kogn" e oa ster *gen- ivez (gwelit al latin genū, glin), alese Geneva oc'h ober dave d'ar c'hogn a zo e penn al lenn.
Keltiek avat e chom an dibenn -ava.[2].
Ur gêr a bouez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Eil kêr Suis eo Geneva ha kêr-benn ar c'hanton. 185 028 a dud a oa enni e 2005, met an dachenn kêriet en dro dezhi en em astenn war kanton Vaud ha departamantoù gall an Ain hag an Haute-Savoie, a vev 760 000 a dud enni.
Istor
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]E bro an Allobroged e oa pa oa aloubet gant ar Romaned.
Degemer
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Douar repuidi eo Geneva abaoe pell, dreist-holl abaoe ma voe degemeret enni ar brotestanted heskinet, evel Guillaume Farel, Jean Calvin ha Théodore de Bèze, ma veze graet ar Roma brotestant anezhi, hag ivez kêr Calvin.
E-touez an holl bolitikerien repuet enni emañ Lenin a-raok dispac'h 1917.
Kalz aozadurioù etrebroadel zo diazezet e Geneva, en o zouez :
- sez europat Aozadur ar Broadoù Unanet ;
- ar Groaz Ruz etrebroadel
- Aozadur Bedel ar Yec'hed ;
- Aozadur Bedel ar C'henwerzh.
Kêrioù gevellet
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Arc'hantina : Buenos Aires (1991)
Bro-C'hall : Pariz (2002)
Liorzhoù ha parkoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
310 hektar zo dindan koad pe geot, da lavarout eo 20% eus douar kêr.
Mell-droad
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Brudet eo ar c'hleub Servette FC savet e 1890. E 2005 e reas freuz-stal.
Beredoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Etre 1700 ha 1853, ne oa nemet ur vered e kêr, hini Plainpalais. E penn-kentañ ar bloavezhioù 1850 e voe krouet hini Châtelaine, ha hini Saint-Georges er bloavezhioù 1880. Hini kumun Petit-Saconnex zo e kêr abaoe 1931 pa voe kendeuzet an div gumun.
E-touez an dud veur beziet e Geneva emañ Jean Calvin ha Jorge Luis Borges.
Tud veur bet ganet e Geneva
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Henri Dunant, medisin
- Isabelle Eberhardt, skrivagnerez
- Jacques Necker, politikour gall
- Jean-Jacques Rousseau, prederour
- Ferdinand de Saussure, yezhoniour
- Michel Simon, aktour
- Alain Tanner, filmaozour
- Paul-Émile Victor, ergerzhour, gwerinoniour, skrivagner gall
Gwelout ivez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Liammoù diavaez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Notennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ (la) Levrenn I, 6 ha 7
- ↑ 2,0 ha2,1 Georges Dottin (1920), La langue gauloise, Slatkine Reprints, Genève, 1985, p. 108 (ISBN 2-05-100802-8).